II SA/Bk 813/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. ,

K. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jej sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany przez nią z emerytury w kwocie 1.350 zł oraz renty męża w kwocie 850 zł. Majątek rodziny skarżącej stanowi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha wartości 500.000 zł. Poza tym skarżąca nie posiada oszczędności ani innych przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż do jej miesięcznych wydatków należy zaliczyć opłacenie mieszkania – 400 zł oraz zakup leków – 300 zł (k. 32-33). Pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał pełnomocnika skarżącej do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: charakteru działalności rolniczej oraz stanu inwentarza i maszyn rolniczych, czy skarżąca otrzymała dopłaty bezpośrednie, miesięcznych wydatków, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów (k. 35). W zakreślonym terminie skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi (k. 36). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawczyni jednakże nie zadośćuczyniła powyższemu wezwaniu i nie przedłożyła żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie tego, jakiego rodzaju prowadzona jest działalność z gospodarstwa rolnego, a także wszystkich posiadanych wydatków. Ponadto nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu K. G. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawczyni stanowi dochód uzyskiwany przez nią i męża z emerytury i renty w łącznej wysokości 2.100 zł. Majątek rodziny skarżącej stanowi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, wartości 500.000 zł. Poza tym skarżąca nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wykazane wydatki rodziny to kwota 700 zł. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącej stałego źródła dochodu, majątku o wartości 500.000 zł tj. gospodarstwa rolnego pozwala na uznanie, iż K. G. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.