II SA/Bk 745/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. ,

T. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż jego rodzina uzyskuje dochody z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3.634,62 zł tj. emerytury skarżącego w kwocie 2.491,49 zł oraz emerytury żony w kwocie 1.143,13 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom mieszkalny o powierzchni [...] m2 (wartości 300.000 zł), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (łąka niewykorzystywana rolniczo) oraz nieruchomość niezabudowana o powierzchni [...] m2 (wartości 30.000 zł). Ponadto skarżący posiada zasoby pieniężne w kwocie 31.000 zł, w tym 3.000 zł oszczędności. W uzasadnieniu swego wniosku wnioskodawca podniósł, iż koszty ponoszone na mieszkanie, opłaty i leczenie wynoszą około 1.000 zł miesięcznie (k. 13-14). Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia radcy prawnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż mimo wnioskowanego całkowitego zwolnienia do kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jest on w stanie ponieść koszty sądowe oraz koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód z emerytur w łącznej kwocie 3.634,62, przy ponoszonych wydatkach w kwocie około 1.000 zł (k. 14). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom mieszkalny o powierzchni [...] m2 (wartości 300.000 zł), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (łąka niewykorzystywana rolniczo) oraz nieruchomość niezabudowana o powierzchni [...] m2 (wartości 30.000 zł). Ponadto skarżący posiada zasoby pieniężne w kwocie 31.000 zł, w tym 3.000 zł oszczędności. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałych źródeł dochodów w kwocie 3.634,62 zł (emerytury) oraz posiadane zasoby pieniężne w kwocie 31.000 zł, w tym poczynione przez wnioskodawcę oszczędności w kwocie 3.000 zł, w połączeniu z posiadanym majątkiem (domem oraz nieruchomościami) pozwalają na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej (obecnie 100 zł), w tym koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazana we wniosku kwota oszczędności (3.000 zł) oraz posiadane zasoby w kwocie 31.000 zł mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.