II SA/Bk 691/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: , Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2017 r. sprzeciwu Z. S. od postanowienia referendarza sądowego WSA w Białymstoku z dnia [...] lipca 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od części kosztów sądowych, tj. opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za czynności kontrolne prawidłowości sprzedaży internetowej suplementów diety p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od części kosztów sądowych tj. opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem

Z. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem podając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze małżonkiem B. S. Źródła miesięcznego dochodu rodziny to: emerytura i działalność gospodarcza skarżącej – 1.190 zł oraz emerytura męża w kwocie 901 zł. Wykazane wydatki miesięczne stanowią: rata kredytu – 1.226 zł; zakwaterowanie (w tym media) – 850 zł; ubezpieczenie samochodu – 100 zł; leczenie i rehabilitacja – 100 zł; żywność – 700 zł; ubranie – 200 zł; paliwo i koszty eksploatacji posiadanego pojazdu – 270 zł; telefony – 50 zł; artykuły higieniczne – 100 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi samochód osobowy o wartości 40.000 zł (współwłasność małżeńska), kupiony na kredyt. Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności, uzyskiwany dochód nie starcza na bieżące wydatki, dlatego też małżeństwo korzysta z pomocy najbliższej rodziny. Mając powyższe okoliczności na uwadze referendarz sądowy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu stwierdzono, że wnioskodawczyni w złożonym oświadczeniu przedstawiła jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konsekwencji czyni to oświadczenie niewiarygodnym. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła sprzeciw i podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z samej emerytury w wysokości 900 zł trudno jest jej uiścić opłatę kancelaryjną. Podniosła, że do sądu uiściła już 400 zł. Opłacenie kolejnych kosztów będzie skutkować tym, że nie zostanie jej nic na życie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje. Sprzeciw jest niezasadny. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wnioskowane zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała w sposób rzetelny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści złożonego przez nią oświadczenia wynika, że wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to kwota 2.091 zł. Wyszczególnione wydatki miesięczne stanowią zaś łącznie kwotę 3.596 zł. Z powyższego, zdaniem Sądu, wynika że skarżąca ograniczyła się do przedstawienia informacji świadczących o złym stanie majątkowym, nie podała jednakże żadnych informacji pozwalających wyjaśnić nietypową sytuację, w której wydatki przekraczają wskazany dochód o kwotę około 1.500 zł. W ocenie Sądu wskazanie na pomoc finansową otrzymywaną od rodziny, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem biorąc pod uwagę stosunek miesięcznych wydatków do kwoty uzyskiwanego dochodu, oznaczałoby że każdego miesiąca rodzina pokrywa wydatki skarżącej w kwocie około 1.500 zł. Skoro strona nie podaje rzetelnych informacji, w sposób wybiórczy przedstawia okoliczności związane z sytuacją materialną, akcentując przy tym te z nich, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji, to powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Nadto osiąganie stałego dochodu w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.