II SA/Bk 49/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.412/34/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzew oddala skargę.

Zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.412/34/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. z dnia 27 listopada 2023r. nr GŚ.6131.50.2023 o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzew rosnących na drodze gminnej oznaczonej jako działka nr [...], obręb B. Rozstrzygniecie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 23 lutego 2023 r. J. G. (dalej powoływany jako: "Skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy W. z prośbą o wszczęcie postępowania odnośnie drzew rosnących na drodze gminnej oznaczonej jako działka nr [...] obręb B. o szerokości 9,0 metrów, na granicy z działką [...] obręb B., w celu ich usunięcia i doprowadzenia do przejezdności tej drogi gminnej. Wójt Gminy W. postanowieniem z dnia 27 listopada 2023r. nr GŚ.6.131.50.2023 odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzew rosnących na drodze gminnej oznaczonej jako działka nr [...], obręb B., argumentując, że żądanie w sprawie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż działka na której rosną drzewa, których usunięcia domaga się Skarżący stanowi własność Gminy W. i jest to droga gminna. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1336 z późn. zm., dalej: "u.o.p.") wniosek w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew może złożyć właściciel nieruchomości bądź posiadacz - za zgodą właściciela. W tych okolicznościach organ uznał, że J. G. nie będąc żadną z osób wskazanych przez przepis, nie jest uprawniony do złożenia wniosku w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew, a okoliczność ta – zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. – stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący i we wniesionym zażaleniu podniósł, że droga jest nieprzejezdna i jest to droga gminna, czyli publiczna i do korzystania z niej mają prawo wszyscy obywatele RP, a Skarżący ma jeszcze "większe" prawo gdyż jest to jego jedyna droga, którą może dojechać kombajn lub jakaś większa maszyna rolnicza do należących do niego - działek rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży nie podzieliło argumentacji zażalenia i postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.412/34/2023 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując treść art. 61a § 1 i 2 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie jurysdykcyjne nie może być wszczęte, gdy z żądaniem jego wszczęcia nie wystąpiła strona lub inny podmiot upoważniony do tego na mocy ustawy, ale także wtedy, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło w niej rozstrzygnięcie. Z taką sytuacją, zdaniem Kolegium, mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem wniosek Skarżącego z dnia 23 lutego 2023 r. dotyczy żądania usunięcia drzew rosnących na działce nr [...] stanowiącej drogę gminą, a więc stanowiącej własność Gminy W. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 u.o.p. ustawy usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że skoro wniosek nie pochodzi od strony, to organ I instancji prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł Skarżący zarzucając mu naruszenie wszelkich przepisów prawa w tym: Konstytucji RP, ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz ustawy o drogach publicznych. Wskazał, że droga gminna oznaczona jako działka nr [...], obręb B. jest drogą dojazdową do pól, z której to drogi publicznej nie może on korzystać zgodnie z jej przeznaczeniem, gdyż rosną na niej drzewa uniemożliwiające dojazd do działek rolnych Skarżącego w tym kombajnom zbożowym i innym szerokim maszynom rolniczym. W związku z powyższym Skarżący stwierdził, że jest stroną w sprawie, albowiem postępowanie dotyczy drogi publicznej, drogi gminnej dojazdowej do jego pola, z której ma prawo korzystać, które to prawo zostało mu ograniczone przez rosnące na drodze drzewa i bezczynność Wójta Gminy W., co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 64/23 w sprawie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie usunięcie drzewa z drogi gminnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując uprzednio powołaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie nie jest bowiem dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), a które to wady przemawiałyby za jego uchyleniem. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie ma charakter formalny i zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kodeksu czyli żądanie o wszczęcie postępowania- zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przepis art. 61a § 1 K.p.a. odnosi się zatem do takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania administracyjnego, a taką przesłanką jest to, gdy żądanie zostało złożone przez podmiot, który nie jest i nie może być stroną prowadzonego postępowania. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w realiach niniejszego postępowania. Jak wynika bowiem z akt sprawy wniosek Skarżącego z dnia 23 lutego 2023 r. dotyczył żądania usunięcia drzew rosnących na działce nr [...] stanowiącej drogę gminą, a więc własność Gminy W. Jak stanowi zaś art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody z wnioskiem o usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może wystąpić jedynie posiadacz nieruchomości; jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. W związku z tym, że Skarżący nie jest ani posiadaczem, ani właścicielem działki nr [...], na której rosną wnioskowane przez niego do usunięcia – drzewa, to orzekające w sprawie organy prawidłowo przyjęły, że wniosek nie pochodzi od strony, co uzasadniło wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że zaskarżone postanowienie, a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały zgodnie z art. 61a § 1 w związku z art. 144 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Końcowo, jedynie informacyjne należy wskazać, że Gmina W. podjęła już czynności zmierzające do usunięcia przedmiotowych drzew tzn. podpisano umowę z wykonawcą, a prace miały się zakończyć w połowie lutego 2024 r. , co potwierdza dołączone do akt sprawy sądowej pismo z Gminy W. z dnia 25 stycznia 2024 r.