II SA/Bk 418/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

L. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu renty w wysokości 620 zł (k. 11). Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Poza tym skarżący nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 11-12) Pismem z dnia 21 maja 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: czy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z małżonką oraz jakie dochody netto uzyskuje małżonka D. K., a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków, uzyskiwanych dochodów, w tym także z posiadanej nieruchomości rolnej (k. 13). W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi, uiszczając w dniu 19 maja 2014 r. wpis sądowy w sprawie (k. 14-15). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie tego, czy prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, a także posiadanych przez nią dochodów. Ponadto nie przedłożono dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki oraz uzyskiwane dochody. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu L. K. wykazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości 620 zł. Skarżący nie wskazał w jakiej wysokości ponosi miesięczne wydatki. Skarżący posiada niewielki dom oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadto należy zaakcentować, iż na podstawie akt administracyjnym niniejszej sprawy można wnioskować, iż skarżący zamieszkuje z żoną, a więc dochód rodziny skarżącego faktycznie może być zupełnie inny niż wskazany we wniosku. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałego źródła dochodu pozwala na uznanie, iż L. K. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.