II SA/Bk 399/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2026 r. nr WOP.7722.15.2026.MW w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 9 kwietnia 2026 r. nr WOP.7722.15.2026.MW Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siemiatyczach (dalej: "PINB") z 20 lutego 2026 r. nr NB.5140.1.2026 wstrzymujące inwestorowi M. K. (dalej: inwestor lub skarżący) prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z budową muru oporowego na działce nr [...] w m. [...], z powodu realizacji bez wymaganego pozwolenia na budowę Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W wyniku kontroli przeprowadzonej 18 listopada 2025 r. organ pierwszej instancji ustalił, że na działce nr [...] w m. [...] od strony południowej budynku gospodarczego wykonano mur oporowy w kształcie litery "L" o długościach boków 4,2 m, 16,8 m i 15,35 m oraz schody betonowe na gruncie. Wysokość muru 1,4 m, grubość 0,25 m. Różnica poziomów terenów po obu stronach muru ok. 1,4 m. Mur wykonany z bloczków betonowych M6 z pionowymi rdzeniami żelbetowymi. Obecny podczas kontroli inwestor oświadczył, że był inicjatorem wszystkich prac budowlanych. Wyjaśnił, że "opisany mur nie jest murem oporowym", a fragmentem ściany budynku gospodarczego, który nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Jego budowa będzie dalej kontynuowana. Podczas kontroli sporządzono obszerny materiał zdjęciowy, który został dołączony jako załącznik do protokołu. W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji stwierdził, że budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego inwestor nie dopełnił. W związku z powyższym 19 lutego 2026 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy ww. muru oporowego. Postanowieniem z 20 lutego 2026 r. PINB wstrzymał inwestorowi prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z budową muru oporowego na działce nr [...] w m. [...], z powodu jego realizacji bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu. W ocenie PINB decydująca jest zasadnicza funkcja obiektu, a nie to co deklaruje inwestor. Obiekt niewątpliwie ma na celu zabezpieczenie mas ziemi przed osuwaniem się. Świadczą o tym różnice poziomów mas ziemi po obu stronach poszczególnych odcinków muru. Dodatkowo nieruchomość wykazuje duże nachylenie w kierunku budynku, a tym samym przedmiotowy mur stanowi jego zabezpieczenie. Brak jest również racjonalnego i ekonomicznego uzasadnienia, aby obiekt takich rozmiarów i wykonany przy takim nakładzie pracy stanowił jedynie część bliżej nieokreślonego przyszłego zamierzenia budowlanego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył inwestor, który podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, iż mamy do czynienia z fragmentem jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego niewymagającego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zaskarżonym postanowieniem z 9 kwietnia 2026 r. PWINB utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W jego ocenie przedmiotowa konstrukcja jest niewątpliwie murem oporowym, bowiem wykonana została w celu zabezpieczenia przed osuwaniem się gruntu. Zasadnie uznano, że ustalony zakres robót nie podlegał zwolnieniom zawartym w art. 29-31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej: p.b.) i wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, o którą inwestor nie wystąpił. Mamy więc do czynienia z samowolną budową, a postępowanie legalizacyjne należy prowadzić w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Dalej PWINB stwierdził, że przedłożone przez inwestora na etapie postępowania zażaleniowego szkice i rysunki nie pozwalają na przyjęcie, iż istniejący mur oporowy będzie w istocie stanowił ścianę budynku gospodarczego uzupełniającego zabudowę rolniczą, zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Organ nie dał wiary takiemu tłumaczeniu z kilku powodów. Po pierwsze na działce jak dotąd istnieje jedynie budynek gospodarczo-stolarski, brak jakiejkolwiek innej zabudowy wskazującej na rolniczy charakter działalności. Po drugie mur oporowy został usytuowany po części wzdłuż granicy z działką nr [...] i nr [...] co oznaczałoby, że albo należy jednak uzyskać pozwolenie na budowę planowanego budynku, albo w części należałoby dokonać jego rozbiórki; ponadto na szkicu zaznaczono liczne otwory okienne w ścianie będącej obecnie murem, z wkomponowaniem istniejących schodów. Dokumentacja w sprawie powstaje na bieżąco, a zatem nie stanowiła punktu wyjścia do realizacji inwestycji. Przedłożone rzuty i rysunki są jedynie ogólnym zarysem, nie uwzględniają rzędnych terenu i różnic poziomów mas ziemi po obu stronach z nachyleniem w kierunku istniejącego budynku. W przekonaniu organu odwoławczego faktycznym zamiarem inwestora było wykonanie konstrukcji oporowej, jednakże z uwagi na grożące konsekwencje prawno-finansowe, zdecydował się na deklarowanie zmiany charakteru inwestycji, jednak podjęte działania zmierzają do obejścia prawa. Przedmiot postępowania determinuje w niniejszej sprawie rzeczywiście pełniona funkcja, a nie potencjalne intencje czy zmieniające się zamiary inwestora. Przy istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie sposób przyjąć, iż mamy do czynienia ze ścianą budynku gospodarczego a nie murem oporowym. PWINB uznał, że postanowienie PINB zostało wydane w oparciu o właściwe przepisy prawa. Organ odwoławczy w pełni poparł argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia organu powiatowego, a argumenty zawarte w zażaleniu w żadnym stopniu nie podważają zasadności i legalności wydanego rozstrzygnięcia. Organ powiatowy zebrał kompletny materiał dowodowy oraz w sposób jasny i wyczerpujący uzasadnił skarżone postanowienie, wskazując właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia. Kolejność wyliczenia podmiotów w art. 52 p.b. nie może być uznana za przypadkową, co do zasady w pierwszej kolejności nakaz powinien być kierowany do inwestora jako sprawcy samowoli. Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków powinien być determinowany możliwością ich legalnego wykonania, co zależy od konkretnego stanu faktycznego. PWINB zaznaczył, że w toku dalszego postępowania należy wziąć pod uwagę okoliczność, że inwestor nie dysponuje prawem do nieruchomości nr [...] w m. [...], na której prowadzi roboty budowlane, a zatem do legalizacji potrzebna będzie zgoda właściciela nieruchomości. Organ odwoławczy dodał też, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a prawem inwestora przy założeniu, że legalizacja jest możliwa i zgodna z przepisami prawa. W przypadku, gdy inwestor uzna, że legalizacja jest z różnych względów dla niego niekorzystna, może z niej zrezygnować i doprowadzić inwestycję do zgodności z prawem dokonując rozbiórki samowolnie wykonanej budowy. Skargę na postanowienie PWINB wywiódł do sądu administracyjnego inwestor. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. - przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ realizowanego w zabudowie zagrodowej parterowego budynku gospodarczego przeznaczonego na cele rolnicze o pow. zabudowy do 150 m2, o rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, którego obszar oddziaływania mieści się w całości na działce, na której został zaprojektowany - za mur oporowy. Zdaniem skarżącego działka, na której realizowany jest ww. budynek gospodarczy jest przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Drohiczyn między innymi pod zabudowę zagrodową. Na chwilę obecną na działce znajduje się budynek gospodarczy, a w niedalekiej przyszłości będzie realizowany budynek mieszkalny, na który skarżący uzyskał pozwolenie na budowę. Stwierdził, że wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, a także, w dalszej kolejności, nakaz rozbiórki obiektu mogą nastąpić wyłącznie wówczas, gdy przesłanki zastosowania tych instytucji zostaną ustalone w sposób niewątpliwy w trakcie wizji lokalnej. W związku z powyższym organy nadzoru budowlanego miały obowiązek dokładnie zbadać istnienie tych przesłanek, korzystając z dostępnych środków dowodowych, zwłaszcza że w trakcie postępowania wniesiono jako dowody rysunki budowanego budynku oraz przedstawiono merytoryczne argumenty uzasadniające, że prowadzona jest budowa budynku gospodarczego a nie muru oporowego. W ocenie skarżącego wskazane naruszenia nie tylko mogły mieć, ale z całą pewnością miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich wyniku organy błędnie uznały realizowany budynek gospodarczy za mur oporowy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia PWINB w całości oraz przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - szkiców i rysunków oraz zdjęć realizowanego budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W dniu 30 lipca 2026 r. skarżący przedłożył 4 zdjęcia przedstawiające aktualny stan na nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest postanowienie wstrzymujące roboty budowlane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Organ ustalił, że inwestor nie legitymuje się ani pozwoleniem na budowę, ani zgłoszeniem budowy spornego obiektu. Istota sporu sprowadza się do kwalifikacji przedmiotu wstrzymanych robót budowlanych, tj. czy inwestor wybudował mur oporowy wymagający pozwolenia na budowę, czy też wzniesiona przez niego konstrukcja stanowi część realizowanego budynku gospodarczego podlegającego zwolnieniu z uzyskania formalnoprawnych zgód na mocy art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 p.b. stanowiący, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 1 pkt 1); w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3 P.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 p.b.). Z samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 p.b. mamy do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jednocześnie wskazać należy, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze legalizacyjnej (zob. np. wyroki NSA: z dnia 29 września 2018 r. sygn. akt II OSK 109/18, z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1879/17, z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do treści art. 3 pkt 3 p.b. ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. konstrukcje oporowe. Ustawa - Prawo budowalne nie zawiera definicji muru oporowego (konstrukcji oporowej). W literaturze wskazuje się, że mur oporowy to ściana pionowa lub nachylona, umacniająca uskok terenu, podcięcie stoku lub stanowiąca zewnętrzną obudowę tarasu ziemnego, przenosząca parcie ziemi (naziom) lub obiektów (np. drogi), które znajdują się powyżej niej (P. Saternus, Leksykon urbanistyki i planowania przestrzennego, Warszawa 2013 r., s. 282). W orzecznictwie z kolei wskazuje się, że przez mur oporowy (ścianę oporową) rozumieć należy samodzielną budowlę (konstrukcję) powstrzymującą poziome parcie gruntu pochodzące od nasypu przez nią podtrzymywanego. Może być wykonany z żelbetu, betonu, cegieł, pustaków, kamieni, gabionów lub bloków betonowych, ułożonych na zaprawie lub na sucho. Konstrukcje oporowe czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu z terenu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu (por. wyrok z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 53/15, wyrok z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 758/17, wyrok z 7 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1407/16, wyrok z 31 maja 2023 r., II SA/Gd 922/22). Funkcją jaką pełnią konstrukcje oporowe jest podtrzymywanie nasypu ziemnego, którego poziom jest wyższy (często znacznie) od poziomu terenu chronionego murem (por. wyrok z 16 lutego 2021 r. sygn. akt. II OSK 1766/18). Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, na co może wskazywać również charakter użytych do jej wzniesienia materiałów zapewniających stabilność - należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy również kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego rzeczywiste przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. Nie ma przy tym znaczenia, że inwestor traktuje sporny obiekt w odmienny sposób, próbując mu przypisać inną funkcję niż rzeczywiście pełniona. Wykonywanie obiektu budowlanego w postaci konstrukcji oporowych, mających być zabezpieczeniem przed osuwaniem się ziemi, nie zostało zakwalifikowane ani jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ani z obowiązku zgłoszenia, zatem ma do nich zastosowanie art. 28 ust. 1 p.b. i obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W sprawie niniejszej bezspornie inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, a wobec kwalifikacji spornej konstrukcji przez organy nadzoru budowlanego jako mur oporowy wymagający uzyskania takiego pozwolenia – wszczęły procedurę legalizacyjną z art. 48 p.b. Postępowanie to nie narusza prawa. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół kontroli przeprowadzonej 18 listopada 2025 r. wraz z obszerną dokumentacją fotograficzną. Z dowodów tych wynika bezspornie, że różnica poziomów terenów po obu stronach muru wynosi ok. 1,4 m. Mur oporowy ma kształt litery "L" o długościach boków 4,2 m, 16,8 m i 15,35 m. Pomiędzy częściami muru o szer. 16,8 m i 15,35 m znajdują się betonowe schody. Wysokość muru wynosi 1,4 m, a grubość 0,25 m. Konstrukcja została wykonana z bloczków betonowych M6 z pionowymi rdzeniami żelbetowymi. Mając na uwadze kształt wykonanej konstrukcji, charakter użytych materiałów budowlanych oraz ukształtowanie terenu, w tym widoczne na zdjęciach z kontroli wysokie i nieuporządkowane masy ziemne, należy podzielić stanowisko organów, że skarżący zrealizował na działce nr [...] mur oporowy, który w założeniu miał za zadanie zabezpieczać sąsiedni budynek gospodarczy przed osuwaniem się ziemi w jego kierunku. Materiał zgromadzony podczas kontroli nie wskazuje w jakikolwiek sposób, aby wykonana konstrukcja stanowiła początek, etap wstępny czy fragment przyszłego zamierzenia budowlanego w postaci budynku gospodarczego o przeznaczeniu do wykorzystywania w działalności rolniczej. Wręcz przeciwnie, teren od strony budynku gospodarczego jest utwardzony, zagospodarowany, a teren wokół konstrukcji na dzień kontroli 18 listopada 2025 r. (po przeciwnej stronie istniejącego budynku) nie wykazuje żadnych oznak terenu budowy kolejnego budynku gospodarczego. Jedynie deklaracje skarżącego obecnego podczas kontroli wskazują, że jego zamiarem było wykonanie takiego budynku, jednak obiektywnie żaden wówczas zgromadzony materiał dowodowy na to nie wskazuje. Skarżący, począwszy od kontroli w dniu 18 listopada 2025 r. stoi konsekwentnie na stanowisku, że wykonana konstrukcja nie pełni funkcji muru oporowego, lecz że jest (częścią) ściany realizowanego jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego o prostej konstrukcji związanego z produkcją rolną o powierzchni zabudowy do 150 m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, którego obszar oddziaływania mieści się w całości na działce, na której został zaprojektowany – a więc obiektu zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia na mocy art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Okoliczności faktyczne sprawy z daty kontroli oraz z daty wydania postanowienia przez PINB jednoznacznie temu zaprzeczają. Trudno również zakwestionować kierunek rozumowania organów obydwu instancji, że w zasadzie od uświadomienia sobie przez skarżącego grożących konsekwencji prawno-finansowych samowoli budowlanej (m.in. konieczność uzyskania dokumentów legalizacyjnych oraz wniesienia wysokiej opłaty legalizacyjnej) przyjął on określoną linię obrony polegającą na zadeklarowaniu zamiaru wykonania budynku gospodarczego zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia. Po pierwsze dopiero na etapie zażalenia przedstawił fragmenty przypominające projekt budowlany, natomiast dokumentami tymi nie dysponował w trakcie kontroli i nawet o nich nie wspomniał (wypowiedział się jedynie na temat zmian wprowadzonych do już istniejącego budynku). Z załączonych do zażalenia rysunków i szkiców (stanowiących zarys projektu) wynika z kolei, że: 1) ze szkicu (k. 6 akt admin. organu II instancji) wynika konieczność rozbiórki dwóch fragmentów muru (nazwanych "ścianami do rozbiórki"), w tym fragmentu muru o długości około 4 m, który stanowi rodzaj przedłużenia ściany istniejącego już obiektu (budynku gospodarczego); 2) przeznaczone do rozbiórki "ściany", jak również legenda, zostały odręcznie dorysowane do gotowego już szkicu; 3) przedłożona dokumentacja projektowa nie zawiera ani daty opracowania, ani też wskazania autorów projektu, 4) na szkicu elewacji północnej oraz południowej (k. 2 akt admin. organu II instancji) widnieje adres "[...]", nadto rubryki przeznaczone na wskazanie autorów oraz daty opracowania noszą ślady zamazywania ("wygumkowania"); 5) istniejące w murze oporowym schody zostały w dokumentacji wkomponowane w ścianę planowanego budynku i umiejscowione bezpośrednio za drzwiami. Ponadto zwrócić należy uwagę na następujące fakty: 1) mur oporowy wykonany został z bloczków betonowych M6 z pionowymi rdzeniami żelbetowymi, natomiast ze zdjęć przedłożonych przez skarżącego (koperta, k. 55) wynika, że z pozostałych trzech stron powstaje jednolita konstrukcja żelbetowa. Przy czym na zdjęciach tych nie widać, czy w podobny sposób przebudowano również dotychczasową konstrukcję; 2) na działce nr [...] nie ma zabudowy wskazującej na rolniczy charakter działalności skarżącego lub właścicielki nieruchomości. Istnieje jedynie budynek gospodarczo-stolarski, prawdopodobnie należący do firmy S. (NIP: [...]), zajmującej się produkcją mebli; 3) z archiwalnych ortofotomap, znajdujących się na geoportalu Gminy Drohiczyn (https://www.geoportal2.pl/pl/g/podlaskie/siemiatycki/drohiczyn/; funkcja "ortofotomapa do pobrania według aktualności") wynika, że mur oporowy istniał na działce co najmniej od maja 2024 r. (zob. ortofotomapę aktualną na 27 maja 2024 r.), zaś intensyfikacja (a w istocie rozpoczęcie) budowy "zamierzonego budynku gospodarczego" nastąpiła dopiero na skutek kontroli przeprowadzonej przez PINB. Zaakcentować trzeba, że gdyby pierwotnym zamiarem inwestora była realizacja budynku gospodarczego, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., to nie wybudowałby fragmentów konstrukcji przeznaczonych obecnie do rozbiórki. Ponoszenie wysokich nakładów na budowę części obiektu, a następnie wyburzanie tej części (co również generuje znaczne koszty oraz nakład pracy i czasu) jest nietypowe, wręcz nieracjonalne oraz sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Truizmem jest stwierdzenie, że w pierwszej kolejności sporządza się dokumentację budowlaną, a dopiero potem przystępuje się do realizacji inwestycji, a nie na odwrót – jak to czyni skarżący (szkice przedłożono dopiero do zażalenia). Niewiarygodne jest również swego rodzaju "etapowanie" budowy budynku gospodarczego w taki sposób, jak to czyni skarżący, tj. pozostawienie w konstrukcji żelbetowej nieuporządkowanych i znacznych mas ziemi a nie ich wybranie przed przystąpieniem do wykonania obiektu. Jak już wskazano, mur oporowy istnieje na działce od kilku lat i do tej pory jego celem było wyłącznie zapobieganie osuwaniu się ziemi w kierunku sąsiedniego budynku gospodarczego. Świadczy o tym materiał dowodowy zgromadzony podczas kontroli, którego nie podważa materiał przedstawiany sukcesywnie przez skarżącego. Trafnie zatem stwierdził organ odwoławczy, że dokumentacja w sprawie powstaje na bieżąco i nie mogła stanowić punktu wyjścia do realizacji inwestycji. Jest ona sporządzana ad hoc, jako reakcja na wszczęte 19 lutego 2026 r. postępowanie administracyjne. W ocenie sądu działania skarżącego w istocie stanowią próbę niedopuszczalnego obejścia prawa budowlanego. Inwestor usiłuje uniknąć prawnych konsekwencji realizacji samowoli budowlanej przez zmianę – post factum – jej przeznaczenia jako fragmentu zupełnie innego obiektu budowlanego, zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Podkreślić też trzeba z całą stanowczością, że skarżący już po doręczeniu postanowienia PINB wstrzymującego prowadzenie dalszych robót budowlanych nie był uprawniony do podejmowania jakichkolwiek prac budowlanych mających na celu zmianę charakteru i przeznaczenia stwierdzonej samowoli budowlanej. Jak wynika z art. 143 k.p.a. zażalenie, w odróżnieniu od odwołania, nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia, a zatem nałożony na skarżącego obowiązek wstrzymania wykonywania robót budowlanych był wykonalny od 24 lutego 2026 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 79 akt admin.). Kontynuowanie budowy pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy stanowi podstawę do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części (zob. art. 49e pkt 6 p.b.). W przypadku wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy już zakończonej prace budowlane nie mogą zostać podjęte na nowo. Sankcją za zignorowanie postanowienia o wstrzymaniu budowy może być decyzja o rozbiórce (M. Rypina, komentarz do art. 48, teza 29 [w:] Prawo budowlane. Komentarz, wyd. V, red. T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Warszawa 2026, SIP LEX). W tym miejscu warto przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym dyspozycja przepisu art. 49e pkt 6 p.b. nie ogranicza zakresu obowiązku rozbiórki wyłącznie do tej części obiektu budowlanego, która została wykonana po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu budowy. Sankcją bezwarunkową określoną w art. 49e pkt 6 p.b. za kontynuowanie budowy, pomimo orzeczenia o wstrzymaniu robót budowlanych na tej podstawie, jest nakaz rozbiórki i to całości obiektu budowlanego lub jego części, tj. wybudowanego "od początku", a nie jedynie robót budowlanych zrealizowanych po wstrzymaniu budowy (wyrok NSA z 8 grudnia 2025 r., II OSK 546/25, publ. CBOSA). Podsumowując, organy poczyniły prawidłowe ustalenia co do kwalifikacji obiektu budowlanego jako muru oporowego oraz wymogu uzyskania na jego budowę pozwolenia na budowę, którym skarżący się nie legitymuje. Uzupełniająco wskazać należy, że skarżący również w żaden sposób nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił zamiaru prowadzenia na działce nr [...] działalności rolniczej, jak też jedynie wskazał na uzyskanie pozwolenia na budowę, co jest niewystarczające do uwzględnienia skargi. Jest również podmiotem (jako inwestor), do którego może być skierowane rozstrzygnięcie wydanie w postępowaniu legalizacyjnym, co wynika wprost z art. 52 p.b. Ani niezadowolenie strony z wydanego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne przekonanie o jego wadliwości uzasadniającej wyeliminowanie z obrotu prawnego, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, jeżeli przeprowadzona kontrola tego aktu nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających jego uchylenie. Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. W tym względzie sąd zauważa, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie narusza przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Prawidłowo bowiem oceniono cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i z zasadą przekonywania, rzetelnie ustalając stan faktyczny sprawy. Kierując się art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r., poz. 143 ze zm.) sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ani z powodu zarzutów skargi, ani z urzędu. Mając na uwadze powyższe skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Elżbieta Trykoszko Elżbieta Lemańska Anna Bartłomiejczuk