II SA/Bk 39/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2014 r. sprzeciwu Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji od postanowienia referendarza sądowego z dnia 07 stycznia 2014 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Zielonych w B. w likwidacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a: przyznać Stowarzyszeniu F. Z.w B. w likwidacji prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k.17). Postanowieniem z dnia 07 stycznia 2014 r. referendarz tutejszego sądu odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, wskazując, że Stowarzyszenie nie ma zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym z uwagi na jego rozwiązanie i zarządzenie likwidacji. Sprzeciw od powyższego orzeczenia złożyło Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji (k. 59-61). W uzasadnieniu Stowarzyszenie oświadczyło, że nie posiadało i nie posiada żadnych środków na pokrycie opłat sadowych z powodu zablokowania rachunku bankowego przez komornika. Podniosło również, że nie może prowadzić działalności gospodarczej, bo wyklucza to status organizacji pożytku publicznego. Stowarzyszenie nadmieniło również, że ze względu na trudną sytuację finansową nie stać go często na dostarczanie dokumentów w wyznaczonych terminach. W dniu 3 kwietnia 2014 r. skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do dostarczenia dokumentacji obrazującej jego aktualną sytuację majątkową i dochodową, w tym dokumentów finansowych sporządzonych w trakcie likwidacji (bilansów i sprawozdań), wyciągów z kont, lokat i rachunków bankowych (w szczególności za okres od dnia 1 stycznia 2014 r.); ewentualnie informacji o zajęciu rachunku bankowego przez komornika, o egzekwowanych z niego kwotach, a także informacji o dokonanych wydatkach i uzyskiwanych dochodach, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Stowarzyszenie w dniu 22 maja 2014 r. poinformowało, że za rok 2006 strata finansowa z działalności Stowarzyszenia wyniosła 1.085,71 zł, w 2007 r. - 10.178,47 zł; w 2008 r. – 6.296,18 zł, w 2009 r. – 1.557,12 zł; w 2010 r. – 30.907,01 zł, w 2011 r. 82.666,76 zł, w 2012 r. 97. 550,17 zł, zaś za 2013 r. 114 904,84 zł. Przychody Stowarzyszenia za 2012 r., 2013 r., 2014 r. wynoszą 0 zł. Strona skarżąca nie posiada majątku (ruchomości i nieruchomości), jest zadłużona z tytułu egzekucji komorniczych na kwotę około 30.000 zł. Stowarzyszenie nie ma również środków finansowych na koncie bankowym - zostało ono zablokowane tytułem prowadzonej egzekucji komorniczej (k. 80). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw, traci moc, a sąd we własnym zakresie rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. . Przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa. To strona ma wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W ocenie Sądu Stowarzyszenie wykazało, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonych oświadczeń wynika bowiem, że Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji działa jako organizacja społeczna i organizacja pożytku publicznego, działa dla dobra publicznego oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Stowarzyszenie nie posiada na koncie zgromadzonych środków finansowych. Konto to zostało zablokowane z tytułu prowadzonej egzekucji komorniczej kwoty 30.000 zł. Strona skarżąca od lat wykazuje stratę finansową tj. w okresie 2006 – 2013 r. Ponadto, w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Bk 94/13 (k.160) znajduje się prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B., XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] stycznia 2012 r. na mocy, którego m.in. rozwiązano Stowarzyszenie F. Z. w B., wpisane do rejestru stowarzyszeń i zarządzono likwidację stowarzyszenia, wyznaczając likwidatora w osobie R. M. K. W ocenie Sądu ze złożonego wniosku wynika zatem, że Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Przede wszystkim Stowarzyszenie aktualnie znajduje się w likwidacji i podejmuje jedynie czynności zmierzające do zakończenia działalności. Ponadto, strona skarżąca nie posiada żadnych środków pieniężnych zgromadzonych na kontach bankowych, jest zadłużona i rok 2013 zamknęło stratą w wysokości 114 .904,84 zł. Przedstawione okoliczności wskazują, że sytuacja materialna Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznane prawo pomocy umożliwi stronie weryfikację sądową rozstrzygnięć zapadłych w sprawie niniejszej. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.