Sygnatura
II SA/Bk 381/26
Wyrok WSA w Białymstoku z 28 lipca 2026 r., II SA/Bk 381/26
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Data orzeczenia
- 28 lipca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant sekretarz sądowy Jakub Dębowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lipca 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 marca 2026 r. nr 010070/680/4209101/2024 w przedmiocie przyznania rodzinnego kapitału opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 maja 2024 r. nr 010070/680/4209101/2024.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 24 marca 2026 r., znak: 010070/680/4209101/2024 (postępowanie nr 468955947), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS") utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 maja 2024 r. o odmowie przyznania prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego (dalej w skrócie też: "RKO") na dziecko J. L. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. J. K. (dalej: "skarżąca") w dniu 1 maja 2024 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie rodzinnego kapitału opiekuńczego na dziecko J. L. (dalej także jako: "małoletni"). Wniosek został złożony na formularzu przeznaczonym dla osób, które wystąpiły do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka (RKO-O). We wniosku skarżąca zwróciła się o wypłatę świadczenia w kwocie 1000 zł miesięcznie na dziecko. Do akt sprawy dołączyła: a) oświadczenie z dnia 3 stycznia 2024r. o tym, że z dniem 18 grudnia 2023 r. przyjęła na wychowanie małoletniego urodzonego [...] kwietnia 2023 r.; b) zaświadczenie z Sądu Rejonowego w Białymstoku IV Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 15 grudnia 2023 r. o wpływie do sądu w dniu 28 listopada 2023 r. wniosku o przysposobienie małoletniego, a także że postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. na czas trwania postępowania powierzono skarżącej i K. L. osobistą pieczę nad małoletnim oraz że postepowanie nie jest zakończone; c) postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku IV Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 6 grudnia 2023 r. (sygn. akt [...]) o określeniu sposobu i okresu osobistej styczności z małoletnim w formie osobistej pieczy, sprawowanej nieprzerwanie przez czas trwania postępowania, poczynając od 6 grudnia 2023 r., przy czym styczność będzie miała miejsce w miejscu zamieszkania wnioskodawców; d) odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku IV Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt [...] (ze stwierdzeniem o jego prawomocności z dniem 6 marca 2024 r.), na mocy którego sąd orzekł przysposobienie pełne rozwiązywalne (art. 121 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) małoletniego przez J. K. oraz K. L. Opisaną na wstępie decyzją z 15 maja 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej przyznania prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego na małoletniego wskazując, że wniosek o świadczenie złożyła przedwcześnie. Od powyższej decyzji w dniu 16 maja 2024 r. skarżąca wniosła odwołanie podnosząc m.in., że organ błędnie zastosował drugą część art. 31 ustawy o RKO, dotyczącą uprzedniego przyjęcia dziecka na wychowanie, podczas gdy w jej przypadku dziecko trafiło do rodziny dopiero w toku formalnego postępowania o przysposobienie dziecka, na mocy zabezpieczenia sądu, a nadto w chwili składania wniosku o RKO proces sądowy o przysposobienie był już prawomocnie zakończony, co w ocenie Skarżącej nakazuje traktowanie dziecka na równi z dzieckiem urodzonym i zastosowanie pierwszej części przepisu. Po prawie dwóch latach od wniesienia odwołania Prezes ZUS opisaną na wstępie decyzją z dnia 24 marca 2026 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 15 maja 2024 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ zgodnie postanowieniami art. 4 ust. 5 i 31 ust. 1 ustawy o RKO, wniosek został złożony przed rozpoczęciem okresu, w którym można było go złożyć. Prezes ZUS uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej interpretacji przepisów ustawy, gdyż w art. 4 ust. 5 oraz 31 ust. 1 wprowadzono odrębny mechanizm liczenia terminów, oparty na dacie łącznego spełnienia przesłanek przyjęcia dziecka na wychowanie oraz wystąpienia z wnioskiem o przysposobienie, co w niniejszej sprawie miało miejsce 18 grudnia 2023 r., a konsekwencją tego jest fakt, iż wniosek należało złożyć najwcześniej dopiero w dniu 1 sierpnia 2024 r., zatem wniosek skarżącej z dnia 1 maja 2024 r. jako przedwczesny nie mógł zostać uwzględniony, zaś argumentacja o zrównaniu skarżącej z rodzicem dziecka własnego (urodzonego) stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisów szczególnych dotyczących opieki nad dzieckiem w procesie przysposobienia. Dodano, że w dniu 28 maja 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna. ZUS przyznał prawo do świadczenia od 1 maja 2024 r., o czym poinformował skarżącą w dniu 23 września 2024 r. (znak sprawy: 010070/080/4485273/2024; postępowanie: 472997324). Dofinansowanie przysługuje na dziecko, które uczęszcza do żłobka, klubu dziecięcego albo jest objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna, jeżeli nie został przyznany na to dziecko RKO. Reasumując, Prezes ZUS uznał decyzję organu I instancji za prawidłową, ponieważ w dacie przyjęcia dziecka na wychowanie w dniu 18 grudnia 2023 r. ustawowy termin na złożenie wniosku o RKO rozpoczął swój bieg dopiero 1 sierpnia 2024 r., co czyni wniosek z 1 maja 2025 r. bezskutecznym jako przedwczesny, a dodatkowe pobieranie w tym samym czasie dofinansowania do żłobka ostatecznie wykluczało możliwość przyznania RKO w spornym okresie Skargę na powyższą decyzję Prezesa ZUS wniosła do sądu administracyjnego skarżąca, zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 4 ust. 5 oraz art. 31 ust. 1 ustawy o RKO (...) poprzez ich zastosowanie, skutkujące przyjęciem, iż wniosek o przyznanie kapitału został złożony przed rozpoczęciem okresu, w którym można było złożyć ww. wniosek, podczas gdy: - w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 4 ust. 5 ustawy o RKO ani druga część art. 31 ust. 1 ustawy o RKO, bowiem niniejsza sprawa nie dotyczy przypadku złożenia wniosku "na dziecko przyjęte na wychowanie, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia - w okresie między pierwszym dniem trzeciego miesiąca poprzedzającego 12. miesiąc liczony od dnia, w którym osoba ta przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, a ostatnim dniem pierwszego miesiąca przypadającego po 12. miesiącu liczony, od dnia, w którym osoba ta przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia." 2) art. 6, 7, 7a, 7b, 8, 9, 10 i 11 k.p.a., w tym między innymi zasad praworządności, prawdy obiektywnej, rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych, wyjaśniania przesłanek decyzji, przez: - zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w szczególności ustalenia, iż w niniejszej sprawie nie doszło do przyjęcia małoletniego na wychowanie, a następnie złożenia wniosku o jego przysposobienie, zaś data 18 grudnia 2023 r. (data po złożeniu wniosku o przysposobienie) nie jest datą poprzedzającą wniosek o przysposobienie i nie jest datą "przyjęcia na wychowanie", lecz datą zmiany miejsca pobytu małoletniego w związku z wydaniem przez Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowienia "o określeniu osobistej styczności", - zaniechanie rozstrzygnięcia wskazanych w odwołaniu do Prezesa ZUS wątpliwości co do treści normy prawnej art. 4 ust. 5 oraz art, 31 ust. 1 ustawy o RKO, mimo wskazania na wątpliwości co do procedury i instytucji "przyjęcia na wychowanie" a następnie "złożenia wniosku o przysposobienie", - zaniechanie ustalenia przez ZUS, iż skarżąca nie przyjęła nigdy małoletniego na wychowanie, - prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania, albowiem pomimo wielu telefonów na infolinię ZUS oraz skargi na przewlekłość postępowania, odwołanie od decyzji I instancji zostało rozpatrzone po upływie niemalże dwóch lat, dlatego też wniosek o dofinansowanie do żłobka został złożony z ostrożności, aby nie stracić całkowicie dofinansowania dla dziecka, - zaniechanie wyjaśnienia zasadności przesłanek, w szczególności zasadności utrzymania w mocy decyzji przez Prezesa ZUS i zaniechanie odniesienia się do zarzutów odwołania, co do braku wystąpienia w niniejszej sprawie instytucji "przyjęcia na wychowanie" przez złożeniem wniosku o przysposobienie i poprzestanie na utrzymaniu dotychczasowej argumentacji, nie odnoszącej się do zarzutów odwołania, Z ostrożności skarżąca podniosła również zarzut oparcia rozstrzygnięcia o art. 4 ust. 5 oraz art. 31 ust. 1 ustawy o RKO, które to przepisy w zakresie dzieci przysposobionych, są niezgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie w jakim różnicują dzieci urodzone naturalnie ale przysposobione, bowiem dzieciom urodzonym "naturalnie" w danej rodzinie, RKO przysługiwał od 12 miesiąca życia, zaś dzieciom przyjętym na wychowanie, a następnie przysposobionym dopiero po upływie 12 miesięcy po upływie ww. terminów, co skutkuje tym, że nie zachowano zasady równości między dziećmi wobec prawa i skutkuje tym, że dzieci przysposobione często nie uzyskiwały świadczenia RKO, tj. niezgodne z art. 32 Konstytucji w zakresie w jakim wprowadza odrębny mechanizm liczenia terminów oparty o dacie łącznego spełnienia przesłanek przyjęcia dziecka na wychowanie oraz wystąpienia z wnioskiem o przysposobienie. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 28 lipca 2026 r. skarżąca złożyła do akt sprawy wydruk z konta ZUS-PUE w zakresie dofinansowania obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku sygnalizując, że świadczenie to ma status "nieustalony". Złożyła również zaświadczenie sporządzone przez U. M., prowadzącą działalność gospodarczą "D.", potwierdzające, że do dnia dzisiejszego nie wpłynęło na konto klubu malucha dofinansowanie obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku w kwocie 400,00 zł miesięcznie za okres od 1 maja do 30 września 2024 r. Wskazała też, że od 1 października 2024 r. do nadal otrzymuje świadczenie "Aktywny rodzic" w kwocie 1 500,00 zł, które wpływa w całości na konto żłobka. Nadmieniła, że małoletni J. L. przebywał u niej w domu od grudnia 2023 r., wówczas była jego opiekunem faktycznym, natomiast nie prawnym. Wyjaśniła, że oświadczenie z dnia 3 stycznia 2024 r. zostało złożone do postępowania o przyznanie świadczenia 500+, a w ZUS poinformowano ją, że w jej sytuacji faktycznej powinna złożyć wniosek o rodzinny kapitał opiekuńczy na formularzu RKO-O, tj. dla osoby, która wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka. W chwili złożenia wniosku o RKO-O syn J. miał nowy PESEL, nowy akt urodzenia, a skarżąca była jego rodzicem prawnym. Podkreśliła, że postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 27 lutego 2024 r. o przysposobieniu małoletniego stało się prawomocne 6 marca 2024 r. Końcowo oświadczyła, że nie składała nowego wniosku o RKO po 1 września 2024 r., bo była przekonana, że decyzja organu I instancji jest błędna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli, dokonywanej przez sąd administracyjny przez pryzmat zgodności z prawem, jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję ZUS o odmowie przyznania prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego na małoletniego J. L. Sąd uznał, że przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, a także przepisy procesowe – w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś musiało skutkować wyeliminowaniem zaskarżonych rozstrzygnięć z obrotu prawnego – stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz. U. z 2023 r. poz. 883, dalej: "ustawa o RKO" lub "ustawa"), zwłaszcza art. 4 ust. 5 i art. 31 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dziecku - oznacza to dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko drugiego rodzica, z którym rodzic wychowuje wspólne dziecko, oraz dziecko przyjęte na wychowanie, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy kapitał przysługuje matce albo ojcu, przez których rozumie się także osobę, która przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, na drugie i każde kolejne dziecko w rodzinie, jeżeli dziecko to wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki lub ojca, z uwzględnieniem art. 5 ust. 6. Stosownie do art. 4 ust. 4 ustawy kapitał przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym dziecko ukończyło 12. miesiąc życia, do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dziecko ukończy 36. miesiąc życia. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy na dziecko przyjęte na wychowanie, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, kapitał przysługuje od pierwszego dnia 12. miesiąca liczonego od dnia, w którym osoba ta przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, do ostatniego dnia miesiąca przypadającego przed 36. miesiącem liczonym od dnia, w którym osoba ta przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, nie dłużej jednak niż do miesiąca ukończenia przez dziecko 7. roku życia albo 10. roku życia, jeżeli wobec dziecka podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego. Ustalenie prawa do kapitału oraz jego wypłata następują na wniosek matki albo ojca. Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Szczegółowe dane, które powinien zawierać wniosek, zostały wskazane w art. 12 ust. 3-4 ustawy. Do wniosku dołącza się odpowiednio zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do kapitału, w tym. m.in. zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka, zawierające w szczególności datę wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, a także oświadczenie o dacie przyjęcia na wychowanie dziecka, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia (art. 12 ust. 5 pkt 1 i 2). Zgodnie z art. 13 ustawy, ustalając prawo do kapitału, uwzględnia się informacje i dokumenty, o których mowa w art. 12 ust. 3-5, oraz informacje uzyskane z rejestrów publicznych lub zweryfikowane w rejestrach publicznych, o których mowa w art. 28. W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wzywa wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (art. 29 ust. 1). W myśl art. 31 ust. 1 ustawy wnioski składa się w okresie między pierwszym dniem trzeciego miesiąca poprzedzającego miesiąc ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia a ostatnim dniem pierwszego miesiąca przypadającego po miesiącu ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia, a w przypadku wniosków na dziecko przyjęte na wychowanie, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia - w okresie między pierwszym dniem trzeciego miesiąca poprzedzającego 12. miesiąc liczony od dnia, w którym osoba ta przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, a ostatnim dniem pierwszego miesiąca przypadającego po 12. miesiącu liczonym od dnia, w którym osoba ta przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia. Przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kapitału nie wymaga wydania decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję jedynie w sprawach odmowy przyznania kapitału, uchylenia lub zmiany prawa do kapitału oraz nienależnie pobranego kapitału (art. 17 ust. 1 i 4). Ustalenie prawa do kapitału następuje w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku wraz z dokumentami. Wypłata przysługującego kapitału następuje nie wcześniej niż w miesiącu, od którego przysługuje prawo do kapitału (art. 31 ust. 1 i 2). Wskazać należy również, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), przy czym organem wyższego stopnia w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Istota zasadniczego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sporu sprowadza się do problemu, czy zastosowanie powinny znaleźć szczególne regulacje zawarte w art. 4 ust. 5 w zw. art. 31 ust. 1 in fine ustawy o RKO, odnoszące się do "dzieci przyjętych na wychowanie, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia", jak twierdzi organ, czy też jest tak – jak konsekwentnie podnosi skarżąca – że z uwagi na prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego o przysposobieniu małoletniego organy powinny zastosować zasady ogólne, a więc art. 4 ust. 4 w zw. z art. 31 ust. 1 in principio ustawy o RKO, z których wynika, że wnioski składa się w okresie między pierwszym dniem trzeciego miesiąca poprzedzającego miesiąc ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia a ostatnim dniem pierwszego miesiąca przypadającego po miesiącu ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać skarżącej. Zasadniczym motywem takiej oceny Sądu jest bezsporna okoliczność, że w chwili złożenia wniosku o przyznanie rodzinnego kapitału opiekuńczego, tj. w dniu 1 maja 2024 r., postępowanie adopcyjne było już prawomocnie zakończone. Wynika to jednoznacznie z załączonego do wniosku i znajdującego się aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku IV Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt [...], na mocy którego sąd opiekuńczy orzekł pełne przysposobienie małoletniego przez J. K. oraz K. L. Orzeczenie to jest prawomocne od 6 marca 2024 r., a zatem od tego dnia jest w pełni skuteczne, zgodnie z art. 588 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm.). Podkreślić trzeba, że postanowienie o przysposobieniu jest orzeczeniem o charakterze konstytutywnym i wywiera skutki erga omens (zob. J. Gudowski, komentarz do art. 588 [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom IV. Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, wyd. V, red. T. Ereciński, Warszawa 2016, SIP LEX), a więc także wobec organów administracji, w tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że w dniu 6 marca 2024 r. zaistniały wszystkie skutki, o których mowa w art. 121 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236, dalej: "k.r.o."). W przypadku przysposobienia pełnego pomiędzy przysposobionym i przysposabiającym powstaje taki stosunek prawny, jak między rodzicami a dziećmi (art. 121 § 1 k.r.o.). Ponadto przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego (art. 121 § 2 k.r.o.). Niejako symetrycznie, odpowiednio, ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego (art. 121 § 3 k.r.o.). Ponadto skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego (art. 121 § 4 k.r.o.). Dodać należy również, że przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym (art. 123 § 1 k.r.o). Przysposobienie pełne ma co do zasady doprowadzić do sytuacji, w której przysposobiony na gruncie prawnym traktowany jest w tożsamy sposób, jak biologiczne dzieci przysposabiającego (zob. S. Kotas-Turoboyska, komentarz do art. 121 [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2026, SIP LEX). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że konsekwencją przysposobienia pełnego jest zerwanie więzów prawnorodzinnych przysposobionego z rodziną naturalną i powstanie stosunku prawnego (sztucznego pokrewieństwa) z rodziną przysposabiającego, co dotyczy prywatnoprawnych stosunków wynikających z pokrewieństwa (np. dziedziczenie, alimentacja), jak i stosunków regulowanych przez prawo publiczne (wyrok Sądu Najwyższego z 27 marca 2019 r., V CSK 3/18, OSNC 2020, nr 2, poz. 19). Treść przysposobienia została również określona w art. 10 wiążącej Polskę Europejskiej Konwencji o przysposobieniu dzieci, sporządzonej w Strasburgu dnia 24 kwietnia 1967 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 99, poz. 1157), zgodnie z którym: "1. Przez przysposobienie przysposabiający nabywa wobec przysposobionego wszelkie prawa i obowiązki, jakie mają ojciec lub matka wobec ich dziecka pochodzącego z małżeństwa. Przez przysposobienie przysposobiony nabywa wobec przysposabiającego wszelkie prawa i obowiązki, jakie ma dziecko pochodzące z małżeństwa w stosunku do swojego ojca lub swojej matki. 2. Z chwilą powstania praw i obowiązków, o których mowa w ustępie 1 niniejszego artykułu, ustają wszelkie prawa i obowiązki tego samego rodzaju między przysposobionym a jego ojcem lub matką oraz jakąkolwiek inną osobą lub organem. Jednakże prawo może przewidywać, że małżonek przysposabiającego zachowuje prawa i obowiązki względem przysposobionego, jeżeli przysposobiony jest jego dzieckiem pochodzącym z małżeństwa, pozamałżeńskim lub przysposobionym. Ponadto prawo może zachować obowiązek rodziców łożenia na utrzymanie i zaspokajanie potrzeb dziecka oraz obowiązek jego wyposażenia, w razie gdy przysposabiający nie wypełnia tych obowiązków. 3. Jako ogólną zasadę przyjmuje się, że przysposobiony powinien mieć możliwość nabycia nazwiska przysposabiającego albo dodania jego nazwiska do nazwiska własnego. 4. Jeżeli jedno z rodziców dziecka pochodzącego z małżeństwa posiada prawo dysponowania majątkiem dziecka, prawo przysposabiającego do dysponowania majątkiem przysposobionego, niezależnie od postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu, może być ograniczone przez prawo. 5. W sprawach spadkowych, w zakresie, w jakim prawo spadkowe przyznaje dziecku pochodzącemu z małżeństwa prawo do dziedziczenia po ojcu lub matce, dziecko przysposobione traktowane jest pod tym względem tak, jakby było dzieckiem przysposabiającego pochodzącym z małżeństwa". Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że od 6 marca 2024 r. J. L. jest przysposobionym dzieckiem skarżącej oraz jej męża i od tego dnia należy go traktować tak jak ich dziecko biologiczne. Ponadto, skutki przysposobienia nastąpiły jeszcze przed złożeniem wniosku o RKO. Powyższa konstatacja musiała mieć istotne przełożenie na wykładnię i stosowanie przepisów ustawy o RKO, zwłaszcza na ustawowe terminy oraz sposób procedowania wniosku skarżącej przez ZUS. Skutki prawne i faktyczne przysposobienia rozciągają się bowiem nie tylko na sferę cywilnoprawną (rodzinnoprawną), ale także na sferę administracyjnoprawną, w tym na prawo do pobierania różnego rodzaju świadczeń, m.in. rodzinnego kapitału opiekuńczego. A zatem, skoro organ przy rozpatrywaniu wniosku z 1 maja 2024 r. miał obowiązek traktować małoletniego J. L. tak jak biologiczne dziecko skarżącej oraz jej męża, to w sprawie niniejszej nie było podstaw prawnych do stosowania art. 4 ust. 5 oraz art. 31 ust. 1 ustawy o RKO in fine, a więc regulacji, które odnoszą się do "dzieci przyjętych na wychowanie, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia". W ocenie Sądu już sama wykładnia literalna prowadzi do wniosku, że zastosowane przez ZUS przepisy odnoszą się do sytuacji, w której sprawa o przysposobienie jest jeszcze w toku, a więc sąd opiekuńczy albo w ogóle nie wydał jeszcze orzeczenia w tym przedmiocie albo też zostało ono wydane, ale jest jeszcze nieprawomocne. Przepisy stanowią wyraźnie o etapie zawiśnięcia sprawy przed sądem, a nie o sytuacji, jak w sprawie niniejszej, w której sąd wydał już prawomocne orzeczenie o przysposobieniu. Stan faktyczny tej sprawy nie odpowiada treści wskazanej normy prawnej. Organ dopuścił się więc tzw. błędu subsumpcji. Wniosku powyższego nie może zmienić pominięcie przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 ustawy o RKO (definicji "dziecka") kategorii "dziecka przysposobionego". Aby to wyjaśnić wskazać należy w pierwszej kolejności, że ustawa posługuje się pojęciem "dziecka własnego". Przy czym z całą pewnością nie są to pojęcia tożsame. Przez dziecko własne należy bowiem rozumieć osobę jako zstępnego rodzica, od którego pochodzi ono bezpośrednio (dziecko biologiczne). Jest to więc dziecko matki, którą jest kobieta, która je urodziła (art. 61 z ind. 9 k.r.o.), czy też ojca w rozumieniu działu IA rozdziału I oddziału 2 "Ojcostwo" k.r.o. oraz obydwojga rodziców (zob. P. Lisowski, M. Mączyński, A. Ostapski, J. Sapeta, komentarz do art. 3, teza 18 [w:] Świadczenia rodzinne. Komentarz, red. K. Małysa-Sulińska, Warszawa 2023, SIP LEX). Potwierdza to również prawodawstwo, które zasadniczo rozróżnia kategorię dziecka własnego oraz dziecka przysposobionego. Taka sytuacja ma miejsce chociażby na gruncie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Dz. U. z 2026 r. poz. 508; art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. z 2025 r. poz. 1208 z późn. zm.; art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, Dz. U. z 2025 r. poz. 1577; art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. z 2026 r. poz. 592 z późn. zm.; art. 67 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 z późn. zm.; art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz. U. z 2026 r. poz. 854 z późn. zm. Przy czym są to wyłącznie wybrane, reprezentatywne przykłady prawnego wyszczególniania dziecka własnego oraz dziecka przysposobionego; w systemie prawnym jest ich znacznie więcej. Co więcej, przykładowo w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz ustawie o świadczeniach rodzinnych ustawowe definicje dziecka wyodrębniają "dziecko własne", "dziecko przysposobione" oraz "dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie". W ustawach tych mowa jest również o "opiekunie faktycznym dziecka" (art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. oraz art. 3 pkt 14 u.ś.r.), za którego uważa się "osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka". Do tej kategorii z całą pewnością nie można zaliczyć osoby, która stała się już prawomocnie rodzicem adopcyjnym. W piśmiennictwie dotyczącym u.p.p.w.d. zasadnie wskazuje się, że osoby, które przysposobiły dziecko, należy traktować, obok rodziców biologicznych, jako matkę lub ojca w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1, a nie jako opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 10 (vide M. Kucharska, komentarz do art. 4 [w:] Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Komentarz, wyd. II, red. J. Blicharz, J. Glumińska-Pawlic, L. Zacharko, Gdańsk 2019, SIP LEX). Powyższe uwagi są o tyle istotne dla sprawy niniejszej, że wskazana definicja opiekuna faktycznego w zasadzie odpowiada określonemu w art. 4 ust. 1 ustawy o RKO podmiotowi uprawnionemu w postaci "osoby, która przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia". To zaś prowadzi do wniosku, że rodzic adopcyjny również na gruncie ustawy o RKO nie należy do tej kategorii podmiotów, ale jest po prostu "matką lub ojcem" (art. 4 ust. 1 in principio). Można domniemać, że pominięcie kategorii "dziecka przysposobionego" w art. 3 pkt 1 ustawy o RKO jest wynikiem zwykłego niedopatrzenia legislacyjnego. Nie wykluczone jednak, że było to świadomie działanie ustawodawcy, który przyjął, że dzieckiem własnym jest również dziecko przysposobione, na co może wskazywać pominięcie kategorii dziecka przysposobionego również w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic", która zastąpiła regulacje ustawy o RKO (zob. art. 7 pkt 1 oraz art. 17 tej ustawy). To jednak kłóciłoby się z zasadą spójności systemu prawnego oraz ugruntowanymi ustaleniami doktryny, która nie stawia znaku równości pomiędzy dzieckiem własnym (biologicznym) oraz przysposobionym, o czym była już mowa. Niemniej jednak, niezależnie od tego, czy uznamy, że mamy do czynienia z niezamierzoną przez ustawodawcę luką konstrukcyjną, którą trzeba usunąć przy użyciu analogia legis, czy też ze świadomym zabiegiem legislacyjnym, nie budzi wątpliwości Sądu, że przy takim brzmieniu art. 3 pkt 1 ustawy o RKO za dziecko własne uznać trzeba także dziecko prawomocnie przysposobione. Odmienna wykładnia prowadziłaby do oczywiście nieakceptowalnego wniosku o nieprzysługiwaniu świadczenia RKO matce lub ojcu dziecka już przysposobionego. Tego rodzaju interpretacja byłaby nie do pogodzenia z celem wprowadzenia rodzinnego kapitału opiekuńczego, z prawnymi skutkami przysposobienia, wynikającymi z przytoczonych regulacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także konstytucyjną zasadą równości i niedyskryminacji (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). W odniesieniu do ratio legis należy zaznaczyć, że celem rodzinnego kapitału opiekuńczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 2). Ponadto, jak wyjaśnił projektodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy, celem wprowadzenia tego świadczenia jest łagodzenie niekorzystnych trendów demograficznych. Świadczenie to ma niwelować wskazane negatywne zjawisko jako kolejne rozwiązanie, które zmniejszy obciążenia finansowe rodzin związane z wychowywaniem dzieci, a tym samym zachęci rodziców do podejmowania decyzji o posiadaniu większej liczby dzieci. Ponadto, w zamyśle projektodawcy, ustawa miała na celu m.in.: 1) zmniejszenie istniejących ekonomicznych ograniczeń związanych z finansowaniem opieki nad dzieckiem w wieku między 12. a 36. miesiącem życia, w szczególności wśród młodych ludzi decydujących się na posiadanie kolejnego potomstwa; 2) wsparcie ułatwiające łączenie rodzicielstwa z pracą zawodową; 3) zwiększenie popytu na usługi dotyczące opieki nad dziećmi w wieku między 12. a 36. miesiącem życia i w konsekwencji przyczynienie się do rozwoju sieci szeroko pojmowanych instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3; 4) dalszą redukcję ubóstwa rodzin z dziećmi na utrzymaniu; 5) stać się inwestycją w rodzinę oraz wzmocnić społeczny kapitał ludzki (zob. uzasadnienie do projektu ustawy, druk nr 1509, IX kadencja Sejmu). Cel przedmiotowego aktu prawnego nie budzi zatem wątpliwości. Przede wszystkim wolą ustawodawcy było, aby rodzinny kapitał opiekuńczy miał charakter wspierający, a nie formalistyczny. W tym też duchu należy wykładać regulacje ustawowe. Przy wykładni celowościowej odwołać się należy również do art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, a rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. W świetle powyższych rozważań Sąd stwierdza, że zastosowanie w sprawie powinny mieć zasady ogólne, a więc przepisy odnoszące się do dziecka własnego, zwłaszcza art. 4 ust. 4 oraz art. 31 ust. 1 in principio ustawy o RKO. Idąc dalej, skoro J. L. urodził się 18 kwietnia 2023 r. to świadczenie na niego przysługuje od 1 kwietnia 2024 r. (małoletni skończył 12 miesięcy w kwietniu 2024 r.) do 31 marca 2026 r. (ostatni dzień miesiąca, w którym małoletni skończył 35 miesięcy). Jeśli zaś chodzi o kwestię najważniejszą, a więc o termin na złożenie wniosku, stwierdzić należy, że termin ten rozpoczął się 1 stycznia 2024 r. (pierwszy dzień trzeciego miesiąca poprzedzającego miesiąc ukończenia przez małoletniego 12. miesiąca życia), a zakończył 31 maja 2024 r. (ostatni dzień pierwszego miesiąca przypadającego po miesiącu ukończenia przez małoletniego 12. miesiąca życia). Złożenie wniosku w tym czasie powoduje, że świadczenie przysługuje w pełnej wysokości, bez pomniejszania o 500 zł za każdy miniony miesiąc (zob. art. 5 ust. 4 ustawy o RKO). Na dokonaną przez Sąd ocenę prawną nie mógł wpłynąć fakt, że skarżąca złożyła wniosek na formularzu RKO-O (przeznaczonym dla osoby, która wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka), a także że do wniosku dołączyła takie dokumenty jak oświadczenie o przyjęciu małoletniego na wychowanie, zaświadczenia z sądu rejonowego o wpływie wniosku o przysposobienie, a także postanowienie sądu rejonowego o określeniu sposobu i okresu osobistej styczności z małoletnim w formie osobistej pieczy. Ani posłużenie się błędnym formularzem, ani też załączenie do wniosku nieprzydatnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów (mających znaczenie wyłącznie historyczne), nie może determinować zastosowania przez organ błędnych regulacji ustawowych. Zwłaszcza że – jak stwierdziła skarżąca na rozprawie, a czemu Sąd daje wiarę – została w tym zakresie wprowadzona w błąd przez pracownika ZUS, który wskazał, że powinna posłużyć się formularzem RKO-O. W opinii Sądu postępowanie organów cechuje nie tylko niedopuszczalny formalizm, ale przede wszystkim narusza ono istotne regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego, stosowanego na mocy odesłania z art. 35 ust. 1 ustawy, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej, zasadę zaufania i zasadę informowania (art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a.). Zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Kolejny z powołanych przepisów stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a). Wreszcie art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ I instancji powinien dostrzec, że J. L. jest dzieckiem prawomocnie przysposobionym – stosując art. 29 ust. 1 ustawy o RKO – wezwać jego matkę (skarżącą) do złożenia wniosku na formularzu RKO-R w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Miał ku temu pełne podstawy, albowiem – jak już wskazano – do wniosku skarżąca dołączyła również odpis orzeczenia sądu opiekuńczego z 27 lutego 2024 r. o przysposobieniu wraz z klauzulą, że jest ono prawomocne od 6 marca 2024 r. Przy czym u źródła powyższego naruszenia leży błędna wykładnia art. 4 ust. 5 oraz art. 31 ust. 1 ustawy o RKO. W tym miejscu podkreślić trzeba, że skarżąca już na etapie odwołania wyrażała wątpliwości w zakresie wykładni przedmiotowych regulacji. Choć argumentacja dotyczyła również innych kwestii, to jednak w pkt 5 odwołania skarżąca wprost stwierdziła, że w chwili składania wniosku o RKO postępowanie o adopcję było już prawomocnie zakończone, a więc na dzień złożenia wniosku małoletni J. był już jej dzieckiem, miał nowe nazwisko i nowy PESEL. Trafnie wywiodła z tego, że małoletni powinien zostać potraktowany na równi z dzieckiem urodzonym, a więc zastosowanie do niego ma pierwsza część art. 31 ustawy (zob. k. 32 akt admin.). Tymczasem w kontrolowanej decyzji Prezes ZUS jedynie lakonicznie, a przy tym błędnie odniósł się do ww. wątpliwości wskazując, że argumentacja o zrównaniu skarżącej z rodzicem dziecka własnego (urodzonego) stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisów szczególnych dotyczących opieki nad dzieckiem w procesie przysposobienia. Odnotować wypada, że organ powołuje się na wykładnię literalną, podczas gdy zdaniem Sądu prowadzi ona do zupełnie odmiennych wniosków. Sąd stwierdza zatem, że Prezes ZUS jak również organ I instancji dopuścili się istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 3 pkt 1, art. 4 ust. 5 oraz art. 31 ust. 1 ustawy o RKO) poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie. Doszło również do obrazy art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy o RKO, a także art. 29 ust. 1 tej ustawy. W świetle powyższych rozważań uznać należało, że kwestia tego czy w dniu 18 grudnia 2023 r. miało miejsce przyjęcie małoletniego na wychowanie, a także zagadnienie związane z kolejnością przyjęcia na wychowanie oraz złożenia wniosku o przysposobienie, ma sprawie niniejszej charakter historyczny. Zagadnienia te całkowicie się zdezaktualizowały w chwili uprawomocnienia się postanowienia sądu opiekuńczego o przysposobieniu w dniu 6 marca 2024 r. Stąd też odnoszenie się do rozważań organu oraz strony skarżącej w tym zakresie Sąd uznał za bezprzedmiotowe. Konieczne jest natomiast zwrócenie uwagi na rażącą przewlekłość organu odwoławczego, który procedował odwołanie przez blisko 2 lata, rozstrzygnięcie wydał zaś dopiero na skutek licznych telefonów oraz pisma złożonego przez skarżącą (zob. k. 43 akt admin.). W ocenie Sądu nie sposób czynić zarzutu skarżącej, że nie złożyła wniosku ponownie w terminie, który wynikał z decyzji organu I instancji, a więc od 1 września 2024 r. Skarżąca odwołała się bowiem od decyzji ZUS, będąc w – jak się okazało słusznym – przekonaniu, że decyzja organu I instancji jest wadliwa. Działanie skarżącej w kwestionowaniu wykładni dokonanej przez ZUS jest zatem konsekwentne i spójne. Rację ma organ odwoławczy, że w dniu 28 maja 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie obniżenia opłaty za pobyt dziecka w klubie dziecięcym, a ZUS przyznał prawo do tego świadczenia od 1 maja 2024 r., o czym poinformował skarżącą w dniu 23 września 2024 r. Przemilczał jednak wykazany przez skarżącą na rozprawie fakt, że świadczenie to ma w odniesieniu do J. L. status "nieustalony", a także to, że do dnia dzisiejszego na konto klubu malucha ww. dofinansowanie w kwocie 400,00 zł miesięcznie za okres od 1 maja do 30 września 2024 r. nie wpłynęło (zob. zaświadczenie U. M., prowadzącej działalność gospodarczą "D.I", k. 21 akt sądowych). Z akt administracyjnych tej sprawy wynika ponadto, że świadczenie to zostało uchylone od 1 października 2024 r. z uwagi na przyznanie świadczenia Aktywnie w żłobku. W takich okolicznościach samo formalne przyznanie dofinansowania obniżenia opłaty za pobyt dziecka klubie dziecięcym nie może skutkować odmową przyznania rodzinnego kapitału opiekuńczego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią wykładnię prawa dokonaną przez Sąd w niniejszym wyroku. Tym samym uznają, że w sprawie mają zastosowanie przepisy odnoszące się do dziecka własnego w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o RKO, tj. art. 4 ust. 4 w zw. z art. 31 ust. 1 in principio ustawy o RKO. Stwierdzą, że termin na złożenie wniosku rozpoczął się 1 stycznia 2024 r., a zakończył 31 maja 2024 r. Tym samym organy przyjmą, że wniosek skarżącej z 1 maja 2024 r. został złożony w terminie oraz że rodzinny kapitał opiekuńczy przysługuje w pełnej wysokości. W razie konieczności ZUS wezwie skarżącą do poprawienia wniosku poprzez złożenie go na prawidłowym formularzu RKO-R. Jako że świadczenie przysługiwało od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2026r. organ nie będzie związany treścią art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o RKO w zakresie wypłacania świadczenia w okresach comiesięcznych, lecz wypłaci przysługującą skarżącej kwotę - jednorazowo. Sąd podkreśla, że na mocy art. 153 p.p.s.a. organy administracji publicznej są związane wyrażoną przez sąd oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Marta Joanna Czubkowska Anna Bartłomiejczuk Elżbieta Lemańska
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
- Sędziowie
- Anna Bartłomiejczuk /przewodniczący sprawozdawca/ Elżbieta Lemańska Marta Joanna Czubkowska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (t. j.)
art. 4 ust. 4 i 5, art. 31 ust. 1, art. 3 pkt 1, art. 29 ust. 1 · Dz.U. 2023 poz. 883
- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
art. 121 § 1-4, art. 123 § 1 · Dz.U. 2026 poz. 236
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Gl 248/26 · 28 lipca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 28 lipca 2026 r., II SA/Gl 248/26
Sygnatura: II SA/Ol 335/26 · 28 lipca 2026
Postanowienie WSA w Olsztynie z 28 lipca 2026 r., II SA/Ol 335/26
Sygnatura: II SA/Ol 378/26 · 28 lipca 2026
Wyrok WSA w Olsztynie z 28 lipca 2026 r., II SA/Ol 378/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny