II SA/Bk 303/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 10 kwietnia 2026 r. nr SKO.451/4/2026 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Wójta Gminy Łomża z dnia 3 marca 2026 r. nr WGP.6872.4.2026; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży na rzecz skarżącej E. P. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży (dalej jako: SKO) zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2026r. nr SKO.451/4/2026 utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Łomża (dalej jako: Wójt) z dnia 3 marca 2026 r. nr WGP.6872.4.2026 odmawiające wydania E. P.(dalej jako: skarżąca) zaświadczenia o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 12 lutego 2026 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy Łomża o wydanie zaświadczenie do pracowniczego stażu pracy, potwierdzającego jej staż pracy w okresie od 1 marca 2002 r. do 30 listopada 2009 r., od 2 marca 2010 r. do 3 października 2010 r., od 4 stycznia 2011 r. do 1 marca 2011 r. i od 2 czerwca 2011 r. do 29 sierpnia 2011 r. w indywidualnym gospodarstwie rolnym L. i J. L. - rodziców, zam. [...], gm. Łomża, położonym w miejscowości [...], gm. Łomża, wskazując, że wykonywała prace związane z gospodarstwem rolnym przy produkcji roślinnej i zwierzęcej. Do wniosku dołączyła zaświadczenie Starosty Łomżyńskiego o posiadaniu gospodarstwa rolnego przez L. i J. L. Postanowieniem z dnia 3 marca 2026 r. Wójt Gminy Łomża odmówił skarżącej wydania żądanego zaświadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie złożonego wniosku zbadana została dokumentacja znajdująca się w zasobach Urzędu Gminy Łomża. Urząd nie jest w posiadaniu dokumentacji potwierdzającej fakt stanowiący podstawę do wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców. Ponadto organ podkreślił, że organem orzekającym w sprawie zaliczenia skarżącej do wysługi lat okresu jej pracy w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez jej rodziców jest jej zakład pracy, w związku z czym to przed nim jedynie może być przeprowadzony dowód z zeznań świadków. Skarżąca nie zgodziła się z tym postanowieniem i wniosła na nie zażalenie, zarzucając organowi I instancji niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, odmowę przesłuchania świadków i błędne przerzucenie obowiązku ustalenia faktów na pracodawcę. Skarżąca wskazała, że brak dokumentów nie zwalnia organu z obowiązku wyjaśnienia sprawy, a dowodem postępowania mogą być zeznania świadków. Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub zobowiązanie organu pierwszej instancji do wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym. SKO nie podzieliło argumentacji zażalenia i postanowieniem z 10 kwietnia 2026 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że postępowanie administracyjne prowadzone zgodnie z art. 217 i art. 218 k.p.a. w przedmiocie wydania zaświadczenia w zasadzie ma charakter uproszczony. Z mocy przepisu szczególnego art. 3 ust 1, 2 i 3 ustawy z dnia z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. nr 54 poz. 310, dalej jako: ustawa) na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Art. 3 ust. 1 i 2 ustawy nakłada na urząd gminy obowiązek wydania zaświadczenia o okresach pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w oparciu o dokumenty, którymi dysponuje. Jeśli urząd gminy takimi dokumentami nie dysponuje - zawiadamia wnioskodawcę o tej okoliczności na piśmie, w formie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Obowiązkiem organu było więc przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w drodze zbadania okoliczności wynikających ze wszystkich posiadanych przez urząd ewidencji ludności, rejestrów i innych danych a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ewentualnych ich dysponentów, oczywiście w zakresie w jakim odnoszą się do skarżącej. Przy czym dokumentami potwierdzającymi poszczególne okresy pracy w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntów, ewidencja meldunkowa oraz inne znajdujące się w dyspozycji urzędu. Organ zobligowany więc był do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 218 § 2 k.p.a. w celu określenia, czy za okresy podane we wniosku strony złożonego dnia 25 lutego 2022 r. w okresie od 1 września 2009 r. do 16 lipca 2017 r. jednostka macierzysta urzędu bądź właściwe archiwum dysponuje danymi niezbędnymi do wydania zaświadczenia, czy też takimi danymi bez żadnych wątpliwości nie dysponuje. Organ II instancji podkreślił, że z uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, że nie można urzędowo potwierdzić faktów wnioskowanych przez żalącą się, gdyż Wójt nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi jej pracę we wskazanym czasie w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców. Należy więc zaznaczyć, że taka sytuacja nie pozwala na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez żalącą się, gdyż nie wynikają one z danych z ewidencji, rejestrów, zbiorów dokumentów posiadanych przez organ I instancji. Zdaniem SKO z niczego nie wynika by skarżąca pracowała ona w gospodarstwie rolnym rodziców. Organ administracji wydając zaświadczenie administracji może jedynie potwierdzać informacje przez niego posiadane, a poświadczane informacje muszą oczywiście i bezspornie wynikać z posiadanych dokumentów. Z treści przepisów wynika, iż żądanie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do konieczności zebrania przez organ administracji nowych informacji. Organ rozpatrujący żądanie strony zobowiązany jest uwzględnić posiadane dane z ewidencji, rejestrów, zbiorów dokumentów lub zbiorów danych utrwalonych innymi technikami. Dopiero w sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Natomiast za niedopuszczalne uznaje się kreowanie nowych dokumentów na potrzeby wydania danego zaświadczenia. SKO stwierdziło, że działania Wójta było prawidłowe. Okresy pracy żalącej w gospodarstwie rolnym od dnia 1 września 2009 r. do dnia 16 lipca 2017 r. powinny wynikać z opłaconych składek. Jednakże wydanie zaświadczenia o żądanej treści nie może opierać się wyłącznie na wyjaśnieniu i oświadczeniu samej zainteresowanej. Konkludując Kolegium stwierdziło, że jeżeli urząd gminy nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi pracę w gospodarstwie rolnym to zawiadamia wnioskodawcę o tej okoliczności na piśmie, w formie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Powołując zaś art. 3 ust. 3 ustawy SKO uznało, że przepis ten wskazuje dodatkowo, jako środek dowodowy zeznania co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Z powołanego przepisu nie wynika jednak, że możliwe jest wydanie zaświadczenia urzędu gminy na podstawie zeznań świadków. Przepis ten umożliwia jedynie stronie w sytuacji, gdy nie uzyska stosownego zaświadczenia z gminy, przedłożenia w zakładzie pracy zeznań dwóch świadków, jak również innych dowodów w tym zaświadczenia z KRUS o opłacaniu składki, potwierdzających okres pracy strony w gospodarstwie, przy czym należy przyjąć, że zeznania świadków mogą być sporządzone przed urzędnikiem gminy. W tym zakresie Kolegium powołało się na wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2018 r. (sygn. akt l OSK 1477/18) oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 746/16). W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła mu naruszenie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie i wskazanie, że zeznania co najmniej dwóch świadków nie są wystarczające do udowodnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Mając na uwadze powyższe, wniosła o uchylenie postanowienia w całości i zobowiązanie Wójta do wydania stosownego zaświadczenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okres w gospodarstwie rolnym. Okoliczność ta może zostać potwierdzona przez dostępne dokumenty oraz inne dowody, w tym zeznania świadków. Jak zaakcentowała skarżąca w wielu przypadkach praca w gospodarstwie rodzinnym nie była dokumentowana w sposób formalny, co jest powszechną i znaną praktyką w gospodarstwach rolnych. W niniejszej sprawie istnieją możliwości potwierdzenia wskazanych okresów pracy w gospodarstwie rolnym, między innymi poprzez protokoły przesłuchań świadków: S.W. A. S. (z podpisami notarialnie poświadczonymi przez notariusza), zaświadczenie z Starostwa Powiatowego w Łomży z dnia 9 lutego 2026r. o posiadaniu gospodarstwa rolnego przez L. i J. L., zaświadczenie z KRUS z 29 sierpnia 2025 r. o okresach podlegania i opłacania składek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zaświadczenie z 19 lutego 2018r. z Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących dotyczące przebiegu nauki, zaświadczenie z 16 lutego 2018 r. z Bursy Szkolnej w Ł., zaświadczenie z 11 września 2025 r. z Urzędu Gminy w Zambrowie o zameldowaniu. Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ww. świadków, na fakt potwierdzenia pracy w gospodarstwie rolnym moich rodziców. Zdaniem skarżącej odmowa wydania zaświadczenie jest nieuzasadniona, bowiem da się potwierdzić okresy pracy w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. SKO powtórzyło, że Wójt Gminy nie może wydać zaświadczenia w oparciu o zeznania świadków, jeśli we własnych zasobach nie posiada dowodów na tę okoliczność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taki przypadek ma miejsce w rozpoznawanej sprawie i dlatego orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 120 p.p.s.a.). Dalej wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W myśl zaś art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). Zgodnie z poglądami prezentowanymi doktrynie, wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną, polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa, a nie indywidualnym aktem administracyjnym (zob. np. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 217). Przy czym, niezależnie od uregulowanych w k.p.a. zasad dotyczących wydawania zaświadczeń, należy także uwzględnić stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. W niniejszej sprawie przepisem materialnoprawnym, który ma wpływ na treść obowiązku związanego z wydaniem wnioskowanego przez skarżącą zaświadczenia jest regulacja zawarta w art. 3 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidulanym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310, dalej jako: ustawa). I tak zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także: 1. okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka, 2. przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem, 3. przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma przepis art. 3 tej ustawy, który stanowi, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy (ust. 1). Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2). Natomiast w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3). Przyjmuje się, że dokumentami potwierdzającymi okresy pracy w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntowe, ewidencja wojskowa, w której np. zaznaczony jest fakt odroczenia służby wojskowej w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, dokumentacja związana z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym i osobowym oraz inne dokumenty znajdujące się w dyspozycji urzędu (por. wyroki NSA: z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1386/16; z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1633/09; z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1122/09, a także wyroki WSA: w Opolu z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt II SA/Op 210/09; w Lublinie z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 26/17 i z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 138/19, powołane orzeczenia dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Podkreślenia wymaga również, że ustawodawca w art. 3 ust. 3 ustawy dopuścił możliwość przeprowadzenia nie tylko postępowania wyjaśniającego, ale wręcz możliwość udowodnienia faktu pracy w gospodarstwie rolnym zeznaniami dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 127/22 (Lex 3850855), że art. 3 ust. 3 ustawy należy potraktować, jako przepis szczególny wobec regulacji ogólnej dotyczącej wydawania zaświadczeń. Oznacza to, że ogólna procedura wydawania zaświadczeń ulega pewnej modyfikacji na podstawie przepisów cyt. powyżej ustawy. Zasadniczo, zadaniem właściwego urzędu gminy jest przeprowadzenie kwerendy archiwalnej we wszystkich posiadanych ewidencjach i rejestrach oraz innych dokumentach i odpowiednio wydanie zaświadczenia, o ile okresy zatrudnienia znajdują potwierdzenie, bądź zawiadomienie wnioskodawcy o tym, że organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia. Działanie organu przy wydaniu zaświadczenia potwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym nie powinno ograniczać się tylko do czynności, jakie wynikają z art. 218 § 2 pkt 2 k.p.a., art. 3 ustawy powinien być odczytywany i interpretowany całościowo, a w szczególności ust. 3 tego przepisu nie może być interpretowany w oderwaniu od ust. 1 i 2. W art. 3 ust. 1 ustawy jest zaś mowa o właściwym urzędzie gminy wydającym zaświadczenie "w celu przedłożenia" nie gdzie indziej jak właśnie "w zakładzie pracy". Z kolei, jeżeli organ gminy nie dysponuje dokumentami umożliwiającymi wydanie zaświadczenia, to zawiadamia zainteresowaną osobę o tym fakcie pisemnie aby wskazała co najmniej dwóch świadków zamieszkujących "w tym czasie" na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Tylko organ gminy, który jest uprawniony do wydania zaświadczenia ma zatem możliwość zweryfikowania w swoich rejestrach (ewidencjach) i dokumentach fakt zamieszkiwania wskazanych świadków na terenie gminy "w tym czasie", jak i wiarygodność ich zeznań (tj. bliskości położenia gospodarstw, utrzymywania wzajemnych kontaktów, itp.). Tylko przyjęcie, że art. 3 ustawy jest regulacją szczególną wobec przepisów k.p.a. czyni omawianą regulację kompleksową, logiczną i prostą w stosowaniu, a dodatkowo gwarantuje dwuinstancyjny tok postępowania administracyjnego i prawo do sądu poprzez kontrolę wydanego postanowienia (por. cyt. powyżej wyrok NSA z 6 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 127/22 oraz wyroki: WSA w Olsztynie z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 522/25; WSA w Poznaniu z 18 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 883/25; WSA w Gdańsku z 9 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 97/26, wszystkie dostępne w CBOSA). Mają na uwadze powyższe, wskazać należy, że stanowisko organów jest nieprawidłowe. W opinii organów, w sytuacji gdy z danych pozostających w dyspozycji Urzędu Gminy Łomża nie można wywieść informacji potwierdzających okresy pracy skarżącej we wskazanym indywidualnym gospodarstwie rolnym, zasadna była odmowa wydania żądanego zaświadczenia. Wójt wskazał, że zbadał pod tym kątem dane z systemu PESEL (gdzie potwierdzono adres zameldowania skarżącej w gospodarstwie w okresie od 4 września 1985 r. do 18 czerwca 2012 r.), a także zwrócił się do Wydziału Finansowego Urzędu Gminy Łomża o wypowiedzenie się w zakresie podatku rolnego i ubezpieczenia (również z danych archiwalnych). Wójt zwrócił się także do Wydziału Organizacyjnego Urzędu o sprawdzenie wszelkich rejestrów będących w dyspozycji archiwum zakładowego (m.in. księgi podatkowe, rejestry gruntów, ewidencji wojskowej, rejestrów związanych z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym, osobowym i innych), których dane mogłyby potwierdzić pracę skarżącej w gospodarstwie rolnym. Pismem z 17 lutego 2026 r. poinformowano, że w dostępnej archiwalnej ewidencji dotyczącej spraw wojskowych nie są dostępne dane, które potwierdziłyby pracę skarżącej w gospodarstwie. Pismem z 27 lutego 2026 r. natomiast Wydział Finansowy Urzędu poinformował, że skarżąca w okresie wskazanym we wniosku nie była podatnikiem podatku rolnego i Wydział nie posiada dokumentów dotyczących ubezpieczenia skarżącej w tym okresie. Organ I instancji stwierdził, że nie jest w posiadaniu dokumentów, które mogłyby potwierdzić pracę skarżącej w gospodarstwie rolnym. W odniesieniu do art. 3 ust. 3 ustawy Wójt wskazał, że dowód z zeznań świadków może być przeprowadzony przed organem orzekającym w sprawie (zakład pracy, czyli gospodarstwo), a nie przed właściwym do wydania zaświadczenia organem gminy. Z zaprezentowaną wykładnią art. 3 ust. 3 ustawy sąd zgodzić się nie może. Wprawdzie w odniesieniu do dopuszczalności przeprowadzenia przez organ gminy na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy dowodu z zeznań świadków należy wskazać, że ta forma dowodzenia nie jest zasadą, tym niemniej stanowi wyjątek mający zastosowanie w szczególnych okolicznościach, tj. w razie braku odpowiedniej dokumentacji w urzędzie gminy. Sąd nie podziela stanowiska Kolegium, że organ gminy nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność pracy skarżącej w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców oraz że zeznania świadków mogą być oceniane przez pracodawców. Takie rozumienie powołanego przepisu stoi w sprzeczności z wykładnią systemową instytucji wydawania przez organ gminy, zgodnie z zasadą subsydiarności, zaświadczenia stwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym. To ten bowiem organ, we właściwości miejscowej, którego może zachodzić fakt pracy w gospodarstwie rolnym, powinien weryfikować okoliczności w tym zakresie, również – pomocniczo – na podstawie zeznań świadków (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 216/21, CBOSA). Należy zwrócić uwagę, że to ten organ gminy, który jest uprawniony do wydania zaświadczenia, ma możliwość zweryfikowania w swoich rejestrach i dokumentach faktu zamieszkiwania wskazanych świadków na terenie gminy "w tym czasie", jak i wiarygodności ich zeznań (por. wyrok WSA w Gdańsku z 9 lipca 2026 r., III SA/Gd 97/26, Lex nr 411605). W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji dokonał wprawdzie sprawdzenia dostępnych rejestrów, w celu zweryfikowania możliwości rozpoznania wniosku skarżącej. Wskazał jakie ewidencje, rejestry i dokumentację poddał analizie. Natomiast, w sytuacji stwierdzenia braku dysponowania dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy skarżącej w indywidualnym gospodarstwie rolnym organ ten powinien, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, zawiadomić skarżącą o tej okoliczności na piśmie. Po wskazaniu przez skarżącą świadków organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe i odebrać zeznania od świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym położone jest to gospodarstwo rolne – zgodnie z art. 3 ust.3 ustawy. Tym bardziej, że skarżąca do sporządzonego zażalenia dołączyła protokoły przesłuchań dwóch świadków (S. W. i A. S.) z 28 lutego 2018 r. Organ dysponował zatem danymi dwóch świadków, którzy mogliby potwierdzić przedstawiane przez skarżącą we wniosku okoliczności. Odnosząc się w tym miejscu jeszcze raz do interpretacji art. 3 ust. 3 ustawy przedstawianej w niniejszej sprawie przez organy należy stwierdzić, że jest ona nieaktualna. Zgodnie z aktualnym stanowiskiem sądów administracyjnych, którego wyrazem jest m.in. wyrok NSA z dnia 6 marca 2025 r. (sygn. akt III OSK 127/22) za wadliwy należy uznać pogląd, że uprawnionym do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków jest wyłącznie pracodawca lub organ rozstrzygający o uprawnieniach pracowniczych związanych ze stażem pracy, a do ich "spisania" notariusz lub organ gminy. Jak podkreślono w ww. wyroku to organ właściwy do wydania zaświadczenia powinien dowód taki przeprowadzić. Zatem ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organy uwzględniając przedstawione powyżej rozważania, w oparciu całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dokonają oceny zeznań zgłoszonych przez skarżącą świadków i uwzględniając posiadane dane rozpoznają wniosek skarżącej. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Łomża (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, uiszczoną tytułem wpisu od skargi (pkt 2 sentencji wyroku). Małgorzata Roleder Anna Bartłomiejczuk Marta Joanna Czubkowska