II SA/Bk 281/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 stycznia 2026 r. nr BP.501.2456.2025.2561.WA7 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej M. Sp. z o.o. w Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 8 września 2025 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: "MWITD") wydał decyzję nr WP.8140.2.314.2025.MA o nałożeniu na M. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") kary pieniężnej w wysokości 6.650.00 zł za naruszenia opisane w protokole kontroli nr 532/25 z 22 kwietnia 2025 r. Decyzja została doręczona Spółce 15 września 2025 r. (ZPO, k. 67 akt admin.). Pismem z 24 września 2025 r. (data nadania, k. 81 akt admin.) Spółka wniosła odwołanie. Odwołanie nie zostało opatrzone podpisem. W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: "GITD") pismem z 8 grudnia 2025 r. nr BP.501.2456.2025.2561.WA7 wezwał wnoszącego odwołanie do uzupełnienia jego braków formalnych przez podpisanie odwołania przez osobę uprawnioną do reprezentacji adresata decyzji – pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wezwanie skutecznie doręczono Spółce przez system e-Doręczeń 9 grudnia 2025 r. (potwierdzenie otrzymania, k. 98). Zaskarżonym postanowieniem z 8 stycznia 2026 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził niedopuszczalność odwołania. Wskazał, że do dnia wydania postanowienia Spółka nie odpowiedziała na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania, co uzasadniało zastosowanie art. 134 k.p.a. W dniu 5 stycznia 2026 r. (data nadania, k. 106 akt admin.) Spółka nadała podpisane odwołanie na adres organu. Następnie Spółka wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 134 w zw. z art, 64 § 2 k.p.a. przez błędne uznanie, że brak formalny odwołania nie został uzupełniony, podczas gdy nadała podpisane odwołanie w placówce pocztowej w terminie; 2. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie faktu, że nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem do organu w dniu nadania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że 5 stycznia 2026 r. nadała w placówce Poczty Polskiej przesyłkę poleconą zawierającą podpisane odwołanie. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej. O zachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje data oddania pisma w polskiej placówce pocztowej, a nie data wpłynięcia tego pisma do organu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane 8 stycznia 2026 r., a więc w momencie, gdy podpisane odwołanie znajdowało się już w obrocie pocztowym po skutecznym nadaniu. Wydanie postanowienia o niedopuszczalności w takim stanie faktycznym jest przedwczesne i wadliwe. Spółka powołała się na wyrok WSA w Poznaniu z 22 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Po 122/19. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a także przekazanie skargi wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zgodnie z właściwością. Postanowieniem z 4 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. VI SA/Wa 390/26, stwierdził swoją niewłaściwość oraz przekazał sprawę tutejszemu sądowi jako sądowi właściwemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania podlega uchyleniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. W ocenie sądu stanowisko GITD jest nieprawidłowe, gdyż w sprawie nie było podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. ale do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W pierwszej kolejności należy wskazać za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 7 maja 2026 r., sygn. akt II OSK 2006/25), że w doktrynie i orzecznictwie obecne są różne poglądy odnośnie skutków procesowych, jakie wiążą się z nieuzupełnieniem braków formalnych odwołania. Prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków formalnych odwołania organ odwoławczy powinien wydać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, co lepiej zabezpiecza stronie możność obrony jej praw w postępowaniu odwoławczym niż instytucja pozostawienia odwołania bez rozpoznania (zob. wyroki NSA z: 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 135/10, 13 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2450/16, 23 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4239/21; M. Jaśkowska, A. Wróbel: "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego", LEX/el. 2025). Zgodnie natomiast ze stanowiskiem odmiennym, w takiej sytuacji ma zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., co oznacza, że po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu do usunięcia braków formalnych odwołania, organ odwoławczy powinien przedmiotowe odwołanie pozostawić bez rozpoznania (zob. wyroki NSA z: 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1866/1022, 13 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 1878/13, 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1269/13, 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2792/13, 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1049/14, 2 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 238/18, 3 grudnia 2025 r. sygn. akt II OSK 491/25; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", LEX/el 2010; B. Adamiak, J. Borkowski: "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", Legalis C.H.Beck/el. 2022; R. Hauser, M. Wierzbowski: "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", Legalis C.H.Beck/el. 2023). Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Z kolei niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia tego środka albo wniesienie odwołania przez podmiot niemający zdolności do czynności prawnych. W tej części zatem normy art. 134 k.p.a. rozstrzygnięcie ma charakter merytoryczny. Innymi słowy nie dotyczy zagadnień formalnych, jakimi są braki formalne odwołania. Kwestię tę reguluje natomiast art. 64 k.p.a., który odnosi się do usuwania uchybień (wad) wniesionego odwołania powodujących jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność prowadzenia postępowania w ogóle (por. np. wyrok NSA z 3 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 491/25, CBOSA). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy w piśmie z 8 grudnia 2025 r. prawidłowo wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych odwołania przez jego podpisanie przez osobę uprawnioną do reprezentacji. Niemniej jednak, zamiast przyjąć rygor pozostawienia odwołania bez rozpoznania, błędnie przyjął rygor stwierdzenia jego niedopuszczalności (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 czerwca 2026 r., II SA/Go 227/26, nieprawomocny). Przyjęta przez organ koncepcja zakłada, że braki formalne (brak podpisu) stają się kategorią merytoryczną, bowiem zaproponowany rygor niedopuszczalności skutkować miałby stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Niedopuszczalność natomiast może być stwierdzona wówczas, gdy środek zaskarżenia zostanie wniesiony skutecznie, tj. nie zawiera żadnych braków formalnych. To samo dotyczy, gdy zostaje złożony z uchybieniem terminu. Innymi słowy zarówno stwierdzenie niedopuszczalności, jak i wniesienia z uchybieniem terminu, odnosi się do skutecznie wniesionego środka odwoławczego, czyli bez żadnych braków formalnych. Z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia, bowiem odwołanie wniesione w dniu 24 września 2025 r. obarczone było brakiem formalnym (brak podpisu), co słusznie dostrzegł GITD w zaskarżonym postanowieniu. Z powyższego wynika, że GITD postąpiłby prawidłowo pozostawiając odwołanie bez rozpoznania, w myśl art. 64 § 2 k.p.a., ale tylko wówczas, gdyby w rozpoznawanej sprawie Spółka w ogóle nie usunęła braku formalnego skargi. Tymczasem stan faktyczny sprawy jest inny, bowiem skarżąca podpisała odwołanie, choć dopiero 5 stycznia 2026 r., a więc po upływie wyznaczonego 7-dniowego terminu, który kończył się 16 grudnia 2025 r. W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym art. 64 § 2 k.p.a. prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym uzupełnienie braków formalnych podania (czyli również odwołania) z uchybieniem terminu wyznaczonego w wezwaniu nie pozwala organowi administracji publicznej na zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., gdyż rygor zawarty w tym przepisie odnosi się wyłącznie do nieusunięcia braków pisma, a nie do ich usunięcia z uchybieniem terminu. W przypadku gdy strona usunęła brak formalny po terminie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem przez organ administracji publicznej pisma informującego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, stosowanie powołanego przepisu nie jest dozwolone i nie ma żadnych przeszkód dla rozpoznania tak uzupełnionego wniosku (por. wyroki NSA: z 11 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 337/10; z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 3287/15; z 26 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 3346/17; z 14 września 2018 r., sygn. akt II OSK 629/18 i II OSK 1914/18; z 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1559/19, CBOSA). Co istotne, z wyroku o sygn. II GSK 3287/15 wynika, że w razie uzupełnienia braków pisma z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 64 § 2 k.p.a., pismo powinno zostać rozpatrzone, przy czym termin jego wniesienia to termin wniesienia pisma uzupełniającego braki. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego również pozostawienie odwołania bez rozpoznania byłoby czynnością wadliwą, sprzeczną z art. 64 § 2 k.p.a. Wskazać należy, że przepis art. 134 k.p.a. stanowi kategorycznie, że "organ odwoławczy stwierdza", co oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. np. wyroki NSA z: 11 września 2025 r., sygn. akt II OSK 779/25; 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 363/18). Reasumując należy wskazać, że jeżeli brak formalny odwołania zostanie usunięty po upływie terminu wyznaczonego na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. i jednocześnie po upływie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., wówczas organ odwoławczy powinien stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). W niniejszej sprawie konsekwencją spóźnionego usunięcia braku formalnego odwołania powinno być przyjęcie, że odwołanie Spółki zostało wniesione dopiero 5 stycznia 2026 r., a więc z uchybieniem terminu z art. 129 § 2 k.p.a., który upływał 29 września 2025 r. Dlatego też, niezależnie od treści pouczenia zawartego w wezwaniu z 8 grudnia 2025 r. do uzupełnienia braku formalnego, zachodziły warunki do zakończenia postępowania zainicjowanego odwołaniem skarżącej od decyzji MWITD rozstrzygnięciem formalnym stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzając zatem niedopuszczalność odwołania GITD naruszył art. 64 § 2 oraz art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. Tożsame stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 maja 2026 r., sygn. II OSK 2006/25. Odnosząc się do powołanego w treści skargi wyroku WSA w Poznaniu z 22 maja 2019 r., II SA/Po 122/19 stwierdzić trzeba, że wyrok o tej sygnaturze zapadł w innej dacie (31 lipca 2019 r.), a nadto – wbrew temu co twierdzi autor skargi – w ogóle nie odnosi się do problemu dotyczącego stosowania art. 134 k.p.a. W świetle poczynionych przez sąd rozważań nieuzasadnione są także pozostałe zarzuty skargi. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni wykładnię prawa dokonaną przez sąd oraz wyda postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej ustawy. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a. Marta Joanna Czubkowska Elżbieta Lemańska Anna Bartłomiejczuk