Sygnatura
II SA/Bk 280/20
Wyrok WSA w Białymstoku z 22 września 2020 r., II SA/Bk 280/20 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Data orzeczenia
- 22 września 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] o nałożeniu na P. Z. (dalej również jako "Skarżący") kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Podstawą wymierzenia kary stały się stwierdzone podczas kontroli z dnia 1 sierpnia 2019 r. naruszenia w zakresie: (-) wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, (-) wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm. – dalej: "u.t.d.") z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w art. 92a ust. 1, 7 i 11 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Z akt sprawy i ustaleń poczynionych przez organy wynika, że podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki P. przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2019 r. w B. stwierdzono, że kierujący – P. Z. – przewoził zarobkowo pasażera, który zamówił przejazd przy pomocy aplikacji "BOLT". Przy zamawianiu kursu aplikacja wskazała pasażerowi cenę kursu między 5 zł a 5,25 zł. Kierowca zakończył wykonanie usługi przewozu w aplikacji, co uwidocznione zostało wyświetleniem danych i pasażer na swoim telefonie uzyskał potwierdzenie powyższego. Kierowca w chwili kontroli nie posiadał wypisu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani też wypisu z licencji wydanych na jego rzecz. Do akt włączono protokół przesłuchania pasażera w charakterze świadka, protokół przesłuchania kierowcy w charakterze strony, wydruki zdjęć ekranu telefonu, umowę najmu samochodu, oraz protokół z przeprowadzonej kontroli. W związku z powyższym, organ I instancji wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł tytułem stwierdzonych naruszeń. Zdaniem organu Skarżący wykonywał krajowy transport drogowy osób w ramach przewozu okazjonalnego i powinien posiadać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika lub licencję na przewóz osób. PWITD wskazał, że podmiotem wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten, kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ale także ten kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej. W ocenie organu I instancji działalność Skarżącego, polegająca na przewozie okazjonalnym osób, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, chociaż nie dopełnił on wymogów formalnych jej zarejestrowania. Działalność ta ma charakter zarobkowy, nosi znamiona działalności zorganizowanej (wybór sposobu pozyskiwania klientów, wybór portalu internetowego oferującego usługę pośrednictwa, wykorzystanie aplikacji Bolt, zapewnienie sobie możliwości stałego korzystania z określonych narzędzi informatycznych niezbędnych do realizacji zaplanowanych celów poprzez wykorzystanie aplikacji Bolt), ma charakter ciągły (zgodnie z protokołem kontroli Skarżący w okresie od [...] maja 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r. wykonał 435 kursów na łączną kwotę 6.408,81 zł). Poza tym organ I instancji stwierdził, że w dniu kontroli Skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu najwyżej 5 osób łącznie z kierowcą, zatem nie spełnia kryterium konstrukcyjnego do wykonywania przewozu zgodnie z obowiązującymi przepisami u.t.d. W odwołaniu od decyzji PWITD pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzuty naruszenia: - art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez nieustalenie, czy czynności wykonywane przez stronę nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej, czy strona posiadała status przedsiębiorcy w chwili kontroli, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; - art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na wymierzeniu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.; - art. 92a ust. 3 u.t.d., polegające na wymierzeniu Skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12.000 zł bowiem decyzją [...] wymierzono Skarżącemu dodatkowo karę w wysokości 2.000 zł, zaś oba naruszenia wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej [...] sierpnia 2019 r. stwierdzonej jednym protokołem kontroli; - art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był Skarżący. Wskazuje na to fakt nieprzedłożenia dowodów na okoliczność wykonywania przewozu w imieniu innego podmiotu. Umowa najmu samochodu zawarta z E. sp. z o.o. s.k. wskazuje jedynie, że Skarżący zobowiązał się udostępnić pojazd spółce na okres obowiązywania umowy i nie zawiera postanowień związanych z realizacją zarobkowych przewozów osób. Wobec nieprzedłożenia dowodów na potwierdzenie współpracy ze spółką E. w zakresie zarobkowych przewozów osób, według stanu na dzień kontroli należało zdaniem organu przyjąć, że wykonawcą przewozu był Skarżący. W ocenie organu przewóz miał charakter odpłatny. Opłata za usługę została pobrana za pośrednictwem aplikacji Bolt, co wynika z treści zeznań pasażera. Bolt to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. Organ nie miał wątpliwości, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Przewóz okazjonalny nie oznacza przewozu wykonywanego "przy nadarzającej się okazji". Częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, przez przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego. Organ wyjaśnił ponadto, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy strona na dzień kontroli posiadała status przedsiębiorcy. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego okazjonalny przewóz za popełnione naruszenia. W ocenie organu odwoławczego, analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że przewóz wykonywany przez Skarżącego w dniu kontroli nie spełniał też wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd Skarżącego nie spełniał warunku z art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz warunków z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania organ uznał je za niezasadne. W zakresie zarzutu naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. organ stwierdził, że nałożenie kary w innym postępowaniu toczącym się na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. podlega ograniczeniom wynikającym z art. 92a ust. 4 u.t.d. Przepis art. 92a ust. 3 u.t.d. dotyczy kar nakładanych na podstawie art. 92a ust. 1 i został w sprawie zastosowany. W skardze złożonej do tut. Sądu pełnomocnik działający w imieniu P. Z. zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił naruszenie: 1) art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na wymierzeniu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.; 2) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji Bolt świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 3) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d., poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt.eu; 4) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego; 5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; 6) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli); 7) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; 8) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 9) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów odwołania w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działania aplikacji Bolt; 5) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanym przypadku P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Skarżącego karę pieniężną w związku z wykonywaniem transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz w związku z wykonywaniem przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Na mocy art. 92a ust. 3 u.t.d. karę pieniężną za stwierdzone naruszenia ograniczono do kwoty 12.000 zł. Z ustaleń poczynionych przez organy oraz zebranych dowodów wynika, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. Skarżący wykonywał przewóz pasażera nie posiadając zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji. Spór dotyczy kwestii, czy tego rodzaju przewóz można zakwalifikować jako transport drogowy wymagający posiadania zezwolenia lub licencji, czy był to przewóz okazjonalny oraz czy miał on charakter odpłatny. Zdaniem Sądu rację w tym sporze mają organy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d, krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa je art. 5b ust. 1 u.t.d, stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 u.t.d.). W myśl art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu m.in. kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu (...), a ponadto: wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji; Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł (art. 92a ust. 3 ustawy). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9; 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d). W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 karą pieniężną w wysokości 12.000 zł sankcjonowane jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Na podstawie zaś lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, karą pieniężną w wysokości 8.000 zł sankcjonowane jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Konfrontując ustalenia poczynione w tej sprawie przez organy ze stanowiskiem strony skarżącej zawartym w skardze oraz przedstawionym stanem prawnym, Sąd stwierdza, że brak jest uzasadnionych podstaw aby uznać, że opisane w sprawie zdarzenie nie odpowiada definicji transportu drogowego. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu w toku postępowania administracyjnego na potwierdzenie, że podmiotem w imieniu którego transport ten był wykonywany w istocie był kto inny, pomimo tego, że został wezwany przez organ do złożenia dokumentów mogących mieć wpływ na jej odpowiedzialność za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Podczas przesłuchania Skarżący wskazał, że zawarł umowę najmu pojazdu z firmą E. Dodał, że żadnej innej umowy nie zawierał. Posiada też dokument nazwany – oświadczenie zleceniobiorcy. Okoliczność ta nie świadczy jednak, że Skarżący nie działał we własnym imieniu i na własną rzecz, tylko na rzecz ww. spółki. Z dokumentów tych nie wynika, że podmiotem wykonującym przewóz jest kto inny niż kierowca. W ocenie Sądu w sprawie tej prawidłowo ustalono, że Skarżący wykonywał przewóz mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie się zauważa, że podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, dostępny w CBOSA). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2013 r. sygn. II SA/Op 529/12). Wobec powyższego, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy. Bez znaczenia zatem – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje okoliczność, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji. Ze zgromadzonych w aktach dowodów wynika przy tym, że działanie Skarżącego nie miało jednorazowego, incydentalnego charakteru. W protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 r. znajdują się zapisy wskazujące, że Skarżący w okresie od [...] maja 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r. wykonał 435 kursów na łączną kwotę 6.408,81 zł plus 1.350 zł premia. Protokół ten Skarżący podpisał jako zgodny z jego wyjaśnieniami i opisanym stanem faktycznym. W toku postępowania Skarżący nie przedstawił zaś dowodów wskazujących, że wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innej osoby lub podmiotu. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący korzystając z aplikacji Bolt, przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji Skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Wynika to z jego zeznań złożonych w charakterze strony kiedy to wskazał, że od firmy E. otrzymuje dwa przelewy z tytułu najmu plus zwrot kosztów (raz w tygodniu) oraz z tytułu umowy zlecenia (raz w miesiącu). W konsekwencji należy uznać, że Skarżący wykonywał usługę w zakresie transportu drogowego. Była to usługa odpłatna i nie zmienia tego fakt, że płatność odbywała się nie bezpośrednio na linii pasażer - przewoźnik, tylko za pomocą podmiotu trzeciego. Utrwalone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji Bolt, że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, TSUE zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide: Trybunał w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, LEX nr 2431422 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r. sygn. III SA/Gd 501/19, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 716/19, dostępne w CBOSA). Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez Skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcy przewozu, za którą był odpowiedzialny. Działanie Skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy Skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. W tej sytuacji na Skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który spoczywa na podmiotach wykonujących faktyczną działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, nawet gdy nie została ona zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Organy prawidłowo zatem na podstawie art. 92a ust. 1, 7 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. nałożyły na Skarżącego karę pieniężną w kwocie 12.000 zł. Podkreślenia też wymaga, że przedmiotowa kara pieniężna została nałożona za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji i zezwolenia, a nie za prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, gdyż przepisy u.t.d. takiego naruszenia nie przewidują (por. przywołany już wyrok WSA w Rzeszowie w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1191/19). Zdaniem Sądu organy trafnie również zakwalifikowały, w oparciu o art. 4 pkt 11 u.t.d., że przedmiotowy przewóz drogowy to przewóz okazjonalny, który może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d., przy czym jeżeli chodzi o warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d., to muszą być spełnione łącznie. Samochód Skarżącego nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób łącznie z kierowcą (niezgodność z art. 18 ust. 4a u.t.d.), a przepisy wymagają, aby przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewóz nie miała charakteru ryczałtowego (została skalkulowana przez algorytm aplikacji) i nie została uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy. Prawidłowo zatem, na mocy art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz załącznika nr 3 lp. 2.11. orzeczono karę pieniężną wobec Skarżącego za powyższe naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Wymierzenie kary w tej wysokości, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem uzasadnione i zgodne z prawem. Trzeba przy tym podkreślić, że nałożenie na Skarżącego kary za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania i nałożenia kary za naruszenia określone w załączniku nr 4 w zw. z art. 92a ust. 2 u.t.d., co też nastąpiło w odrębnej decyzji. Powyższe potwierdza zestawienie i analiza przepisów art. 92a ust. 3 oraz art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. W sprawie nie wystąpiły również okoliczności wyłączające odpowiedzialność Skarżącego, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Ciężar dowodu wykazania przesłanek wymienionych w tym przepisie spoczywa na stronie postępowania, gdyż to ona wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Skarżący nie przedstawił zaś dowodów wskazujących, że naruszenia spowodowane było okolicznościami, na które nie miał wpływu. W związku z powyższym Sąd uznał za niezasadne podniesione w skardze zarzutu natury procesowej i materialnoprawnej. Organy zgromadziły i poddały wyczerpującej ocenie zgromadzony materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w motywach wydanych w sprawie decyzji. Podstawę poczynionych ustaleń stanowiły dowody w postaci protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 r., zeznań Skarżącego w charakterze strony, zeznań świadka (pasażera), kserokopii dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, wydruki zdjęć ekranu telefonu dotyczące przedmiotowego przewozu pasażera. Dowody te były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Raz jeszcze należy podkreślić, że Skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska nie przedstawił żadnego dowodu. Pozbawione podstaw są zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 5b u.t.d. oraz art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. W sprawie wykazane zostało, że Skarżący był podmiotem wykonującym przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z kolei art. 92a ust. 6 u.t.d. dotyczy kierowców, ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe). Z powodów wskazanych wyżej Sąd za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślenia wymaga, że tożsamy pogląd dotyczący kwalifikowania jako transportu drogowego usług przewozu organizowanych poprzez aplikację Bolt wyrażony już został w orzecznictwie tut. Sądu (zob. np. wyroki: z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. II SA/BK 660/19, z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. II SA/BK 695/19, z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 716/19, z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. II SA/Bk 326/20; z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. II SA/Bk 314/20) i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni go podziela i przyjmuje jako własny. Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 kwietnia 2020
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/ Małgorzata Roleder Marcin Kojło /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
art. 4 pkt 1, art. 5b ust. 1, art. 92a ust. 1 i 3 · Dz.U. 2019 poz. 2140
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SA/Wa 186/20 · 22 września 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 22 września 2020 r., VI SA/Wa 186/20 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: VI SA/Wa 11/20 · 22 września 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 22 września 2020 r., VI SA/Wa 11/20 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II SA/Bk 281/20 · 22 września 2020
Wyrok WSA w Białymstoku z 22 września 2020 r., II SA/Bk 281/20 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny