II SA/Bk 231/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz opłaty egzekucyjnej z powodu uchylania się od wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce rozbudowy budynku p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. ,

K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką K. K. i synem P. K. (21 lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego w kwocie około 5.000 zł (sprzedaż mleka). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (wartości 70.000 zł) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, a także [...]ha lasu. Ponadto wnioskodawca posiada stary samochód osobowy oraz dwa stare ciągniki i towarzyszące im podstawowe maszyny rolnicze, a także [...] krów i [...]sztuk młodego bydła na uzupełnienie stada. Wnioskodawca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, czy też przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku wskazał, iż koszty produkcji mleka są wyższe niż wydatki, a w maju 2018 r. padło mu dwie krowy. Wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem domowym oraz rolnym przedstawiają się następująco: wyżywienie 3 osób – 1.200 zł; energia elektryczna - 500 zł; woda – 200 zł; telefon – 50 zł; opał na zimę - 417 zł (5.000 zł rocznie); nawozy – 1083 zł (13.000 zł rocznie); paliwo – 584 zł (7.000 zł rocznie); remonty ciągnika i maszyn rolniczych – 417 zł (5.000 zł rocznie); płyny do urządzeń udojowych – 300 zł (k. 9-10). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 15 maja 2018 r. (k. 12) skarżący podniósł, iż otrzymał dopłaty do gruntów rolnych w kwocie 30.618,21 zł (k. 14). Do akt sprawy skarżący dołączył kopie: paszportów krów (k. 15-17); faktur z KRUS na kwotę kwartalnych składek skarżącego i jego żony na kwoty 798 zł i 102 zł (k. 17-18), decyzji w sprawie podatku za nieruchomości na kwotę 1.775 zł rocznie (k. 19), dokumentów potwierdzających część ponoszonych wydatków oraz uzyskiwanych dochodów (k. 20- 42). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 207 r. poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem stałego miesięcznego dochodu rodziny pozostaje dochód z gospodarstwa rolnego tj. sprzedaży mleka w wysokości około 5.000 zł, przy czym dochód wynikający z przedłożonych faktur ze sprzedaży mleka za okres luty – kwiecień 2018 r. zamyka się kwotą około 7.000 zł oraz dochód z tytułu dopłat do gruntów w kwocie 30.618,21 zł (co w przeliczeniu na miesiąc daję kwotę około 2.550 zł). Miesięczne wydatki trzyosobowej rodziny skarżącego wykazane przez skarżącego wynoszą około 5.200 zł, łącznie ze miesięczną składką KRUS oraz podatkiem od nieruchomości. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...]ha, a także [...] ha lasu. Ponadto wnioskodawca posiada stary samochód osobowy oraz dwa stare ciągniki i towarzyszące im podstawowe maszyny rolnicze, a także [...] krów i [...] sztuk młodego bydła na uzupełnienie stada. Skarżącemu w maju 2018 r. padły dwie sztuki bydła. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych Przedstawione powyżej dane uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wykazane wydatki skarżącego za jeden miesiąc zamykają się kwotą 5.200 zł, przy uzyskiwanych dochodach w kwocie około 9.500 zł. Podkreślić przy tym należy, iż po rozliczeniu bieżących wydatków rodziny skarżącego zostaje mu jeszcze kwota około 4.000 zł. Ponadto skarżący nie wykazał, aby posiadał jakieś zadłużenie, czy też zaległości w opłacaniu bieżących płatności dotyczących utrzymania rodziny i domu oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, co świadczy o dobrej kondycji finansowej jego rodziny. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej, które wynoszą 1.500 zł. Końcowo należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Niemniej jednak ma ona charakter wyjątkowy i powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł dochodu i majątku. Przy czym znamiennym jest to, że to osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna wykazać, iż należy do kręgu takich osób. Skarżący tego nie uczynił. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.