Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Bk 215/26

II SA/Bk 215/26 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2026-05-19

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia
19 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant sekretarz sądowy Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2026 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 27 lutego 2026 r. nr 7/2026/WF w przedmiocie wypłaty wyrównania uposażenia oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2026 r. Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku (dalej: KWP) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Bielsku Podlaskim (dalej: "KPP") z dnia 5 stycznia 2026 r. w przedmiocie odmowy wypłaty T. W. (dalej powoływany jako: "Skarżący) wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023r. oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 23 lutego 2023 r. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w Bielsku Podlaskim z 24 stycznia 2023 r. Skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 23 lutego 2023 r. Funkcjonariuszowi wypłacono należności pieniężne, w tym m.in. uposażenie za styczeń i luty 2023 r. Należności te zostały obliczone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, w szczególności w oparciu o wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wnioskiem z 4 grudnia 2025 r. funkcjonariusz zwrócił się o wyrównanie uposażenia za styczeń i luty 2023 r. oraz ponowne przeliczenie i wyrównanie świadczeń wypłaconych w związku ze zwolnieniem. W jego ocenie do wypłaty uposażenia za wskazany okres posłużono się kwotami bazowymi z ustawy budżetowej z 2022 r., zamiast kwotami bazowymi za rok 2023. Wskazał, że należności te powinny zostać obliczone z uwzględnieniem wzrostu uposażeń policjantów, który nastąpił od 1 marca 2023 r. KPP decyzją z 5 stycznia 2026 r. odmówił wypłaty wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. oraz wypłacenia równic wynikających z naliczenia odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz 1/12 nagrody rocznej należnych w związku z ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 23 lutego 2023 r. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 99, art. 100, art. 101, art. 110, art. 114, art. 115 i ar.t 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636; dalej: ustawa o Policji) w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, dalej: ustawa okołobudżetowa na 2023 r.), art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. poz. 270), a także § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. poz. 385; dalej: rozporządzenie zmieniające z 2023 r.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący. Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2026 r. KWP utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że kwestię uposażenia policjantów regulują przepisy Działu V ustawy o Policji oraz przepisy wykonawcze. Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia (art. 100 ust. 1 ustawy o Policji). Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. W roku 2023 wysokość uposażeń policjantów kształtowana była m.in. przez kwotę bazową dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy, określoną w ustawie budżetowej. Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na rok 2023, przez kwotę bazową, o której mowa w art. 99 ust. 3 ustawy o Policji, należało rozumieć kwotę bazową ustaloną zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej (...), tj. kwotę 1.740,64 zł. Jednocześnie na mocy rozporządzenia zmieniającego z 2023 r., które weszło w życie 1 marca 2023 r. (§ 2), zmianie uległy stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...). Rozporządzenie to wprowadziło podwyżkę uposażeń zasadniczych policjantów, której skutki prawne powstały jednak dopiero od wejścia w życie tego aktu prawnego, tj. od 1 marca 2023 r. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej do 1 marca 2023 r. kwota bazowa ustalana jest zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt. 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023, tj. w wysokości kwoty bazowej obowiązującej na rok 2022 - 1614,69 zł. Funkcjonariuszowi wypłacono należności pieniężne w postaci uposażenia za styczeń i luty 2023 r. według przepisów obowiązujących w tych miesiącach (dzień zwolnienia ze służby, dany miesiąc kalendarzowy). Podstawą była kwota bazowa wynikająca z ustawy okołobudżetowej na rok 2022 oraz mnożniki wynikające z tabeli stawek uposażenia zasadniczego w brzmieniu obowiązującym przed 1 marca 2023 r. Żądanie wyrównania uposażenia jest zatem bezzasadne. Późniejszy wzrost uposażeń, wynikający z rozporządzenia zmieniającego z 2023 r., nie wywołuje obowiązku ponownego ustalania wysokości świadczeń już należnych i wypłaconych byłemu funkcjonariuszowi, chyba że przepisy wprowadzające zmiany wyraźnie o tym stanowią (co nie miało miejsca w przypadku rozporządzenia zmieniającego z 2023 r.). W dniu zwolnienia ze służby nowe stawki jeszcze nie obowiązywały. Brak jest przepisu prawa, który nakazywałby waloryzację lub ponowne przeliczenie w związku z późniejszym wzrostem uposażeń. Zgodnie z zasadą lex retro non agit prawo nie działa wstecz, chyba że przepis szczególny tak stanowi. W tym przypadku brak jest takiej podstawy prawnej. Mechanizm tzw. waloryzacji świadczeń musi wynikać wprost z przepisu prawa, a w odniesieniu do świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby takiego mechanizmu brak. Prawo do tych świadczeń krystalizuje się w momencie zwolnienia ze służby i jest ustalane na podstawie stanu prawnego obowiązującego w chwili powstania obowiązku świadczenia (tj. w dniu zwolnienia ze służby), niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych. Zdaniem organu odwoławczego argumentacja podnoszona w odwołaniu dotycząca nierównego traktowania funkcjonariuszy (którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. w porównaniu do tych, którzy służbę pełnili w tym dniu lub później), jest chybiona. Brak jest przepisu, który nakładałby na organ obowiązek wyrównania przedmiotowego świadczenia należnego byłemu funkcjonariuszowi w odniesieniu do podwyższonej kwoty bazowej lub mnożnika, jeżeli funkcjonariusz nie pełnił już służby w czasie, gdy nowe regulacje płacowe weszły w życie. Przeciwnie, obowiązkiem organu administracji działającego na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.) jest odmowa przyznania świadczenia lub jego wyrównania, jeśli nie znajduje to oparcia w ustawie lub innym obowiązującym akcie prawnym. Organy Policji nie są uprawnione do wprowadzania mechanizmów kompensacyjnych w drodze decyzji administracyjnych w oparciu o pozaprawne względy słusznościowe lub równościowe - takie działanie byłoby sprzeczne z zasadą legalizmu. Organ wskazał także na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 8 maja 2000r., sygn. akt SK 22/99, w którym TK uznał, że określony sposób obliczania świadczeń, uwzględniający kwoty obowiązujące na dzień zwolnienia ze służby, nie narusza konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Orzeczenie to potwierdza, że stosowanie stawek z dnia zwolnienia jest zgodne z Konstytucją. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na rok 2023 został sformułowany w sposób jednoznaczny i nie pozostawia organowi żadnego luzu decyzyjnego co do jego stosowania - nie wprowadza wyjątków, klauzul generalnych ani przesłanek ocennych. Organ administracji publicznej nie może przyznać funkcjonariuszowi wyższego świadczenia niż przewidziane przez obowiązujące przepisy, nawet jeśli taka interpretacja byłaby bardziej korzystna dla strony. Przepis art. 41 ustawy okołobudżetowej należy do tzw. przepisów bezwzględnie obowiązujących, których wykładnia literalna i systemowa nie pozostawia wątpliwości, że nowa kwota bazowa ma zastosowanie jedynie do świadczeń należnych za okres po 1 marca 2023 r., czyli do uposażeń funkcjonariuszy nadal pełniących służbę. Zakończenie stosunku służbowego do 1 marca 2023 r. wiąże się z zastosowaniem stanu prawnego obowiązującego w tym właśnie czasie, co wyklucza możliwość zastosowania nowych, korzystniejszych warunków płacowych przyznanych dopiero od 1 marca 2023 r. Konkludując KWP uznał, tak jak KPP, że roszczenia o jakie wnosi strona wykraczają poza formy działań przewidzianych przez organ - przełożonego, a ich podejmowanie stanowiłoby naruszenie podstawowych norm prawnych i mogłoby prowadzić do wykorzystania autorytetu organu administracji do innych celów niż wynikające z zadań organizacji jaką jest Policja. Skargę do sądu administracyjnego wywiódł Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie: 1. art. 8 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 99 i 101 ustawy o Policji oraz art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 wobec odmowy przyznania podwyżki uposażenia za styczeń i luty 2023r. w oparciu o naruszający konstytucją zasadę demokratycznego państwa prawa oraz zasadę równości przepis art. 41 tzw. ustawy okołobudżetowej na 2023 r., nakazującej stosować wobec funkcjonariuszy Policji odchodzących na emeryturę w styczniu i lutym 2023 r. niższą stopę kwoty bazowej, niż w przypadku tych, którzy kontynuowali służbę i za ten sam okres służby otrzymali wyższe uposażenie według wyższej kwoty bazowej, z datą wsteczną, tj. od 1 stycznia 2023 r., 2. art. 8 k.p.a. wobec wydania przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia naruszającego zasady praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania oraz równego traktowania, a także podważającego zaufanie obywatela do organów władzy publicznej, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doszło do dyskryminacji skarżącego, gdyż inni funkcjonariusze za taką samą służbę w styczniu i lutym 2023 r. otrzymali wyższe wynagrodzenie niż skarżący, tj. według wyższej kwoty bazowej, co narusza standardy konstytucyjne. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego wskazała, że na podstawie art. 41 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. kwota bazowa będąca podstawą wyliczenia jego uposażenia za styczeń i luty 2023 r. wyniosła 1.614,69 zł, a nie 1.740,64 zł. W efekcie także jednorazowe świadczenia należne skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, w postaci odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz nagrody rocznej zostały naliczone i wypłacone w oparciu o niższe stawki. Jak podkreśliła sporna w sprawie pozostaje kwestia zastosowania art. 41 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. jako podstawy odmowy przyznania podwyżki uposażenia za styczeń i luty 2023 r. W ocenie Skarżącego art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji RP. W tym zakresie pełnomocnik skarżącego powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z [...[ r. w sprawie [...], z którego wynika, że w świetle zasady z art. 2 Konstytucji RP adresaci norm prawnych mają prawo oczekiwać, że regulacja prawna nie zostanie zmieniona na ich niekorzyść w sposób arbitralny i zaskakujący. Na niekonstytucyjność art. 41 ustawy okołobudżetowej na 2023r. kilkukrotnie zwracał też uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich, m.in. w wystąpieniu do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 lutego 2024 r. wskazując, iż zarówno we wcześniejszych latach, jak i w 2024 r., takie rozwiązanie prawne nie było stosowane i funkcjonariusze/żołnierze odchodzący na emeryturę w styczniu oraz lutym byli (poza wspomnianym 2023 r.) - tak jak inne grupy zawodowe - włączani w system podwyżek, jeżeli w danym roku takie podwyżki im przysługiwały. Skarżący odniósł się także do wykładni art. 106 w związku z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. W tej mierze wyjaśnił, że złożenie przez niego wniosku o wypłatę podwyżki uposażenia za styczeń i luty 2023 r. miało charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie, zaś wydana w tym przedmiocie decyzja - charakter deklaratoryjny. Fakt, iż na datę złożenia wniosku skarżący nie był czynnym funkcjonariuszem Policji, lecz emerytem, nie pozbawia go prawa do wyrównania wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 r., bowiem już choćby z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji skarżący jest uprawniony do dochodzenia przedmiotowego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że organ nie ma możliwości dowolnego kształtowania uposażeń, działa zgodnie z art. 7 k.p.a. na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego. Przywołały został też wyrok z 16 maja 2025 r. w sprawie III SA/Łd 167/25, w którym sąd wyjaśnił, że art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej na rok 2023 nie ma charakteru dyskryminującego, a ustawodawca ma prawo różnicować sytuację obywateli, w tym ma prawo wykorzystania dostępnych mu instrumentów finansowych, aby zachęcić funkcjonariuszy do pozostania w służbie, jeśli takie są aktualnie potrzeby państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja o odmowie wypłaty skarżącemu wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem go ze służby w Policji z dniem 23 lutego 2023 r. Bezspornym w sprawie było, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 23 lutego 2023 r. (na podstawie rozkazu personalnego z 24 styczna 2023 r.) oraz, że za styczeń i luty 2023 r. skarżącemu wypłacono uposażenie w kwocie obliczonej w oparciu o wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na 2022 r. Kwestią sporną w sprawie pozostawała natomiast kwestia zastosowania art. 41 ustawy okołobudżetowej na 2023 r., jako podstawy odmowy przyznania skarżącemu podwyżki uposażenia za styczeń i luty 2023 r. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 636; dalej: "ustawa o Policji"), ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666.) oraz przepisy ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270). Na samym początku podkreślenia wymaga, że w myśl art. 100 ustawy o Policji uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. W przepisie tym została zawarta definicja uposażenia policjanta. Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Z ust. 2 tego przepisu wynika, że z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa (art. 99 ust. 3 ustawy o Policji). Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z miesięczną równowartością nagrody rocznej (art. 99 ust. 3a ustawy o Policji). Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 99 ust. 4 ustawy Policji). Cała wyżej powołana regulacja odnosi się do policjanta pełniącego służbę w Policji. Natomiast w myśl art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Zatem możliwość kształtowania przez organy Policji uposażenia funkcjonariusza zakreślają ramy czasowe określone w art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji. Przepisy te wskazują w sposób jednoznaczny, że czynności związane z ustalaniem składników uposażenia dotyczą wyłącznie osób, które są czynnymi funkcjonariuszami Policji. Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje (por. m.in. wyroki NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1317/13, z 24 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 3269/23 - CBOSA). Zgodnie z regulacją art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. W myśl ust. 2 wyżej powołanego przepisu minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat. Stosownie do treści art. 102 ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach. Na podstawie powyższych upoważnień Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2023 r. poz. 385). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.) załącznik nr 1 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Rozporządzenie weszło w życie 1 marca 2023 r. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z 15 grudnia 2023r., zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1533) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy - w wysokości 1 740,64 zł. Zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 270). Stosownie natomiast do treści art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej z dnia 17 grudnia 2021 r. na rok 2022, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy - w wysokości 1 614,69 zł. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że nowa kwota bazowa w wysokości 1 740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, obowiązywała do obliczenia uposażeń w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. natomiast w okresie od 1 stycznia 2023 do 28 lutego 2023 r. do obliczenia uposażeń obowiązywała kwota bazowa w wysokości 1 614,69 zł ustalona w ustawie budżetowej na rok 2022 z 17 grudnia 2021 r. Zdaniem sądu organy Policji prawidłowo uznały, że na podstawie powołanych powyżej przepisów brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skarżącego, w sytuacji gdy z dniem 23 lutego 2023 r. został on zwolniony ze służby w Policji, a nowa podwyższona kwota bazowa obowiązywała do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy od 1 marca 2023 r. Ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości. Skarżący, rozkazem personalnym KMP z dnia 24 stycznia 2023r., został zwolniony ze służby w Policji z dniem 23 lutego 2023 r. Skarżącemu wypłacono należności pieniężne, w tym m.in. uposażenie za styczeń i luty 2023 r., odprawę na podstawie art. 115 ustawy o Policji, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy na podstawie art. 115a ustawy o Policji oraz nagrodę roczną na podstawie art. 110 ust. 1, ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji za rok 2023. Organy prawidłowo zastosowały wyżej powołane przepisy i zasadnie odmówiły skarżącemu wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. oraz wypłacenia różnic wynikających z naliczania odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz 1/12 nagrody rocznej, należnych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 23 lutego 2023 r. Słusznie wskazały organy, że nagroda roczna przysługuje policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym. Zasady jej przyznawania i obliczania regulują przepisy wykonawcze, a jej wysokość zależy od uposażenia otrzymanego w okresie służby w 2023 r. według stawek obowiązujących przed 1 marca 2023 roku. Nie istniała podstawa do przeliczenia nagrody rocznej z uwzględnieniem podwyżki uposażeń wprowadzonej od 1 marca 2023 r. Skarżący otrzymał uposażenie za styczeń i luty 2023 r. na takich samych zasadach, jakie obowiązywały w tym czasie ogół funkcjonariuszy, którym za służbę w styczniu i lutym 2023 r. przysługiwało prawo do otrzymania uposażenia. Wysokość uposażenia - wobec wszystkich bez wyjątku uposażeń wypłacanych za styczeń i luty 2023 r. - była zdeterminowana, dla wszystkich funkcjonariuszy, taką samą wysokością kwoty bazowej na poziomie 1614,69 zł w związku z art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej. Nie można zatem mówić o przepisach dyskryminujących. Subiektywne przekonanie strony, że regulacje ustawy okołobudżetowej, w oparciu o które wypłacono uposażenie za styczeń i luty 2023 r., naruszają Konstytucję, w tym mają charakter dyskryminujący, nie może stanowić podstawy do podważenia legalności działań organów administracji w niniejszej sprawie. Z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, czy z zasady równości wobec prawa, nie można wywodzić obowiązku wydania decyzji niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa. Organy nie mają możliwości dowolnego kształtowania uposażeń funkcjonariuszy Policji. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy działają na podstawie i granicach prawa powszechnie obowiązującego. Ocena konstytucyjności przepisów prawa stanowi wyłączną kompetencję Trybunału Konstytucyjnego, zaś organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania w tym przedmiocie. Przepisy stanowiące podstawę ustalenia skarżącemu należnego uposażenia za styczeń i luty 2023 r. nie zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny, zatem korzystają z domniemania konstytucyjności. Skoro zatem organy nie mogą odmawiać stosowania przepisów powszechnie obowiązujących, to niedopuszczalne było aby pominęły przepisy ustawy okołobudżetowej z 1 grudnia 2022 r. i dokonały żądanego przez skarżącego wyrównania uposażenia. Zwłaszcza że polegałoby to na podwyższeniu uposażenia w czasie, gdy skarżący od marca 2023 r. nie pozostawał już funkcjonariuszem Policji. Z uwagi na zwolnienie ze służby przed 1 marca 2023 r. skarżący nie został objęty regulacjami uprawniającymi do zastosowania podwyżki uposażenia, która obowiązywała w odniesieniu do wyliczania uposażeń w 2023 r. dopiero od 1 marca 2023 r., w tym regulacjami zawartymi w art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej. Ustawodawca nie przewidział też wypłaty wyrównania funkcjonariuszom, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. Brak takiej regulacji uniemożliwia dokonywanie naliczeń a następnie wyrównanie uposażeń i innych świadczeń pieniężnych, według innych kwot bazowych niż przewidziane w art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej. Wprowadzenie kompleksowych zmian w zakresie wynagrodzeń funkcjonariuszy począwszy od 1 marca 2023 r. było poprzedzone kilkumiesięcznym procedowaniem ustawy okołobudżetowej w roku 2022 oraz rozmowami przedstawicieli Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ze środowiskiem związków zawodowych służb mundurowych. Ustawa okołobudżetowa (o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023) została uchwalona 1 grudnia 2022 r. i weszła w życie 1 stycznia 2023 r. Już w jej projekcie, który trafił do Sejmu RP jesienią 2022 r., zawarte były zapisy ujęte następnie w art. 41 ust. 1 oraz art. 41 ust. 3 uchwalonej ustawy okołobudżetowej. Z powszechnie dostępnych źródeł zamieszczonych na internetowej stronie rządowej gov.pl wynika, że bezpośrednio po uchwaleniu 1 grudnia 2022 r. ustawy okołobudżetowej, 5 grudnia 2022 r. wydano "Wspólny komunikat kierownictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz związków zawodowych służb podległych resortowi", w którym Ministerstwo oraz strona związkowa wspólnie zaapelowały do funkcjonariuszy, który złożyli raporty o odejściu na emeryturę, o ponowną analizę tych decyzji, pod kątem tego czy są dla nich korzystne. Powyższe przepisy były zatem projektowane z wyprzedzeniem, skarżący wobec powszechnej dyskusji toczącej się też z udziałem związków zawodowych służb mundurowych w zakresie planowanych od marca 2023 r. kompleksowych podwyżek - miał czas na zrewidowanie wniosku o zwolnienie, jeżeli uznałby, że korzystne finansowo byłoby pozostanie w służbie do czasu wejścia w życie podwyżek. Skarżący dopiero w grudniu 2025 r., a więc po upływie ponad dwóch lat, wystąpił z wnioskiem o wyrównanie uposażeń za styczeń i luty 2023 r., pomimo że w tej sprawie nie zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdzałoby niekonstytucyjność art. 41 ustawy okołobudżetowej. Jak wskazano wyżej, do odmowy zastosowania ww. przepisu nie były uprawnione organy dokonujące wyliczenia uposażenia skarżącego według przepisów obowiązujących po 1 stycznia 2023 r. Nie jest też uprawniony sąd administracyjny, który nie może dokonywać wykładni prokonstytucyjnej w taki sposób jak tego oczekuje skarżący, to jest przez odstąpienie od zastosowania przepisu obowiązującego w określonym czasie, zwłaszcza gdy nie widzi podstaw do podważania domniemania konstytucyjności tego przepisu. Nie ma też podstaw, aby za uzasadniony uznać zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 99 i 101 ustawy o Policji oraz art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Konstytucja wprowadza zasadę, że jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej (art. 8 ust. 2 Konstytucji). Skarżący zaznacza, że decyzja o odmowie przyznania podwyżki uposażenia zapadła w oparciu o naruszający konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP) przepis art. 41 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. Skarżący jednak nie wskazuje skąd czerpie przekonanie o niekonstytucyjności tego przepisu, poza powołaniem stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich, które nie stanowi powszechnie obowiązującego prawa. Z kolei powołane w skardze orzecznictwo (sądów okręgowych) nie dotyczy uposażeń funkcjonariuszy Policji. W polskim modelu kontroli konstytucyjności prawa, domniemanie zgodności przepisu ustawy z Konstytucją RP może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, o którym mowa w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. Jeżeli sąd jest przekonany o niezgodności przepisu z Konstytucją lub ma w tym względzie wątpliwości, powinien - na podstawie art. 193 Konstytucji RP - zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją. Wprawdzie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wynika obowiązek każdego sądu stosowania postanowień Konstytucji we wszystkich sytuacjach, gdy będą one dotyczyły rozpoznawanej sprawy, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, aby powołany przepis mógł być szeroko, z pominięciem Trybunału Konstytucyjnego, wykorzystywany do usuwania niezgodności między ustawami a Konstytucją (por. np. wyrok z 14 maja 2025 r., VIII SA/Wa 285/25, CBOSA). W orzecznictwie ugruntowało się stanowisko nakazujące poszanowanie kompetencji Trybunału Konstytucyjnego jako organu konstytucyjnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2002 r. sygn. akt I KZP 17/02, postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2002 r. sygn. akt II ICKN 326/01, wyrok Sądu Najwyższego z 21 lutego 2007 r. sygn. akt II KK 261/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2008 r. sygn. akt I FSK 442/07). Dążenie do wyeliminowania przepisu ustawy niezgodnego z Konstytucją RP powinno być powinnością wszystkich organów państwowych, w tym także sądów. Podejmowane w tym celu działania powinny jednak przebiegać w ramach obowiązujących w tym zakresie procedur prawnych. Porównując derogację przepisu prawa przez Trybunał Konstytucyjny oraz możliwość bezpośredniego stosowania przez sąd przepisów Konstytucji RP w indywidualnej sprawie zauważyć należy, że w przypadku odmowy zastosowania przez sąd przepisu ustawy w konkretnej sprawie nie dochodzi do wyeliminowania przepisu z porządku prawnego; taka sytuacja ma miejsce w przypadku uznania niekonstytucyjności przepisu przez Trybunał Konstytucyjny. Reasumując zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przeprowadzono w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Skoro zasada legalizmu oznacza działanie organu na podstawie obowiązującej normy prawnej, to do tej zasady organy zastosowały się prawidłowo. Zdaniem sądu przepis art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 nie ma charakteru dyskryminującego oraz spełnia wymagania konstytucyjne. Pracodawca, a w tym przypadku ustawodawca, ma prawo wykorzystywania dostępnych mu instrumentów finansowych aby zachęcić funkcjonariuszy do pozostania w służbie, jeżeli takie są aktualne potrzeby państwa. Wprowadzenie podwyżki uposażeń dla wszystkich funkcjonariuszy pozostających 1 marca 2023 r. w służbie, nie narusza zasady równości. Konkludując, należy zgodzić się z organami, że prawo do świadczeń jednorazowych związanych ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent za urlop, nagroda), jak również prawo do uposażenia za dany miesiąc, powstaje i jest realizowane według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym prawo to jest związane (dzień zwolnienia ze służby). Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane m. in. w wyrokach tut. sądu z dnia: 14 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1417/25, 21 października 2025r., sygn. akt II SA/Bk 1406/25, 18 grudnia 2025r., sygn. akt II SA/Bk 1754/25 oraz wyrokach WSA w Łodzi z 16 maja 2025r., sygn. akt III SA/Łd 167/25 i z 4 września 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 164/25 oraz WSA w Gdańsku z 4 września 2025 r., sygn. akt III SA/Gd 364/250, WSA w Warszawie z 14 maja 2025r., sygn. akt VIII SA/Wa 285/25 (CBOSA). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji. Anna Bartłomiejczuk Marek Leszczyński Elżbieta Lemańska

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 marca 2026
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/ Elżbieta Lemańska Marek Leszczyński /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny