II SA/Bk 21/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi D. O. i W. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia zawieszającego postępowanie administracyjne dotyczące wyłączenia z gruntów z produkcji rolnej p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

D. i W. O. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k. 5-6,17-18). Skarżący podnieśli, iż obecnie nie posiadają wolnych środków finansowych, którymi mogliby pokryć koszty sądowe powstałe w sprawie niniejszej, gdyż wszystkie środki w całości przeznaczane są na utrzymanie domu, czwórki dzieci oraz pokrycie kredytów hipotecznych. Wnioskodawcy wskazali, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z czworgiem dzieci, przy czym dwójka z nich już studiuje. Skarżący podnieśli, iż uzyskują dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości od 6.000 zł do 14.000 zł (w zależności od sezonu – letni, zimowy). W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni [...] m2 (wartości 110.000 zł) oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha, a także stodoła (wartość 130.000 zł), obora (wartość 58.000 zł), chlewnia (wartość 90.000 zł) i druga obora (wartość 400.000 zł), bydło mleczne – 25 sztuk, bydło opasowe – 30 szt. Ponadto wnioskodawcy posiadają ciągnik rolniczy N. H., rok produkcji [...], o wartości 120.00 zł. Skarżący nie posiadają oszczędności. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący wskazali, że posiadają zaciągnięte kredyty, w tym hipoteczny na oborę, hipoteczny na ciągnik, debetowy i nawozowy (k. 5-6,17-18) W sprawie sygn. akt II SA/Bk 1041/14, która została rozpoznana w tutejszym sądzie w dniu 19 grudnia 2014 r. skarżący oświadczyli, iż poza wskazanym we wniosku majątkiem posiadają jeszcze ciągnik rolniczy U. [...], roku produkcji [...], ciągnik rolniczy [...], rok produkcji [...], ciągnik rolniczy [...], rok produkcji [...], kombajn zbożowy B., rok produkcji [...], prasę belującą [...], roku produkcji [...] oraz osprzęt towarzyszący, a także samochód osobowy V. S., roku produkcji [...], R. S., rok produkcji [...], samochód dostawczy Ż., rok produkcji [...]. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07- nie publikowane). W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna D. i W. O. uzasadnia tezę, iż są oni w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł, tym bardziej iż w dniu [...] stycznia 2015 r. taka kwota została przez nich uiszczona (k.14). W złożonych oświadczeniach wnioskodawcy w sprawie sygn. akt II SA/Bk 1041/14 wykazali, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką małoletnich dzieci oraz dwójką pełnoletnich, studiujących dzieci. Źródłem utrzymania ich sześcioosobowej rodziny pozostaje dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, jak wskazali wnioskodawcy w wysokości od 6.000 zł do 14.000 zł. Jak wynikało z przedstawionych dokumentów skarżący uzyskują dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego, w tym sprzedaży mleka i żywca oraz zwrotu akcyzy i dopłat bezpośrednich w wysokości 13.325,84 zł (zsumowanie wszystkich dochodów i rozliczenie na 3 miesiące- wrzesień, październik, listopad). W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni [...] m2 (wartości 110.000 zł) oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha, a także stodoła (wartość 130.000 zł), obora (wartość 58.000 zł), chlewnia (wartość 90.000 zł) i druga obora (wartość 400.000 zł). Ponadto wnioskodawcy posiadają ciągnik rolniczy [...], rok produkcji [...], o wartości 120.00 zł, ciągnik rolniczy [...], roku produkcji [...], ciągnik rolniczy [...], rok produkcji [...], ciągnik rolniczy [...], rok produkcji [...], kombajn zbożowy B., rok produkcji [...], prasę belującą [...], roku produkcji [...] oraz osprzęt towarzyszący oraz samochód osobowy V. S., roku produkcji [...], R. S., roku produkcji [...], samochód dostawczy Ż., rok produkcji [...] (k. 95). Z inwentarza żywego skarżący posiadają [...] sztuki bydła mlecznego i [...] sztuk bydła opasowego. Z wniosku i nadesłanych faktur w sprawie sygn. akt II SA/Bk 1041/14 wynikało, że ich miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem domu, w tym studiujących dzieci oraz gospodarstwa rolnego kształtują się na poziomie 13.290,10 zł. Kwota ta nie uwzględnia wydatków na wyżywienie i zakup odzieży oraz środków czystości. Kwoty te mogą nieco odbiegać w poszczególnych miesiącach, co nie zmienia faktu, iż skarżący posiadają środki finansowe pozwalające na bieżące utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego oraz spłatę zaciągniętych kredytów na łączną kwotę 804.000 zł, które skarżący terminowo regulują. Podkreślić w tym miejscu należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Po przeanalizowaniu wniosku skarżących oraz przedłożonych do akt dokumentów należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa D. i W. O. wskazuje, iż są oni w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie niniejszej. Rodzina skarżących posiada liczny majątek (nieruchomości), w tym sprzęt rolniczy i inwentarz żywy oraz posiada stałe dochody z gospodarstwa rolnego. Skarżący przy tym nie wykazali, aby posiadali jakieś zaległości w opłacaniu bieżących płatności dotyczących utrzymania rodziny i gospodarstwa rolnego. W tych okolicznościach niewątpliwie należy wskazać, iż skarżący nie udowodnili, że znajdują się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, bowiem ich oświadczenia w zakresie braku środków na pokrycie kosztów sądowych są niewiarygodne. Powyższe okoliczności, a w szczególności posiadanie majątku oraz stałego źródła dochodu, a także niewiarygodne oświadczenia w zakresie braku środków na pokrycie kosztów sądowych nie pozwalają na przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.