Sygnatura
II SA/Bk 205/22
Wyrok WSA w Białymstoku z 29 czerwca 2022 r., II SA/Bk 205/22 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Data orzeczenia
- 29 czerwca 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] października 2021 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nałożenia na E. w Austrii kary pieniężnej w łącznej wysokości 30.000 zł: (-) za nieprzedstawienie na wezwanie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...] w Oddziale Celnym w S. – 20.000 zł oraz (-) za niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem – 10.000 zł. Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej wskazał m.in. art. 10a ust. 1, art. 12a ust. 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 2a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm. – dalej: "ustawa o SENT"). Organ odwoławczy zrelacjonował na wstępie ustalenia faktyczne, z których wynika, że w dniu [...] stycznia 2021 r. przesłano do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...]. Jako przewoźnika wskazano firmę E. Wraz z numerem referencyjnym system wygenerował wezwanie Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w siedzibie Oddziału Celnego w S. w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu pouczono Stronę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli. Zostało ono sporządzone w trzech językach: polskim, angielskim, rosyjskim. Przewoźnik nie stawił się do kontroli. Środek transportu o numerach [...] opuścił terytorium Polski [...] stycznia 2021 r. po godzinie 12:57 (kamera w B.). Organ ustalił ponadto, że na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski ww. środka transportu nie były przekazywane dane geolokalizacyjne z lokalizatora [...] W związku z powyższym [...] marca 2021 r. sporządzono protokół opisujący stwierdzone nieprawidłowości, który został doręczony 26 marca 2021 r. firmie E. Opisane okoliczności były podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przewoźnika E. DIAS podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 ustawy o SENT, tj. nie stawienia się na wezwanie w celu poddania się kontroli, strona podlega karze pieniężnej w wysokości 20.000 zł, stosownie do postanowień art. 22 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Jeśli chodzi o nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora [...] organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W przypadku niewywiązywania się z tego obowiązku, na przewoźnika - na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy o SENT - nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Z pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów z [...] sierpnia 2021 r. wynika, na podstawie danych zarejestrowanych w systemie SENT GEO, że lokalizator wskazany w przedmiotowym zgłoszeniu SENT rozpoczął przekazywanie danych do systemu na terytorium RP w dniu [...] stycznia 2021 r. o godz. 20:00 (m. G.) i zakończył w dniu [...] stycznia 2021 r. o godzinie 13:19 (m. B.). W badanym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL lub lokalizatorów Mobilnych Aplikacji Kierowcy. Jednocześnie ustalono, iż kamera umiejscowiona w miejscowości Gorzyczki odnotowała wjazd pojazdu na teren Polski w dniu [...] stycznia 2021 r. o godz. 13:18. W ocenie organu powyższe oznacza, że od momentu przekroczenia granicy Polski do okolic miejscowości G. (ponad 400 kilometrów od granicy) nie były przekazywane dane geolokalizacyjne do rejestru monitorowania przewozów. DIAS zauważył, że w odwołaniu Strona wskazuje, że "kierowca nie miał świadomości, że urządzenie nie działa. (...) Powodem powstania naruszenia była koncentracja prowadzącego pojazd kierowcy (w obliczu trudnych warunków) na wykonywaniu czynności związanych z przewozem towaru". Odnosząc się do powyższego organ stwierdził, że uchybienie nie powstało zatem na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności przez Stronę. Sam fakt wyposażenia kierowcy w odpowiednią aplikację do przekazywania danych geolokalizacyjnych nie oznacza, że nie doszło do zaniechania przekazywania danych geolokalizacyjnych. Tym samym, mając na uwadze powyższe regulacje organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. miał podstawy do nałożenia na firmę E. kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. DIAS uznał ponadto, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił brak przesłanek do odstąpienia od nałożenia w/w kar pieniężnych. W zaskarżonej decyzji szczegółowo poddano analizie kwestie związane z odstąpieniem od wymierzenia kary zarówno ze względu na interes Strony jak i ze względu na interes publiczny. Zdaniem organu odwoławczego, w interesie publicznym jest aby uczestnicy systemu monitorowania przewozów drogowych i kolejowych wywiązywali się z obowiązków nałożonych na nich przepisami prawa. Handel towarami "wrażliwymi", do których niewątpliwie należy zgłoszony do przewozu towar o nazwie Yubase 4 Plus (kod CN2710) w ilości 19.600 kg podlega ścisłym regułom wynikającym z ustawy o SENT, których przestrzeganie ma na celu wyeliminowanie nielegalnego obrotu paliwami. DIAS zwrócił uwagę, że firma E. istnieje na rynku od 22 lat, a jej główną działalnością jest transport płynów. Kilkakrotnie w systemie SENT zarejestrowała zgłoszenia transportu towarów "wrażliwych" przez terytorium Polski. Zatem miała wiedzę na temat obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT. Niestawienie się przewoźnika do kontroli – mimo prawidłowego wezwania, jak również brak przesyłania danych geolokalizacyjnych na całej trasie objętej zgłoszeniem – było więc świadomym naruszeniem zasad dotyczących przewozu towarów "wrażliwych". Działania takie stworzyły jednocześnie realne zagrożenie wystąpienia nieprawidłowości w rozliczeniach transportu nieobjętego systemem monitorowania. Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie zasad określonych w ustawie SENT nie jest uchybieniem formalnym o nieistotnym znaczeniu. Jest najcięższym naruszeniem zasad monitorowania, co praktycznie wypacza sens ustawy SENT. Niestawienie się do kontroli uniemożliwiło organowi jakąkolwiek kontrolę dokonywanego przewozu drogowego. Stworzyło ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych Skarbu Państwa. Nałożona kara pieniężna w wys. 20.000,00 zł jest więc proporcjonalna do stwierdzonego naruszeń prawa. Podobnie brak przesyłania danych geolokalizecyjnych na całej trasie objętej zgłoszeniem nie pozwoliło na skuteczne typowanie do kontroli drogowych, jak również uniemożliwiło nadzór nad towarami, które potencjalnie mogą być wykorzystywane do produkcji paliw. Takie działanie przewoźnika również stworzyło ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych Skarbu Państwa. Zatem nałożona kara pieniężna w wys. 10.000,00 zł jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia prawa. Świadome naruszenie przez przewoźnika przepisów ustawy SENT uniemożliwiły organom sprawdzenie poprawności danych zawartych w zgłoszeniu, m.in. w zakresie jaki towar i w jakich rozmiarach był przewożony. Nie jest bowiem wykluczone, że dostarczono również poza ewidencją pewne ilości oleju, od których nie zostały odprowadzone należności budżetowe. Zdaniem organu odwoławczego, nałożenie na firmę E. kar pieniężnych jest wynikiem jej własnych działań, których konsekwencje mogła przewidzieć, dochowując należytej staranności wymaganej przy prowadzeniu działalności gospodarczej związanej z obrotem towarami "wrażliwymi". DIAS zauważył przy tym, że Strona - mimo wezwania - nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji czy okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnych uniemożliwiających uiszczenie kary, czy też charakteryzujących sytuację finansową firmy. Ponadto nie wykazała, w jaki sposób zapłata kary administracyjnej wpłynie na działalność firmy i możliwość jej dalszego funkcjonowania. Pomimo poinformowania przewoźnika o możliwościach i warunkach odstąpienia od kary pieniężnej ze względu na interes Strony jak i interes publiczny, firma E. nie złożyła wniosku o takie odstąpienie. Nie przedstawiła również - mimo wezwań - żadnych powodów, dla których zasadnym byłoby zastosowanie tej instytucji. W złożonym odwołaniu Strona wskazała, że jest w trakcie kompletowania dokumentacji księgowej potwierdzającej zasadność odstąpienia od wymierzenia kary, którą przekaże niezwłocznie. Organ odwoławczy wstrzymał się z wydaniem decyzji na okres niespełna dwóch miesięcy od złożenia deklaracji, aby umożliwić Stronie dostarczenie dokumentów. Jednak do dnia wydania niniejszej decyzji dokumentacja taka do organu nie wpłynęła. Oznaczać to może wyłącznie, że stwierdzenie zawarte w odwołaniu miało na celu uzasadnienie stawianego zarzutu a nie przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy. Wobec powyższego, DIAS nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania w sprawie. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem E. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w imieniu Strony pełnomocnik zaskarżył decyzję DIAS w całości podnosząc zarzuty: 1) naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540) w związku z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, co miało wpływ na wynik sprawy - poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zwłaszcza w przedmiocie sytuacji ekonomicznej skarżącego, poprzez zupełne zaniechanie zbadania kondycji finansowej i stanu majątkowego firmy przewoźnika, co jest kluczowe dla dokonania oceny ważnego interesu przewoźnika mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary; 2) naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest art. 10a ust. 1, 12a ust. 3 ustawy o SENT, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że ziściły się określone w przepisach ustawy o SENT przesłanki do nałożenia kary pieniężnej. W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny przypisując stronie skarżącej jako przewoźnikowi niewykonanie dwóch obowiązków wynikających z ustawy, tj. stawienia się w wyznaczonym miejscu środkiem transportu wraz z towarem w celu przeprowadzenia kontroli w związku z przewozem objętym zgłoszeniem oraz zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2021 r. przesłano do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...]. Jako przewoźnika wskazano firmę E. Wraz z numerem referencyjnym system wygenerował wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w siedzibie Oddziału Celnego w S. w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu pouczono Stronę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli. Zostało ono sporządzone w trzech językach: polskim, angielskim, rosyjskim. Przewoźnik nie stawił się do kontroli, natomiast środek transportu opuścił terytorium Polski [...] stycznia 2021 r. po godzinie 12:57 (kamera w Budzisku). W celu wyjaśnienia okoliczności przewozu organ zwrócił się do E. o wyjaśnienie, co było powodem niedostarczenia środka transportu wraz z towarem do miejsca wskazanego w wezwaniu. Strona nie udzielił odpowiedzi. Zgodnie z art. 12a ust. 1 ustawy o SENT, jeżeli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Stosownie do art. 12a ust. 3 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli. W przepisie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT przewidziano zaś, że w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Zdaniem sądu, organy prawidłowo zastosowały zatem podstawę prawną ukarania w zakresie nieprzedstawienia środka transportu do kontroli i właściwie określiły wysokość kary (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT). Podkreślenia wymaga, że wezwanie otrzymane przez przewoźnika wraz z numerem referencyjnym zgłoszenia zawierało wyraźne pouczenie o karach administracyjnych (wezwanie sporządzono w trzech językach, w tym w j. angielskim). Podobnie należy ocenić zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie nieprawidłowości nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych. Ustalenia opisane we wstępnej części uzasadnienia, które znajdują oparcie w zgromadzonych w aktach dokumentach, wskazują, że od momentu przekroczenia granicy Polski do miejscowości Grębiszew (dopiero wtedy lokalizator rozpoczął przekazywanie danych do systemu), nie były przekazywane dane geolokalizacyjne do rejestru monitorowania przewozów. Akta sprawy wskazują przy tym, że nie było awarii systemu, która mogłaby zakłócać prawidłowe działanie lokalizatora. Z kolei nie mogą zostać uwzględnione argumenty zawarte w skardze – o braku świadomości kierowcy, że lokalizator nie działa, że kierowca musiał skupić się na wykonywaniu przewozu, że kierowcy zapewniono odpowiedni sprzęt. Nieprawidłowe zachowanie kierowcy obciąża bowiem przedsiębiorcę. Stwierdzone uchybienie niewątpliwie wynikało z niedochowania należytej ostrożności przez stronę. Słusznie podnosi DIAS, że to przewoźnik wykonujący przewóz drogowy "towarów wrażliwych", których transport odbywa się z uwzględnieniem zaostrzonych wymagań związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu rzeczy, powinien zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w powyższym zakresie i powinien przedsięwziąć takie rozwiązania organizacyjne, w tym przeszkolić osoby za pomocą których prowadzi działalność gospodarczą, m.in. w zakresie konieczności uruchomienia lokalizatora przed wjazdem na teren Polski, jak również konieczności monitorowania jego działania, aby sprostać tym wymaganiom. Sam fakt wyposażenia kierowcy w odpowiednią aplikację do przekazywania danych geolokalizacyjnych nie oznacza, że nie doszło do zaniechania przekazywania danych geolokalizacyjnych. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W myśl art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Wobec powyższego organy miały podstawy do nałożenia na E. kary pieniężnej za naruszenie obowiązku przewidzianego w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Sąd akceptuje również argumentację organów odnoszącą się do wykluczenia istnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od ukarania przewoźnika. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Przepis art. 26 ust. 3 stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. W orzecznictwie przyjmuje się, że w ustawie SENT ustawodawca wprost przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, a to oznacza, że przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem. Pojęcie interesu publicznego, określonego w przepisach ustawy należy rozumieć szerzej i obejmuje takie elementy, jak proporcjonalność danej kary, stosunek kar nałożonych za przewozy dokonywane w tym samym czasie tym samym transportem do dochodu przewoźnika z tych przewozów, ustalenie czy stwierdzone uchybienia stwarzają realne zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa, czy są dokonywane w ramach oszustwa, czy też innych przestępstw, czy nałożenie kary pieniężnej na skarżącą miało charakter prewencyjny czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów. Nie jest bowiem w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Takie działanie organów nie powodowałoby budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a także mogłoby stanowić nadmierny legalizm. Nie ma interesu publicznego w tym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości szczuplenia dochodów budżetowych i zostały usunięte w całości lub w znacznej części w toku kontroli. Na pojęcie interesu publicznego, określonego w omawianym przepisie, składają się więc nie tylko zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, lecz również proporcjonalność danej kary uzależniona od tego, czy doszło w konkretnej sprawie podmiot prowadził działalność zgodną z prawem i czy doszło do uchybienia obowiązkowi uiszczenia podatku. Przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej nie można zatem pominąć okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyn powstałego naruszenia, okoliczności towarzyszących i jego konsekwencji. Organ, oceniając, czy zaistniała przesłanka "interesu publicznego" lub "ważnego interesu przewoźnika", powinien rozważyć, czy nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w okolicznościach sprawy realizuje cel określony przez ustawodawcę w ustawie SENT (zob. wyrok NSA z dnia 3 marca 2022 r. sygn. II GSK 34/22 wraz z powołanymi tam judykatami, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem sądu, organy wnikliwie przeanalizowały możliwość odstąpienia od nałożenia kary i właściwe odczytały treść pojęcia interesu publicznego przez pryzmat zasady proporcjonalności i w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT. Organy rozważały, czy wymierzona kara pozostaje w proporcji do okoliczności zaistniałego przypadku, przede wszystkim wagi popełnionego czynu. Niewątpliwie kary za nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem, czy też za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT są wysokie. Sankcje za naruszenie tych obowiązków mają jednak odstraszać i działać prewencyjnie. Ustawodawca dokonał przy tym miarkowania wysokości kar pieniężnych w zależności od rangi naruszenia przepisów ustawy. Konstruując sankcyjne przepisy przewidział różne stawki kar, w zależności od rodzaju naruszonego obowiązku, zatem uwzględnił konstytucyjną regułę proporcjonalności. Na uwadze również mieć trzeba, że stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie zasad określonych w ustawie SENT nie jest uchybieniem formalnym o nieistotnym znaczeniu, jest natomiast jednym z najcięższych naruszeń, wypaczających sens ustawy o SENT. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy SENT kontrola obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego, dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbki towaru, oraz weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Brak więc przedstawienia środka transportu wraz z towarem oraz niezapewnienie na całej trasie przewozu towaru przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych uniemożliwił organowi jakąkolwiek kontrolę dokonywanego przewozu drogowego. Naruszenie przez przewoźnika przepisów ustawy SENT uniemożliwiło organom sprawdzenie poprawności danych zawartych w zgłoszeniu, m.in. w zakresie jaki towar i w jakich rozmiarach był przewożony. Nie jest bowiem wykluczone, że dostarczono również poza ewidencją pewne ilości oleju, od których nie zostały odprowadzone należności budżetowe. Uniemożliwienie właściwym organom kontroli przewozów praktycznie wypacza sens ustawy SENT. Stwierdzone uchybienia stanowiły ryzyko realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych. Wskazuje na to: brak możliwości kontroli przewozu i brak możliwości zweryfikowania jego przebiegu. W zakresie ważnego interesu przewoźnika, jako przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, należy zauważyć, że mimo wezwania z [...] lipca 2021 r., strona skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek przesłanek oraz jakiejkolwiek dokumentacji, czy okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej uniemożliwiającej uiszczenie kary czy choć ogólnie charakteryzujących jej sytuację finansową. Mimo braku współdziałania skarżącej w tym zakresie, organ z urzędu analizował informacje ze strony internetowej, wskazujące na długoletnią działalność podmiotu w zakresie transportu płynów. Wobec niepodania, mimo wezwania, powodów uzasadniających zastosowanie ulgi, organy nie mają obowiązku samodzielnego doszukiwania się "ważnego interesu przewoźnika". Powyższe leży w interesie strony. Organ podjął działania w celu ustalenia stanu faktycznego. Milczenie strony było wymowne, a twierdzenia zawarte w odwołaniu i skardze pozostają gołosłowne. Nawet w skardze pełnomocnik poza ogólnikami nie podjął próby wykazania, że sytuacja majątkowa skarżącej firmy i aktualna sytuacja na rynku uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary. Wobec powyższego sąd uznał, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, który należycie oceniły zgodnie z zasadą prawdy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, odnoszą się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawiają sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji. Odnosząc się do zarzutów dotyczących bariery językowej, która miała wedle pełnomocnika skarżącej stanowić przyczynę nie wypełnienia ciążącego na przewoźniku obowiązku stawienia się do kontroli, sąd zauważa, że informacje o obowiązkach uczestników systemu monitorowania oraz konsekwencjach, które wynikają z nieprzestrzegania tych obowiązków służba celno-skarbowa podaje na stronach internetowych w różnych językach. Poza tym, jak już wyżej zaznaczono, wezwanie w którym zobowiązano przewoźnika do przedstawienia środka transportu do kontroli zawierało wyraźne pouczenie o karach administracyjnych (wezwanie sporządzono w trzech językach, w tym w j. angielskim). Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że od początku funkcjonowania ustawy, w systemie SENT strona zarejestrowała kilka zgłoszeń transportu towarów "wrażliwych" przez terytorium Polski. Oznacza to, że miała wiedzę i świadomość na temat obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT. Rolą profesjonalnego przewoźnika prowadzącego działalność gospodarcza związaną z transportem "towarów wrażliwych" jest natomiast podjęcie takich rozwiązań organizacyjnych, aby uczynić zadość wymogom stawianym przez poszczególne ustawy regulujące przewóz drogowy takich towarów. Podsumowując należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności i dokonały właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadniły swoje stanowisko w zakresie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny wskazany w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zatem orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 marca 2022
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Skarbowej
- Sędziowie
- Andrzej Melezini /przewodniczący/ Marcin Kojło /sprawozdawca/ Paweł Janusz Lewkowicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
art. 10a ust. 1, art. 12a ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 2a · Dz.U. 2020 poz. 859
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wr 264/21 · 29 czerwca 2022
Wyrok WSA we Wrocławiu z 29 czerwca 2022 r., III SA/Wr 264/21 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GZ 269/22 · 29 czerwca 2022
Postanowienie NSA z 29 czerwca 2022 r., II GZ 269/22 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GZ 262/22 · 29 czerwca 2022
Postanowienie NSA z 29 czerwca 2022 r., II GZ 262/22 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny