II SA/Bk 201/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. w Kiszyniowie Mołdawia na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2024 r., nr 2001-IOA.4823.49.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Zaskarżonym postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. nr 2001-IOA.4823.49.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: "DIAS", "organ odwoławczy") stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. S.R.L. z siedzibą w K. (Mołdawia) (dalej powoływana także jako: "skarżąca", "Spółka") pismami: z 3 grudnia 2024 r. do DIAS oraz 9 grudnia 2024 r. do Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany także jako: "Naczelnik PUCS", "organ I instancji") na decyzję Naczelnika PUCS z 8 lipca 2024 r. nr 318000-CZC4.4823.98.2024 w przedmiocie kar pieniężnych w łącznej wysokości 30.000 zł z tytułu naruszenia warunków przewozu towarów za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów SENT[...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przedmiotowa niedopuszczalność odwołania, ponieważ organ odwoławczy rozpatrzył sprawę zakończoną decyzją Naczelnika PUCS z 8 lipca 2024 r. nr 318000-COC3.4823.198.2024, wydając w dniu 14 listopada 2024 r. decyzję ostateczną nr 2001-IOA.4823.37.2024, doręczoną stronie 26 listopada 2024 r. W ocenie DIAS w niedopuszczalnym byłoby ponowne orzekanie w tej samej sprawie. 2. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że opóźnienie w złożeniu odwołania wynikało z istotnych barier językowych oraz złożoności przepisów dotyczących systemu SENT. Dokumenty urzędowe były sporządzone wyłącznie w języku polskim, co wymagało dodatkowego czasu na tłumaczenie i interpretację. Ponadto koordynacja z odpowiedzialnymi pracownikami spowodowała dalsze opóźnienia, które są wynikiem obiektywnych okoliczności, a nie złej woli. W związku z powyższym skarżąca wniosła o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania, uchylenie decyzji z dnia 8 lipca 2024 r. nr 318000-COC3.4823.198.2024 oraz z dnia 14 listopada 2024 r. nr 2001-104.4823.49.2024. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. 2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie DIAS z 18 grudnia 2024 r. nr 2001-IOA.4823.49.2024, którym organ ten stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącą na decyzję Naczelnika PUCS w przedmiocie kar pieniężnych w łącznej wysokości 30.000 zł. 5. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych (por. S. Presnarowicz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 228.). Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych może wynikać z tego, że tok postępowania został w sprawie już wyczerpany (por. wyrok NSA z 16 listopada 1998 r., II SA 1391/98, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wstępne, w trakcie którego bada w pierwszej kolejności dopuszczalność odwołania, a następnie terminowość jego wniesienia. Kolejność taka jest uzasadniona tym, iż w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, ocena zachowania terminu do wniesienia odwołania jest zbędna (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2008 r., I SA/Rz 461/08). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy DIAS stwierdził niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym, tj. brak możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. 6. Po analizie sprawy sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Trafnie bowiem DIAS wywiódł, że odwołanie skarżącej było niedopuszczalne, jako że na skutek wcześniejszego odwołania strony organ odwoławczy w dniu 14 listopada 2024 r. wydał decyzję ostateczną. Odwołanie wniesione pismami z 3 i 9 grudnia 2024 r. ponownie zostało skierowane przeciwko decyzji Naczelnika PUCS z 7 lipca 2024 r., choć strona wcześniej skorzystała już z przysługującego jej uprawnienia i sprawa ta została zakończona decyzją ostateczną. W takiej sytuacji stronie nie przysługiwała już możliwość odwołania od decyzji Naczelnika PUCS, zatem odwołanie od tej decyzji było niedopuszczalne. 7. Należy dostrzec również i ten aspekt, że skarżącej pozostawało uprawnienie do zaskarżenia decyzji DIAS z 14 listopada 2024 r. poprzez wniesienie skargi na tę decyzję. Jasnym jest jednak, że w pismach z 3 i 9 grudnia 2024 r. wyraźnie jako przedmiot zaskarżenia wskazano decyzję organu I instancji, zatem nie było wątpliwości, że pism tych nie można było potraktować jako skargi na ostateczną decyzję DIAS. 8. W tym stanie rzeczy, stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.