II SA/Bk 161/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na pismo Podlaskiego Kuratora Oświaty w Białymstoku z dnia 5 marca 2024 r. Nr PSP.5533.35.2024 w przedmiocie nieprawidłowości w działalności szkoły p o s t a n a w i a: odrzucić skargę;

A. S. (matka M. Z. – ucznia klasy IV) wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na "akt nadzoru" nr PSP.5533.35.2024 Podlaskiego Kuratora Oświaty nad działalnością Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku, doręczony jej drogą elektroniczną w dniu 5 marca 2024r., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu aktowi zarzuciła bezczynność w sprawie dotyczącej niewłaściwego sprawowania opieki nad uczniami, niewłaściwego sprawowania nadzoru pedagogicznego, niewłaściwą organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej przez Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku poprzez naruszenie § 64 pkt 7 w zw. z § 70 pkt 9 w zw. z § 79 pkt 1 Statutu Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku; psychologa szkolnego poprzez naruszenie § 6 w zw. z §70 pkt 1, 9 w zw. z § 79 pkt 1.2, 1.4 Statutu Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku; pedagoga szkolnego poprzez naruszenie § 6 w zw. z § 70 pkt 1 , 9 w zw. z § 79 pkt 1.2 Statutu Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku; mgr A. Ł. poprzez naruszenie § 3 pkt 3 załącznika do Zarządzenia nr 5/2024 Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w dniu 5 marca 2024r. otrzymała od Podlaskiego Kuratora Oświaty jedną pisemną odpowiedź na złożone przez nią skargi z dnia 13 lutego 2024 r., z dnia 1 marca 2024r. i z dnia 4 marca 2024 r., z informacją o podjętych czynnościach w sprawie, jednakże w ocenie Skarżącej, organ nie przyczynił się do rzetelnej analizy podnoszonych przez nią – kwestii i zaniechał działania. Podlaski Kurator Oświaty w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie wskazując, że w przypadku działań prowadzonych w trybie nadzoru pedagogicznego nad szkołą (gdy na podstawie wniesionego pisma prowadzone są czynności kontrolne) nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a odpowiedź kuratora kierowana do wnoszącego pismo rodzica nie stanowi decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie można też zaklasyfikować jej do aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. jako dotyczących praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rodzic ucznia bądź inna osoba kierująca do kuratora informację o nieprawidłowościach w szkole, w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, otrzymuje jedynie pisemną odpowiedź odnoszącą się do podnoszonych przez niego kwestii, jednakże odpowiedź ta nie jest zaskarżalna do sądu administracyjnego. W dalszej kolejności, odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi wyjaśnił, że w związku z pismem A. S. z dnia 13 lutego 2024 r. upoważnieni pracownicy Kuratorium Oświaty w Białymstoku, w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego, przeprowadzili w przedmiotowej szkole kontrolę doraźną, sporządzili protokół i wydali dyrektorowi szkoły stosowne zalecenia. Odpowiedź Podlaskiego Kuratora Oświaty z dnia 5 marca 2024 r. odnosząca się do podnoszonych przez Skarżącą kwestii nie stanowi jednak aktu podlegającego zaskarżeniu z tego też powodu skarga powinna być odrzucona. Organ powołał się też na regulacje art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.), wyjaśniając, co należy do zadań i kompetencji kuratora oświaty; art. 55 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, precyzując na czym polega nadzór pedagogiczny i co podlega pod taki nadzór. W sprawach dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej szkoły albo innej działalności statutowej - w szczególności w zakresie zagadnień wskazanych w art. 55 ust 1 i 2 ustawy - Prawo oświatowe kurator oświaty podejmuje działania w trybie nadzoru pedagogicznego, w celu oceny prawidłowości funkcjonowania szkoły lub placówki. Podkreślono też, że przepisy prawa oświatowego wskazują środki, za pomocą których organ nadzoru pedagogicznego może oddziaływać na podmioty nadzorowane, których nie przewiduje Kodeks postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczna kontrola działalności administracji publicznej na skutek złożenia skargi, poprzedzona jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest bowiem dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Spełnienie wszystkich wymienionych warunków skargi prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Stwierdzenie natomiast braku któregoś z nich uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 31634, dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, co oznacza, ze sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. Cechą charakterystyczną i wspólną wszystkich przejawów działania administracji publicznej kontrolowanych przez sądy administracyjne jest element władztwa administracyjnego w kreowaniu uprawnienia lub obowiązku adresata, często związany z możliwością stosowania środków przymusu państwowego (por. m.in. postanowienie WSA w Krakowie z 2 sierpnia 2016 r., III SA/Kr 876/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej: CBOSA). W ocenie sądu zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Podlaskiego Kuratora Oświaty z dnia 5 marca 2024r. nie posiada wyżej opisanych cech. Nie kreuje ono, w sposób władczy, uprawnienia lub obowiązku względem Skarżącej, ani też nie stanowi innego aktu, w tym prawa miejscowego objętego kontrolą sądu administracyjnego. Przed szczegółowym omówieniem dopuszczalności wniesionej przez A. S. skargi należy wyjaśnić, jaki jest jej przedmiot. Skarżąca wskazała, że wnosi skargę na "akt nadzoru" nad działalnością Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku Podlaskiego Kuratora Oświaty otrzymany przez nią droga elektroniczną w dniu 5 marca 2024r. Tymczasem Podlaski Kurator Oświaty wyjaśnił, że pismo z dnia 5 marca 2024r. stanowi odpowiedź na skargi A. S. (z 13 lutego 2024 r., 1 marca 2024r. i 4 marca 2024r.) na działalność Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku polegającą na rażącym naruszaniu praw ucznia, nieprawidłowym udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, nie zapewnieniu uczniom bezpiecznych warunków do nauki i wychowania oraz nieprzestrzeganiu zasad oceniania przez dyrektora szkoły, jak również naruszeniu zapisów statutu szkoły przez pedagoga i psychologa szkolnego. Z korespondencji pomiędzy Skarżącą, a organem dołączonej do akt sprawy wynika zaś jednoznacznie, że na skutek skarg A. S., Podlaski Kurator Oświaty zlecił przeprowadzenie kontroli doraźnej w Szkole Podstawowej nr [...] im. [...] w Białymstoku. Kontrola taka przeprowadzona została w dniu 21 lutego 2024 r. przez zespół dwóch wizytatorów w zakresie pełnienie nadzoru pedagogicznego oraz zapewnienia bezpieczeństwa uczniom przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w Białymstoku zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z póżn. zm.). O wynikach przeprowadzonej kontroli Podlaski Kurator Oświaty poinformował Skarżącą pismem z 5 marca 2024 r. W piśmie wskazano dodatkowo, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe organ sprawujący nadzór pedagogiczny (kurator oświaty), może ingerować w działalność szkoły wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w tej ustawie (art. 58 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe). Jak wynika z powyższego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest zatem "akt nadzoru" Podlaskiego Kuratora Oświaty, ale pismo tego organu skierowane do Skarżącej będące odpowiedzią na podnoszone przez nią – zastrzeżenia co do działalności Szkoły Podstawowej Nr [...] w Białymstoku. Taka zaś pisemna odpowiedź kuratora oświaty jako organu sprawującego nadzór pedagogiczny o wynikach przeprowadzonej kontroli doraźnej, kierowana do rodzica, wobec zgłoszonych przez tegoż rodzica zastrzeżeń do działalności szkoły, nie mieści się w żadnej kategorii rozstrzygnięć podlegających kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Uznając, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.