II SA/Bk 125/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Jakub Dębowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. A. na czynność Burmistrza Miasta Augustowa z dnia 29 grudnia 2025 r. nr GN.6624.70.2025 w przedmiocie zmiany z urzędu numeru porządkowego budynku 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Burmistrza Miasta Augustowa na rzecz skarżącej M. A. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Zawiadomieniem z dnia 29 grudnia 2025 r. nr GN.6624.70.2025 Burmistrz Miasta Augustów na podstawie art. 47 a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.) oraz § 9 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic, adresów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1368) zawiadomił M.A., że dla budynku położonego w A. na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z urzędu zmienia się dotychczasowy numer porządkowy "ul. W. [...]" i nadaje się numer porządkowy "ul. W. [...]". Ponadto w piśmie tym organ poinformował skarżącą, że ciąży na niej obowiązek wynikający z art. 47b ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, umieszczenia w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku lub na ogrodzeniu nieruchomości, tablicy z nazwą ulicy i nadanym numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru. Tablice z numerami porządkowymi powinny być czytelne, widoczne oraz utrzymane w należytym stanie. W uzasadnienie swego stanowiska organ wskazał, że w związku z tym, że obecnie funkcjonująca numeracja porządkowa budynków na ulicy W. zawiera wady powodujące utrudnienia w jej wykorzystaniu dokonano zmian w celu usunięcia nieprawidłowości polegających na: - powtarzaniu się numeracji na tej ulicy (brak unikalności); - braku ciągłości w zbiorze numerów porządkowych, w związku z czym nie jest zapewniona ich regularność; - niezgodności numerów porządkowych z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Augustowie. Zmiana numeru porządkowego – zdaniem organu - poprawia czytelność adresową terenu i ułatwia lokalizację nieruchomości, co ma istotne znaczenie dla prawidłowego działania służb ratunkowych, porządkowych oraz podmiotów realizujących zadania publiczne. Niebudzące wątpliwości oznaczenie budynku zmniejsza ryzyko pomyłek oraz opóźnień w dotarciu pod wskazany adres. Mając powyższe na uwadze Burmistrz dokonał niniejszych zmian, realizując ustawowy obowiązek organu gminy w zakresie ustalania i porządkowania numeracji adresowej nieruchomości. Skargę na czynność Burmistrza Augustowa z dnia 29 grudnia 2025 r. (doręczoną skarżącej w dniu 31 grudnia 2025 r.) w zakresie zmiany numeru porządkowego budynku położonego w Augustowie na nieruchomości oznaczonej nr [...] z dotychczasowego "W. [...]" na nowy "W. [...]" złożyła M.A. zarzucając naruszenie: 1. art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 9 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji kiedy dotychczasowa numeracja nie zawiera wad powodujących utrudnienia w jej wykorzystaniu i które powodują konieczność zmian. 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść czynności tj. przepisów art. 7 kpa, art 8 kpa, art 11 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art 84 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez podjęcie czynności bez wszechstronnego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego sprawy, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, nadto poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym sprawy bez należytego uzasadnienia, które to naruszenia przejawiały się w: I. zaniechaniu wskazania okoliczności faktycznych dotyczących wadliwości numeracji, którymi kierował się Burmistrz Augustowa przy podejmowaniu czynności zmiany numeru porządkowego, II. braku wskazania okoliczności, które uniemożliwiają zachowanie dotychczasowej numeracji porządkowej budynków ukształtowanej w długim okresie historycznym, III. braku wskazania, a dalej analizy i oceny dowodów na jakich oparł się organ przy podejmowaniu czynności, IV. braku wskazania okoliczności, które spowodowały konieczność podjęcia z urzędu kolejnej próby zmiany nr porządkowego budynku skarżącej, w sytuacji kiedy 28 lipca 2015 Burmistrz Augustowa, na skutek sprzeciwu skarżącej, zaniechał tożsamej z obecną, zmiany numeru porządkowego budynku, a przez ostanie 10 lat nie zaistniały żadne nowe okoliczności uzasadniające ponowną zmianę, V. całkowicie bezpodstawne ustalenie, że zachodzą przesłanki uzasadniajcie zmianę numeru porządkowego budynku skarżącej. W uzasadnieniu swego stanowiska skarżąca wskazała, że zmiana numeru porządkowego nieruchomości podejmowana jest w drodze czynności materialno - technicznej z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynności w tym przedmiocie mogą być więc zaskarżane do sądu administracyjnego. Dokonana przez Burmistrza Augustowa z urzędu, zmiana numeracji budynku skarżącej, została podjęta bez przedstawienia jakichkolwiek argumentów ją uzasadniających. W zawiadomieniu, Burmistrz Augustowa, jedynie ogólnikowo odwołał się do mających występować: powtarzalności numeru budynków, braku ciągłości w zbiorze numerów, niezgodności numerów z danymi ewidencji gruntów i budynków. Burmistrz Augustowa nie przywołał jednak żadnych konkretnych faktów na potwierdzenie swojego stanowiska. Nadto skarżąca nie miała żadnej możliwości zapoznania się i oceny zasadności czynności podejmowanych przez organ z urzędu, a tym ustosunkowania się do argumentacji Burmistrza Augustowa. W ocenie skarżącej, dotychczasowa numeracja budynków, nie jest wadliwa i nie powoduje żadnych utrudnień. Dotychczasowa numeracja obowiązuje od kilkunastu lat i została utrwalona w świadomości wszystkich użytkowników. W okresie ostatnich kilkunastu lat, nie zaszły żadne zmiany w istniejącej zabudowie, nie powstały żadne nowe budynki ani też nie usunięto żadnych dotychczas istniejących. Zmiana numeracji, nie znajduje zatem żadnego uzasadnienia, a spowoduje daleko idące komplikacje dla wszystkich użytkowników istniejącej zabudowy ul W. Fakt długotrwałego funkcjonowania dotychczasowej numeracji, jest okolicznością, która winna być przedmiotem szczegółowej analizy, jako okoliczność która może przemawiać za zaniechaniem zmian, nawet w hipotetycznej sytuacji kiedy, numeracja obarczona jest wadami. W tym zakresie skarżąca powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych. Ponadto podkreślono, że postępowanie prowadzono z urzędu, zatem żaden z uprawnionych nie domagał się i nie oczekiwał zamian, utrwalanej historycznie numeracji. Nie bez znaczenia – zdaniem skarżącej - jest też fakt, że w roku 2015, Burmistrz Augustowa podjął już próbę tożsamej zmiany numeracji. Skarżąca już wówczas przedstawiła argumentację przemawiającą za odstąpieniem od zmian. Stanowisko zostało zaakceptowane i zmiany zaniechano. Aktualnie, Burmistrz Augustowa, nie wskazał na żadne nowe okoliczności, które uzasadniłyby ponowienie próby zmiany numeracji. Podsumowując skarżąca zaakcentowała, że Burmistrz Augustowa, dokonując czynności zamiany numeracji budynków przy ul W. w A., nie przedstawił żadnej argumentacji, nie przywołał żadnych okoliczności faktycznych, uzasadniających taką zmianę. W ocenie skarżącej jest to o tyle zrozumiałe, że takie okoliczności w rzeczywistości nie istnieją. Niezależnie jednak od powyższego, brak uzasadnienia czynności; uniemożliwia ocenę jej prawidłowości i legalności. Na tej podstawie wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz Miasta Augustów wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że dnia 16 grudnia 2025 r. do Urzędu Miejskiego w Augustowie wpłynęło zgłoszenie o nieprawidłowości w numeracji porządkowej na ul. W. (dot. podwójnej numeracji porządkowej – nr [...]); W elektronicznej bazie numerów porządkowych Urzędu Miejskiego w Augustowie stwierdzono, że adres "ul. W. [...]" w A. figuruje tylko raz na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] i dotyczy budynku jednorodzinnego, której właścicielką jest pani M.A., jednak tego numeru nie potwierdzono ani w C-SWDE, ani też w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nr SU1A/00023279/9. O nadaniu tego numeru świadczy korespondencja prowadzona pomiędzy panią M.A. a Urzędem Miejskim w Augustowie w 2015 r. Zgodnie z nią Burmistrz Miasta Augustowa zawiadomieniem z dnia 14.05.2015 r. znak GN.6624.25.2015 dokonał zmiany numeracji porządkowej z numeru "ul. W. [...]" na numer "W. [...]", na co pani M.A. wystosowała do Burmistrza Miasta Augustowa dwa pisma, jedno z dnia 19.05.2015 r. i drugie z 07.07.2015 r., w których nie wyraziła zgody na zmianę numeracji porządkowej budynku z dotychczasowego "W. [...]" na nowy "W. [...]". W związku z powyższym Burmistrz Miasta Augustowa pismem z dnia 28.07.2015 r. znak: GN.6624.25.2015 poinformował, że numer porządkowy tej nieruchomości pozostaje niezmieniony i brzmi "W. [...]". Zgodnie ze zgłoszeniem adres "ul. W. [...]" dotyczy także budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce nr [...], obr. [...] co znajduje potwierdzenie w C-SWDE oraz w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nr SU1A/00026710/4. W archiwum Urzędu Miejskiego w Augustowie adres "W. [...]" został nadany temu budynkowi pismem Urzędu Miejskiego w Augustowie, znak: GN.6624.2.2013 z dnia 10.01.2013 r. Wstępnie, telefonicznie dnia 29.12.2025 r. pani M.A. została poinformowana o konieczności zmiany numeru budynku stanowiącego jej własność z "W. [...]" na "W. [...]", a następnie zawiadomieniem Burmistrza Miasta Augustowa z dnia 29.12.2025 r., znak: GN.6624.70.2025 dokonano zmiany numeracji porządkowej z urzędu dla budynku położonego w Augustowie na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]z adresu "W. [...]" na "W. [...]". U podstaw podjętej czynności legła konieczność usunięcia nieprawidłowości polegających na powtarzaniu się numeracji na tej ulicy, braku ciągłości w zbiorze numerów porządkowych, niezgodności numerów porządkowych z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Augustowie. Organ pokreślił, że w swoim działaniu dążył do wprowadzenia zmian w sposób jak najmniej uciążliwy dla mieszkańców, z zachowaniem ładu adresowego, biorąc pod uwagę logikę całego ciągu numeracji oraz skutki, jakie zmiana wywoła dla innych podmiotów. Tym samym Burmistrz Miasta Augustowa dokonując wyboru nieruchomości do zmiany numeru, kierował się zasadą minimalizacji uciążliwości dla ogółu mieszkańców. Przyjęcie wariantu alternatywnego, postulowanego przez skarżącą, skutkowałoby koniecznością zmiany adresów dla osób zamieszkujących w budynku wielorodzinnym liczącym 8 odrębnych lokali mieszkalnych. Działanie podjęto w ramach realizacji ustawowych zadań Burmistrza Miasta w zakresie prowadzenia, porządkowania oraz aktualizacji ewidencji adresowej i miało ono charakter czynności porządkowej, podejmowanej z urzędu. Wskazał także, iż w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przy ustalaniu i korygowaniu numeracji porządkowej budynków pierwszeństwo przypisuje się budynkom wielorodzinnym, które z uwagi na liczbę mieszkańców, funkcję społeczną oraz znaczenie dla obsługi administracyjnej i ratowniczej wymagają stabilnej i jednoznacznej identyfikacji adresowej. W konsekwencji, w przypadku kolizji numerów porządkowych, dopuszczalne i uzasadnione jest dokonanie zmiany numeru budynku jednorodzinnego, jeżeli pozwala to na zachowanie logicznej i spójnej numeracji ulicy. Zmiana numeru porządkowego miała na celu wyeliminowanie powtórzeń, zapewnienie prawidłowej kolejności numeracji oraz zagwarantowanie jednoznacznej identyfikacji nieruchomości, co ma istotne znaczenie zarówno dla organów administracji publicznej, operatorów pocztowych i podmiotów świadczących usługi komunalne, jak również dla bezpieczeństwa mieszkańców, w szczególności w sytuacjach wymagających szybkiej interwencji służb ratunkowych. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżąca została poinformowana o przyczynach i podstawach prawnych planowanej zmiany numeru porządkowego (zawiadomienie Burmistrza Miasta Augustowa z dnia 29.12.2025 r.), w tym podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 29 grudnia 2025 r. Zdaniem organu zarzuty podniesione w skardze, nie mają żadnego uzasadnienia. Należy zauważyć, że w sprawach zmiany numeracji porządkowej nieruchomości nie mają zastosowania przepisy k.p.a. (tak bezpośrednio jak i pośrednio). Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że czynność właściwego organu gminy, polegająca na nadaniu lub zmianie numeru porządkowego nieruchomości, ma charakter czynności materialno-technicznej. Postępowanie w tym przedmiocie jest uproszczone i ma w założeniu jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości m.in. na podstawie aktualnego stanu prawnego i faktycznego wynikającego z odpowiednich dokumentów. W tym zakresie organ powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych. Odnosząc te stanowiska sądów do okoliczności niniejszej sprawy organ przyjął, że skoro brak uzasadnienia nie zawsze stanowi podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu prawa miejscowego, to tym bardziej tak rygorystycznej ocenie nie może podlegać czynność z zakresu administracji publicznej, o charakterze technicznym polegająca na zmianie numeracji porządkowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Ratio legis tego rodzaju regulacji rozszerzającej kontrolę sądu administracyjnego poza zakres decyzji i postanowień, jest w tym, by sądowa kontrola obejmowała także takie działania administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach, zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, ale również dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy, lub inne jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których Państwo realizuje swoje zadania. Z kolei w myśl przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Sąd stwierdził, że skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi, ponieważ otrzymała zawiadomienie o podjętej czynności Burmistrza Augustowa z dnia 29 grudnia 2025 r. w dniu 31 grudnia 2025 r., a skarga wpłynęła do organu w dniu 29 stycznia 2026 r. Podkreślić należy, że w ramach kontroli sądowoadministracyjnej sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne dokonują kontroli administracji wyłącznie zatem z punktu widzenia oceny zgodności zaskarżonego aktu (w tej sprawie czynności materialno – technicznej) z normami prawnymi. Nie kierują natomiast oceny ani na wypełnianie przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych (np. kierowania się zasadami współżycia społecznego), ani kryteriów celowościowych. W tak określonych ramach, skarga na czynność materialno - techniczną Burmistrza Miasta Augustowa z dnia 29 grudnia 2025 r. w zakresie zmiany z urzędu numeru porządkowego budynku położonego w A. na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]z dotychczasowego numeru porządkowego "ul. W. [...]" i nadanie numeru porządkowego "ul. W. [...]" podlegała uwzględnieniu. Podnieść należy, że kwestia nadania numeru porządkowego nieruchomości została uregulowana w art. 47 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., zwanej dalej "p.g.i.k."). Stosownie do art. 47a ust. 1 p.g.i.k., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania (art. 47a ust. 4 pkt 5a p.g.i.k.). Zgodnie natomiast z art. 47 a ust. 5 p.g.i.k., wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest zatem następstwem wykonania przez organ gminy zadań wskazanych w art. 47 a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 p.g.i.k. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (tak np. wyroki: NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, LEX nr 447879, NSA z 18 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Bk 1074/01, ONSA 2003/2/65, NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11, LEX nr 1149370, WSA w Gorzowie Wlkp. z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 760/10, LEX nr 953222). W przedmiotowej sprawie to właśnie art. 47 a ust. 5 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne stanowił podstawę wydania zaskarżonej czynności materialno -technicznej z dnia 29 grudnia 2025 r. zaś ustalony stan faktyczny sprawy sprowadzał się do wskazania przez organ, że dla budynku skarżącej położonego w Augustowie na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]zmienia się numer porządkowy z dotychczasowego numeru porządkowego "ul. W. [...]" i nadaje się numer porządkowy "ul. W. [...]". Wskazano jednocześnie, że obecnie funkcjonująca numeracja porządkowa budynków na ulicy W. w A. zawiera wady powodujące utrudnienia w jej wykorzystaniu, dlatego też dokonano zmian w celu usunięcia nieprawidłowości polegających na: powtarzaniu się numeracji na tej ulicy (brak unikalności); braku ciągłości w zbiorze numerów porządkowych, w związku z czym nie jest zapewniona ich regularność; niezgodności numerów porządkowych z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Augustowie. Dopiero w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że adres "ul. W. [...]" dotyczy także budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce nr [...], obr. [...], co znajduje potwierdzenie w C-SWDE oraz w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nr SU1A/00026710/4 (akcentując, że w tych samym dokumentach numer porządkowy nie znajduje potwierdzenia w stosunku do nieruchomości skarżącej). Podkreślono także, że w archiwum Urzędu Miejskiego w Augustowie adres "W. [...]" został nadany temu budynkowi wielorodzinnemu pismem Urzędu Miejskiego w Augustowie z dnia 10.01.2013 r., znak: GN.6624.2.2013. Skarżąca natomiast konsekwentnie nie zgadzała się na tą zmianę, zarówno w aktualnie toczącym się postępowaniu, jak i w postępowaniu toczącym się w stosunku do jej nieruchomości w 2015 r., co ostatecznie skończyło się tym, że Burmistrz Miasta Augustowa pismem z dnia 28.07.2015 r. znak: GN.6624.25.2015 poinformował, że numer porządkowy jej nieruchomości pozostaje niezmieniony i brzmi "W. [...]". Podkreślała jednocześnie, że późniejsze nadanie takiego samego numeru porządkowego dla budynku wielorodzinnego na nieruchomości sąsiedniej nie może skutkować koniecznością zmiany numeracji jej budynku. Przechodząc do istoty sprawy wskazać należy, że z rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1368, dalej "rozporządzenie") wynika, że nadanie, czy też zmiana numeru porządkowego budynku, następuje na podstawie danych określonych w art. 47 a ust. 5 i 6 p.g.i.k. Organ przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania lub zmiany numeru porządkowego winien zatem dokonać analizy przedstawionych danych i dokumentów mając na uwadze treść obowiązujących przepisów. W przedmiotowej sprawie tego zabrakło. Pomimo tego, że działania właściwego organu w przedmiocie nadania lub zmiany nie przybierają formy decyzji administracyjnej, to jednak w sytuacji, gdy kwestia nadania numeru porządkowego, odpowiednio jego zmiany, jest czynnością z zakresu administracji publicznej, poddanej kontroli sądu administracyjnego, to podjęcie tego rodzaju czynności przez organ powinno być umotywowane. Brak uzasadnienia stanowiska organu w sytuacji, kiedy czynność nadania, zmiany, odmowy zmiany, czy odmowy nadania nowego numeru porządkowego podlegają kontroli sądu administracyjnego powoduje, że czynność ta wymyka się spod kontroli Sądu. Nieprzedstawienie motywów, które legły u podstaw podjęcia takiej, a nie innej czynności, uniemożliwiają dokonanie przez Sąd kontroli jej legalności. Motywy przyjętego przez organ stanowiska muszą być nadto także znane stronie, której praw i obowiązków podjęta czynność dotyczy. Winny one zostać przez ten organ uzewnętrznione. W przedmiotowej sprawie organ wprawdzie zawarł w treści zawiadomienia podstawy prawnego swego rozstrzygnięcia, w tym powołał się na treść § 9 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, a także uzasadnił tą czynność powołując się na wady powodujące utrudnienia w jej wykorzystaniu tj. powtarzanie się numeracji na tej ulicy (brak unikalności); brak ciągłości w zbiorze numerów porządkowych, w związku z czym nie jest zapewniona ich regularność; niezgodność numerów porządkowych z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Augustowie. De facto organ wskazał zatem jedynie, na konkretne pkt rozporządzenia, nie odnosząc ich do ustaleń konkretnego stanu faktycznego. Min. bowiem w § 9 pkt 6 i 7 rozporządzenia wskazuje się na takie przesłanki jak to, że 6) istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie; bądź 7) zostały stwierdzone rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, które wskazują na konieczność poprawy ewidencji. W kontrolowanej sprawie, zawiadomienie Burmistrza Miasta Augustowa z dnia 29 grudnia 2025 r., stanowiące uzewnętrznienie czynności, polegającej na zmianie numeru porządkowego budynku skarżącej, nie zawiera żadnego uzasadnienia odnoszącego się do tej konkretnej sprawy. Dopiero lektura akt sprawy oraz odpowiedzi na skargę obrazuje cały stan faktyczny sprawy. Nie wiadomo zatem, czy jest ono zgodne z treścią przepisów prawa materialnego - Prawa geodezyjnego i kartograficznego - regulujących kwestię nadawania, a więc i zmiany numeru porządkowego budynku, a także czy zostały spełnione przesłanki z rozporządzenia m.in. utrudnienia w wykorzystywaniu numeracji, czy też może podstawą są stwierdzone rozbieżności, choć w tym zakresie organ nie powołuje się na § 9 pkt 7 rozporządzenia. Sąd może jedynie domniemywać, że w przedmiotowej sprawie także przesłanka stwierdzonych rozbieżności mogłaby stanowić podstawę zaskarżonej czynności, bowiem na takie okoliczności także powołuje się organ w odpowiedzi na skargę. Brak wskazania motywów podjętej czynności, przy wskazaniu jedynie literalnego brzmienia przepisów, czyni tę czynność, jako naruszającą powyższe zasady, a więc bezskuteczną. Jeśli natomiast podstawą wydania zaskarżonej czynności są utrudnienia w wykorzystywaniu numeracji, na co organ się powołuje, to organ w zaskarżonej czynności nie wykazał, że istniały jakieś problemy potwierdzające, że istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie. Za takie utrudnienia nie można bowiem uznać zgłoszenia na k.1 akt administracyjnych albowiem nie wiadomo kim jest nadawca tej wiadomości mailowej. Bezspornie nie jest żaden z właścicieli budynku wielorodzinnego na działce nr [...], gdyż taka osoba nie figuruje w wypisie z rejestru gruntów. Należy ponadto zwrócić uwagę, że w sprawie nie kwestionowane jest to, że nieruchomość skarżącej o nr [...] położona się na ulicy W. w A., zabudowana jest budynkiem mieszkalnym i jak wynika wypisu z rejestru gruntów rokiem zakończenia budowy tego budynku mieszkalnego jest 2007 rok (k.11 akt admin.). Nie wiadomo, kiedy temu budynkowi mieszkalnemu został nadany numer porządkowy "ul. W. [...]", ale nie kwestionowane jest również to, że w elektronicznej bazie numerów porządkowych Urzędu Miejskiego w Augustowie adres "ul. W. [...]" w Augustowie figurował tylko na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...]i dotyczył budynku jednorodzinnego, której właścicielką jest pani M.A. (stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę). W odpowiedzi na skargę podkreślono także, że tego numeru nie potwierdzono jednak ani w C-SWDE, ani też w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nr SU1A/00023279/9 (k.12 akt admin.) O nadaniu tego numeru świadczy także korespondencja prowadzona pomiędzy panią M.A. a Urzędem Miejskim w Augustowie w 2015 r. Zgodnie z nią Burmistrz Miasta Augustowa zawiadomieniem z dnia 14.05.2015 r. znak GN.6624.25.2015 dokonał zmiany numeracji porządkowej z numeru "ul. W. [...]" na numer "W. [...]", na co pani M.A. wystosowała do Burmistrza Miasta Augustowa dwa pisma, jedno z dnia 19.05.2015 r. i drugie z 07.07.2015 r., w których nie wyraziła zgody na zmianę numeracji porządkowej budynku z dotychczasowego "W. [...]" na nowy "W. [...]". Ostatecznie zatem Burmistrz Miasta Augustowa pismem z dnia 28.07.2015 r. znak: GN.6624.25.2015 poinformował, że numer porządkowy tej nieruchomości pozostaje niezmieniony i brzmi "W. [...]". W tych okolicznościach bezsporne jest to, że na nieruchomości skarżącej został nadany numer porządkowy "W. [...]", którym to posługiwała się skarżąca przez co najmniej kilkanaście lat. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, nie wpisanie tego w C-SWDE, ani też w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Zaakcentować przy tym należy, że numer ten został nadany zgodnie z zasadami określonymi w § 6 rozporządzenia m.in. został nadany jako kolejny numer porządkowy zapewniający ład w zakresie numeracji porządkowej i zapewniający ciągłość w zbiorze numerów porządkowych (numery parzyste po tej samej stronie), albowiem nieruchomość sąsiednia oznaczona była numerem "W. [...]" (k. 21 akt admin.). Zgodnie z dokumentacją znajdującą się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy wynika także, że adres "ul. W. [...]" został także nadany budynkowi wielorodzinnemu usytuowanemu na działce nr [...], obr. [...], co znajduje potwierdzenie w C-SWDE oraz w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nr SU1A/00026710/4 (k. 4-10 akt admin.). Z pisma z Urzędu Miejskiego w Augustowie wynika także, że adres "W. [...]" został nadany temu budynkowi pismem Urzędu Miejskiego w Augustowie, znak: GN.6624.2.2013 z dnia 10.01.2013 r. (k. 14 akt admin.). Jak wynika przy tym z wypisu z rejestru gruntów rokiem zakończenia budowy tego budynku mieszkalnego wielorodzinnego jest 2014 rok (k.5v akt admin.). Podkreślić przy tym należy, że nieruchomość ta sąsiaduje z nieruchomością skarżącej, a zatem zgodnie z zasadami nadawania numerów porządkowych określonymi w § 6 rozporządzenia, powinien to być kolejny numer parzysty na tej ulicy czyli "W. [...]" (§ 6 pkt 1 rozporządzenia – numery porządkowe przyjmują postać liczb całkowitych w przedziale od 1 do n) bądź w przypadku braku możliwości nadania numeru porządkowego w postaci wyłączenie liczby całkowitej stosuje się liczbę całkowitą uzupełniona wielką literą alfabetu łacińskiego od A do Z (§ 6 pkt 2 rozporządzenia). Przedstawiony powyżej stan faktyczny, a także zapisy § 6 rozporządzenia w zakresie numeracji porządkowej dla ulic oraz przedłożone do akt dokumenty, w sposób jednoznaczny potwierdzają, że mamy w niniejszej sprawie do czynienia z sytuację, gdy w toku postępowania w trybie art. 47 a ust. 5 p.g.i.k. w zw. z § 9 pkt 6 rozporządzenia organ z urzędu podejmuje próbę zmiany numeru porządkowego budynku skarżącej, prawidłowo nadanego. To dopiero bowiem wtórne i nieprawidłowe (niezgodnie z § 6 rozporządzenia) nadanie przez Urząd Miejski w Augustowie numeru porządkowego "ul. W. [...]" dla nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] (budynek mieszkalny wielorodzinny), w piśmie z dnia 10 stycznia 2013 r. nr GN.6624.2.2013 spowodowało, że obecnie funkcjonująca numeracja porządkowa budynków na ulicy W. może zawierać wady powodujące utrudnienie w jej wykorzystywania dla celów zarówno porządkowych, jak i prawidłowego działania służ ratunkowych. Nieprawidłowości wykazane zatem w zaskarżonej czynności organu z dnia 29 grudnia 2025 r., polegające na powtarzaniu się numeracji na tej ulicy, braku ciągłości w zbiorze numerów porządkowych i niezgodności numerów porządkowych z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków dotyczą nieruchomości o nr geodezyjnymi [...], a nie nieruchomości skarżącej o nr [...]. Dopiero bowiem wskutek późniejszego nadania identycznego numeru nowemu budynkowi wielorodzinnemu doszło do powstania konfliktu adresowego. Źródłem niejednoznaczności nie był więc istniejący wcześniej adres budynku skarżącej, lecz późniejsza czynności organu związana z numeracją późniejszej inwestycji – budynku wielorodzinnego. Tym samym obciążanie skarżącej skutkami, wadliwiej organizacji organów w zakresie numeracji porządkowej nieruchomości, podważa zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, która powinna kierować się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Właściciel nieruchomości miał zatem uzasadnione prawo oczekiwać stabilności prawidłowo nadanego i wieloletnio używanego adresu. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przepisy rozporządzenia określają szczegółowe reguły dotyczące nadawania numerów porządkowych nieruchomościom. W świetle tych przepisów numer porządkowy – to unikalny numer nadany obiektowi, związany z ulicą lub placem znajdującymi się w danej miejscowości, a jeżeli w miejscowości nie nadaje się nazw ulicom i placom, numer określony unikalnie w obszarze danej miejscowości (§ 2 pkt 9), a obiekt - to budynki, o których mowa w art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a ustawy, oraz inne obiekty, o których mowa w art. 47a ust. 4a ustawy, którym nadaje się numery porządkowe (§ 2 pkt 8). Natomiast zasady przypisywania numerów porządkowych określa § 6 rozporządzenia stanowiąc w ust. 7, że nie stosuje się jednego numeru porządkowego dla wielu budynków położonych na tej samej nieruchomości. Z zacytowanych wyżej przepisów ustawy jak i rozporządzenia wynika wprost, że numer porządkowy jest numerem unikalnym, który nadawany jest budynkom mieszkalnym, innym budynkom przeznaczonym do stałego lub czasowego przebywania ludzi lub obiektom wymienionym w art. 47a ust. 4a p.g.i.k., z zastrzeżeniem, że wykluczone jest przypisanie jednego numeru porządkowego kilku budynkom położonym na tej samej nieruchomości. Analiza tych przepisów prowadzi bowiem do dwóch zasadniczych wniosków. Po pierwsze - numer porządkowy nie może być nadany samej nieruchomości, lecz wyłącznie budynkom lub obiektom, które znajdują się na niej, a po drugie - jeden numer porządkowy przyporządkowuje się jednemu budynkowi, co wyklucza przypisanie jednego numeru kompleksowi budynków. Z tych też względów zgodzić należy się ze skarżącą, że późniejsze nadanie takiego samego numeru porządkowego dla budynku wielorodzinnego na nieruchomości sąsiedniej nie może skutkować koniecznością zmiany numeracji jej budynku. Procedura nadawania numerów porządkowych ma charakter uproszczony, gdyż w założeniu ma jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości opartego na aktualnym stanie faktycznym i prawnym nieruchomości wynikającym z odrębnych dokumentów (por. wyroki NSA z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 6/07 oraz z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 4370/18). Nie ulega jednak wątpliwości, że organ dokonując z urzędu istotnej dla właściciela czynności skutkującej zmianą numeru porządkowego nie może korygować swoich nieprawidłowości, polegających na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i wydaniu nieprawidłowego "rozstrzygnięcia" w innej sprawie. Zaskarżona w przedmiotowej sprawie czynności pozostaje wówczas sprzeczna z celem prowadzenia ewidencji miejscowości, ulic i adresów, którym jest zapewnienie jednoznacznej identyfikacji nieruchomości. Zachowanie numeru porządkowego budynku, który uzyskał go później i doprowadził do powstania kolizji adresowej, przy jednoczesnej zmianie numeru budynku wcześniej istniejącego i prawidłowo nadanego, narusza zasadę racjonalności i ciągłości numeracji. W konsekwencji należy uznać, że zaskarżona czynność została dokonana z naruszeniem prawidłowego działania administracji oraz bez należytego wyważenia interesów stron, co uzasadnia stwierdzenie jej bezskuteczności Działanie organu w niniejszej sprawie polega bowiem na stosowaniu prawa i wywiera określone skutki w sferze praw i obowiązków adresata rozstrzygnięcia. Z konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa – art. 7 Konstytucji RP wynika, że działanie organu władzy publicznej mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i nie poddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ponadto prawo każdego obywatela do podania podstawy prawnej, na jakiej organ podjął konkretną działalność (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt III SA/KR 893/14; LEX nr 1513776 oraz III SA/Kr 752/19, dostępne na CBOSA). Te argumenty przemawiały zatem za stwierdzeniem bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno technicznej w przedmiocie nadania numeru porządkowego. Sąd nie podzielił natomiast argumentacji organu wskazującej, że w swoim działaniu dążył do wprowadzenia zmian w sposób jak najmniej uciążliwy dla mieszkańców, z zachowaniem ładu adresowego. Organ podkreślił także, że przyjęcie wariantu alternatywnego, postulowanego przez skarżącą, skutkowałoby koniecznością zmiany adresów dla osób zamieszkujących w budynku wielorodzinnym, liczącym 8 odrębnych lokali mieszkalnych, zaś w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przy ustalaniu i korygowaniu numeracji porządkowej budynków pierwszeństwo przypisuje się budynkom wielorodzinnym, które z uwagi na liczbę mieszkańców, funkcję społeczną oraz znaczenie dla obsługi administracyjnej i ratowniczej wymagają stabilnej i jednoznacznej identyfikacji adresowej. Sąd, co do zasady mógłby przychylić się do stanowiska organu o pierwszeństwie budynków wielorodzinnych przy korygowaniu numeracji porządkowej budynków, ale nie w sytuacji kiedy do nadania nieprawidłowej numeracji porządkowej doszło na skutek nieprawidłowego działania organu. Sama liczba mieszkańców czy lokali nie może stanowić wyłącznej ani dominującej przesłanki uzasadniającej pozbawienie wcześniej istniejącej nieruchomości dotychczasowego numeru porządkowego prawidłowo nadanego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której każda późniejsza inwestycja o większej skali mogłaby skutkować odebraniem utrwalonego adresu nieruchomości wcześniej istniejącej, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadą stabilności numeracji porządkowego oraz zasadą zaufania obywatela do organów administracji publicznej. Nie można uznać za zgodne z zasadą proporcjonalności rozwiązania, w którym skutki błędnej lub nieracjonalnej organizacji numeracji zostają przerzucone wyłącznie na właściciela wcześniej istniejącego budynku jednorodzinnego, tylko dlatego, że później wybudowany budynek posiada większą liczbę lokali. Argument dotyczący liczby mieszkańców powinien być oceniany wyłącznie pomocniczo i nie może niweczyć znaczenia takich okoliczności jak: pierwszeństwo nadania numeru, wieloletnie funkcjonowanie adresu w obrocie prawnym, utrwalenie adresu w dokumentacji publicznej i prywatnej oraz odpowiedzialności organu za doprowadzenie do kolizji numerów porządkowych budynku. W przeciwnym razie organ premiowałby skutki własnej późniejszej decyzji administracyjnej kosztem podmiotu, który prawidłowo i legalnie korzystał z danego numeru porządkowego budynku przez wcześniejszy okres. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien mieć na uwadze powyższe ustalenia, zwracając uwagę, aby nie doszło do naruszenia reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadały prawu materialnemu. Organ powinien zatem w motywach podjętej czynności przedstawić racje, które będą przemawiały za zmianą (bądź nie) numeru porządkowego budynku, czy też aktualizacją danych i przedstawić w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący tok rozumowania, który doprowadził go do podjęcia określonej czynności, przedstawiając ocenę poszczególnych dowodów i podniesionych argumentów stron. Powinien więc przedstawić okoliczności związane z wadliwością wynikłą z braku ciągłości i zapewnienia przestrzennej regularności numeracji porządkowej oraz zapisów innych danych adresowych oraz skutków w postaci utrudnienia wykorzystywania numeracji (§ 9 ust. 1 pkt 6 czy też 7 rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów). Nadto powinien także przedstawić, że istnieją, bądź nie istnieją, okoliczności zachowania dotychczasowej, ukształtowanej w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości, które także mogą prowadzić do utrudnienia wykorzystywania numeracji (art. 47 b ust. 5 p.g.i.k.). Ponadto powinien rozważyć, czy takie postępowanie winno się toczyć w ogóle w stosunku do nieruchomości skarżącej, czy też do innej nieruchomości, w stosunku do której nadano nieprawidłowy numer, o ile zostaną spełnione przesłanki z rozporządzenia. Wyjaśnić przy tym należy, że częściowo przedstawione argumenty w odpowiedzi na skargę, nie mogą konwalidować i przede wszystkim zastępować stanowiska organu, które stało się podstawą do podjęcia określonej czynności zmiany numeru porządkowego przedmiotowego budynku. Przedstawione tam rację znaleźć się powinny w uzasadnieniu podjętej czynności. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności uznając, że doszło do naruszenia art. 47 a ust. 5 p.g.i.k. w zw. z § 9 pkt 6 rozporządzenia, orzekając o tym w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Składały się na nie wpis od skargi (200 zł) i koszty zastępstwa procesowego 480 zł wraz z opłatami skarbowymi od pełnomocnictw. Anna Bartłomiejczuk Małgorzata Roleder Barbara Romanczuk