II SA/Bd 97/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na czynność Wójta [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości postanawia odrzucić skargę.

B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na czynność Wójta Gminy z [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości. Strona skarżąca wskazała, że jej dom o numerze [...] i działa [...] została wytyczona zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego ponad 20 lat temu. Natomiast druga działka [...] była i jest odrębną działką. Skarżąca podkreśliła, że numer domu [...] został nadany w drugiej połowie 2022 roku jakby był częścią domu skarżącej, co w jej ocenie jest niezgodne z obowiązującymi przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji i miejscowości ulic i adresów. W odpowiedzi na skargę Wójt wyjaśnił, że działka [...] stanowiąca własność skarżącej posiada adres ul. [...], a dla działki o nr ewid.[...] został nadany adres ul. [...], w związku z powyższym są to dwa odrębne adresy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić ponieważ w tych okolicznościach faktycznych, strona skarżąca w sposób oczywisty nie miała interesu prawnego w zaskarżeniu czynności ustalenia numeru porządkowego dla budynku wznoszonego przy sąsiedniej działce.. Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259) – dalej jako: "p.p.s.a"skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W sytuacji gdy strona skarżąca (jako właściciel sąsiedniej nieruchomości) nie była stroną postępowania dotyczącego ustalenia numeru porządkowego o możliwości zaskarżenia takiej czynności decyduje wykazanie interesu prawnego. Jak więc powszechnie podkreślają sądy administracyjne przez określenie "naruszenia prawa" lub "naruszenia interesu prawnego", o których jest mowa w art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należy rozumieć podanie przez skarżącego przyczyny uzasadniającej - według jego oceny - wniesienie skargi do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z 7 października 2020 r., II OSK 3466/19; z 23 lutego 2022 r., I OSK 880/21). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w postanowieniu z 9 października 2012 r., II SO/Bk 13/12 (odwołując się do przytoczonych poniżej orzeczeń), legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). Przypomnieć trzeba, że w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83). Wprawdzie oba te orzeczenia wydane zostały na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), niemniej jednak zachowały aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Aktualna regulacja nie zrywa zatem łączności między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, że o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym. W administracyjnym postępowaniu interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazana w skardze czynność nadania numeru porządkowego na sąsiedniej nieruchomości – w ocenie Sądu świadczy o interesie faktycznym, a nie prawnym. Ponadto z twierdzeń strony skarżącej nie wynika, aby to jej ustalono tożsamy numer nieruchomości, lub aby faktycznie takim numerem się posługiwała. Nie istnieje więc zbieg uprawnień do tego samego numeru adresowego w ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Jak podkreślał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 sierpnia 2008 r., IV SA/Wa 853/08 kwestie związane z oznaczeniem działek sąsiednich, nawet położonych przy tej samej ulicy, mają wprawdzie wpływ na sytuację faktyczną innych osób ubiegających się o nadanie numeru, jednak dotyczą wyłącznie interesu prawnego właścicieli konkretnych nieruchomości, którym nadano już numery. Nie do przyjęcia jest taka wykładnia przepisów dotyczących numeracji nieruchomości, która prowadziłaby do możliwości kwestionowania przez osoby trzecie oznaczenia każdej nieruchomości, o ile miałoby to mieć faktyczny wpływ na numerację ich własnej nieruchomości. Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 sierpnia 2019 r., I OSK 2475/17. Zgodnie z art. art. 58 § 1 p.p.s.a. przesłankami odrzucenia skargi jest: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Niedopuszczalność skargi będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi. Strona skarżąca jako właściciel sąsiedniej działki i wzniesionych na tej działce nieruchomości nie była stroną postępowania o nadanie numeru porządkowego; wskazane w skardze przepisy też nie czyniły ją stroną takiego postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd ograniczył się do badania czy skarga została wniesiona przez osobę uprawnioną a limine. Nie badał więc czy nadany numer został ustalony zgodnie z powołanymi w skardze przepisami ponieważ skoro skarga była niedopuszczalna to brak jest podstaw do badania zaskarżonego aktu. Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a.