II SA/Bd 865/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 października 2017r. w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia 1. zmienić pkt 2 postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 października 2017r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 2. utrzymać w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie.

S. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Następnie, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, skarżący przedłożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Jak wynika z treści wniosku, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką oraz trojgiem pełnoletnich dzieci, posiada majątek w postaci domu jednorodzinnego o powierzchni [...] i budynku gospodarczego oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] arów. Na dochód rodziny składają się zarobki dwojga dzieci skarżącego w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie. Jako comiesięczne wydatki stałe skarżący wskazał ratę pożyczki w wysokości [...] zł, koszt zakupu jedzenia – [...] zł oraz inne opłaty w wysokości [...] zł. Skarżący jest ponadto zarejestrowany w PUP w A. , jako osoba bezrobotna, podobnie jego żona. Najmłodsze z dzieci również nie pracuje. Postanowieniem z dnia 13 października 2017r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, oddalając jednocześnie wniosek w pozostałym zakresie, obejmującym ustanowienie na rzecz skarżącego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1369, dalej "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie niniejszej, skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wnosi bowiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest, co wynika z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wykazanie przez osobę fizyczną, że nie jest w ona stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa w tej sytuacji na skarżącym, bowiem to on musi przed Sądem uwiarygodnić, że jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zwrócić uwagę należy, ze instytucja prawa pomocy została wprowadzona, jako wyjątek od generalnej zasady zobowiązania obywatela do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie i jako wyjątek, musi być stosowana rozważnie i wyłącznie w sytuacjach, w których strona wykaże, że jej sytuacja materialna i życiowa nie pozwala na uiszczenie kosztów, poniesienie których warunkuje dostęp do sądu. Osobami, o których mowa są osoby skrajnie ubogie, nieposiadające dochodu lub też mające na tyle niski dochód, że pokrycie zobowiązań sądowych pozbawiłoby je środków do niezbędnej egzystencji. Dla takich właśnie osób w p.p.s.a. przewidziana została instytucja prawa pomocy. Analizując informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, że skarżący znajduje się wśród kręgu osób uprawnionych do skorzystania z prawa pomocy. Skarżący jest osobą niepracującą, zarejestrowaną, jako osoba bezrobotna, nieposiadającą żadnych oszczędności. Ciężar utrzymania rodziny ponoszą pełnoletnie dzieci, osiągając łączny dochód w kwocie [...]zł, co przy pięcioosobowej rodzinie daje kwotę [...]zł na osobę. Dochód ten, co istotne, niższy jest od minimalnego wynagrodzenia za pracę, które zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. wynosi [...] zł. Stwierdzić należy, że dochód w takiej wysokości przeznaczany jest na koszty bieżącego utrzymania rodziny skarżącego, w związku z czym uznać trzeba, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z powyższym za prawidłowe uznać należy rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 zaskarżonego postanowienia, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd nie podzielił natomiast rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 postanowienia o oddaleniu wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika, bowiem skarżący, jako osoba wyczerpująca przesłankę, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.