Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Bd 788/25

Wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Bd 788/25 – sprawy uczniów

Wynik

uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (sprawozdawca) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty w Bydgoszczy z dnia 12 sierpnia 2025 r. nr WEPSiP.5741.7.2024.WG w przedmiocie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty w Bydgoszczy na rzecz skarżącego M. R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

W dniu 15 maja 2025 r. Zespół Orzekający powołany przez Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy wydał orzeczenie nr [...] - o potrzebie kształcenia specjalnego dla małoletniego M. R., ur. [...] 2019 r., na okres wychowania przedszkolnego dla dziecka z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez M. R. (skarżący) odwołania, decyzją z dnia 12 sierpnia 2025 r. Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie regulowane jest przepisami art. 127 ust. 2 i 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (dalej: "u.p.o.") oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (dalej: "rozporządzenie"). W toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, organ drugiej instancji dokonał analizy dokumentacji przekazanej przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną nr 1 w Bydgoszczy, tj. karty indywidualnej nr [...], w szczególności protokołów posiedzeń Zespołu Orzekającego z dnia 3 września 2024 r., 17 września 2024 r. i 15 października 2024 r., zaświadczenia lekarskiego z dnia 21 sierpnia 2023 r., zaświadczenia lekarskiego z dnia 12 października 2023 r., opinii o uczniu z dnia 23 października 2023 r. wydanej przez [...] Przedszkole [...]" w Bydgoszczy, oceny rozwoju procesów integracji sensorycznej dokonanej przez Centrum Terapii i Rehabilitacji w Bydgoszczy w dniu 2 listopada 2023 r., wyników badania psychologicznego z dnia 23 października 2023 r. i pedagogicznego z dnia 28 września 2023 r. przeprowadzonych przez specjalistów Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy, orzeczenia o niepełnosprawności wydanego dla M. R. przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Bydgoszczy w dniu 18 kwietnia 2024 r., postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w sprawie o sygnaturze XC 305/23 z dnia 13 maja 2024 r. z klauzulą wykonalności, orzeczenia nr [...] z dnia 17 września 2024 r. o potrzebie kształcenia specjalnego dla M. R., odwołania od tego orzeczenia wraz załącznikami, złożonego przez M. R., ze stanowiskiem specjalistów zatrudnionych w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Świeciu z dnia 14 listopada 2024 r., orzeczenia nr [...] z dnia 7 stycznia 2025 r. o potrzebie kształcenia specjalnego M. R., odwołania od tego orzeczenia wraz załącznikami, złożonego przez M. R., a także orzeczenia z dnia 15 maja 2025 r. nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego M. R. oraz odwołania od tego orzeczenia wraz załącznikami, złożonego przez M. R.. Organ odwoławczy podał, że z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] 2023 r. wydanego przez lek. D. G. - specjalistę psychiatrę, wynika, że u dziecka rozpoznano zespół Aspergera i ze względu na charakter zaburzenia dziecko może źle reagować na zmiany, może to pogarszać jego stan psychiczny. Z kolei z zaświadczenia lekarskiego wydanego dla M. R. przez dr n. med. W. K., specjalistę psychiatrii oraz psychiatrii dzieci i młodzieży w dniu 12 października 2023 r. wynika rozpoznanie zaburzenia rozwoju mowy. W zaświadczeniu tym stwierdzono, że podczas konsultacji zapoznano się z dokumentacją psychologów i pedagogów, a także z badaniem dr G. z dnia 28 września 2023 r. W tym ostatnim nie opisano żadnych objawów zespołu Aspergera - zarówno w wywiadzie, jaki i w stanie psychicznym. Organ zauważył jednak, że w przedstawionej dokumentacji brak jest wyników badań dr G. przeprowadzonych we wskazanym dniu, do których odnosi się dr K. . W opinii z dnia 23 października 2022 r. wydanej przez [...] Przedszkole [...] w Bydgoszczy, wydanej dla potrzeb Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy, zawarto stwierdzenie, że dziecko ma wiele zachowań stereotypowych, przy pracy stolikowej męczy się, nie chce pracować, nie chce siedzieć w kole bez nauczyciela. W ocenie rozwoju procesów integracji sensorycznej odnotowano, że u Michała obserwuje się przejawy zaburzeń modulacji sensorycznej z komponentą zaburzeń ruchowych o bazie sensorycznej. Orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 18 kwietnia 2024 r. zalicza M. R. do osób niepełnosprawnych, wskazując jako przyczynę całościowe zaburzenia rozwojowe, powstałe przed 16 rokiem życia, z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych lub komunikacji werbalnej oraz stereotypami zachowań, zainteresowań i aktywności. Natomiast w orzeczeniu nr [...] wydanym przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy dla M. R., stwierdzono potrzebę kształcenia specjalnego na okres wychowania przedszkolnego ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera. Aktualna ogólna sprawność intelektualna plasuje się u chłopca w normie na poziomie przeciętnym. Ma trudności ze wspólną zabawą z rówieśnikami. Nie włącza się do wspólnych aktywności ani nie inicjuje wspólnych zabaw. Chłopiec sprawia wrażenie wycofanego, nieobecnego, niezainteresowanego otoczeniem. Ma wąskie, nietypowe dla jego wieku zainteresowania. Zmiany w codziennej rutynie są dla dziecka trudne. Występuje wybiórczość pokarmowa. Mocną stroną chłopca jest prawidłowy potencjał intelektualny oraz ciekawość poznawcza. Istotną okolicznością w sprawie, w ocenie specjalistów zatrudnionych w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Świeciu, było przeprowadzenie badania dziecka przy pomocy testu ADOS-2. Badanie zostało przeprowadzone w dniu [...] 2024 r. w obecności K. R.. Badanie wykonali specjaliści zatrudnieni w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w Bydgoszczy posiadający kwalifikacje i certyfikaty wymagane przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Badanie w dniu [...] 2024 r. zostało przeprowadzone testem ADOS-2 modułem T2. Organ stwierdził, że według podręcznika: "Protokół obserwacji do diagnozowania zaburzeń ze spektrum autyzmu" wydanego przez Pracownię Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego podczas badania za pomocą Modułu T2 powinien być obecny rodzic/opiekun. Oznacza to, że liczba osób obecnych podczas badania winna być jak najmniejsza, albowiem ocena w pozycjach należących do poszczególnych modułów ADOS-2 powinna bazować przede wszystkim na zachowaniach skierowanych do diagnosty. Obecność innych osób (obserwator, osoba notująca) może powodować kierowanie zachowań badanego właśnie do nich co może zaburzyć miarodajność badania. Kurator Oświaty podkreślił, że z oświadczenia Przewodniczącego Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy - Magdaleny Urbańskiej-Huk wynika, że badanie małoletniego M. R. testem ADOS-2 w Module 2 zostało dokonane z zachowaniem wszystkich procedur wymaganych przez Pracownię Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Ponadto, M. R. otrzymał wynik badania M. R. testem ADOS-2, lecz nie uzyskał wglądu w narzędzia badawcze. Wobec zarzutu M. R. o braku podstaw do diagnozy zespołu Aspergera u M. R. organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 30 kwietnia 2001 r. Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty powierzył Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy wykonywanie zadań dotyczących wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, a także orzeczeń o potrzebie nauczania indywidualnego dzieci z autyzmem. W rezultacie, zdaniem organu, odwołanie M. R. nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego podtrzymał zaskarżone orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego M. R. wydane przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy wydane w dniu 15 maja 2025 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do tut. Sądu. Wskazał, iż decyzja Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 12 sierpnia 2025 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania pełnego materiału dowodowego; - art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji; - art. 71 § 1 k.p.a. przez ograniczenie dostępu strony do pełnej dokumentacji sprawy m.in. narzędzia ADOS-2; - § 25 ust. 5 rozporządzenia przez brak zasięgnięcia opinii niezależnych specjalistów; - art. 32 i art. 48 Konstytucji RP - do wychowania dziecka zgodnie z własnym przekonaniem. W opinii skarżącego organ odwoławczy nie przeanalizował w sposób rzetelny i merytoryczny jego głównych zarzutów, w tym: pominięto dowód w postaci stenogramu rozmowy telefonicznej z psychiatrą D. G., w której ta przyznaje się do nierzetelności swojej diagnostyki i nie podważa wiarygodności nagrania; zlekceważono dowód w sprawie - zaświadczenie psychiatry dziecięcego dr. n. med. W. K. z dnia 12 października 2023 r., który już w pierwotnej fazie diagnostyki w sposób wyraźny przedstawił nieprawidłowości, brak udziału skarżącego jako ustawowego przedstawiciela dziecka w badaniu ADOS-2, co jest sprzeczne, jego zdaniem, z zasadami obowiązującymi przy stosowaniu tego międzynarodowego narzędzia, określonymi przez twórców oraz zaleceniami MEN i Polskiego Towarzystwa Psychologicznego; oparcie diagnozy na stronniczej, prywatnej opinii psychiatry, wydanej na potrzeby sprawy rozwodowej. Ponadto skarżący zarzucił, że zignorowano wiek i aktualny stan rozwoju dziecka, który jest niezgodny z przyjętymi przez poradnię założeniami diagnostycznymi, co samo w sobie powinno wzbudzić wątpliwości co do trafności rozpoznań, w tym zespołu Aspergera. W opinii skarżącego, Kurator Oświaty ograniczył się do odtworzenia argumentacji poradni, nie przeprowadzając własnego, niezależnego postępowania, mimo takiej możliwości i obowiązku. Nie odniósł się też do wcześniejszych, sygnalizowanych przez skarżącego nieprawidłowości proceduralnych, które miały poważny wpływ na jego relacje z dzieckiem i sytuację osobistą, w tym materialną. Skarżący wskazał na naruszenie zasady równego traktowania rodziców, co jest to sprzeczne z literą prawa W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 12 marca 2026 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę. W piśmie z dnia 2 kwietnia 2026 r. Kurator Oświaty ustosunkował się do powyższego pisma skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze z zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej w przedmiotowej sprawie jest decyzja z dnia 12 sierpnia 2025 r. Kurator Oświaty utrzymująca w mocy orzeczenie Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy z dnia 15 maja 2025 r. o potrzebie kształcenia specjalnego syna skarżącego – M. R., z uwagi na niepełnosprawność: autyzm z zespołem Aspergera. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Zgodnie z art. 127 ust. 10 u.p.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia psychicznego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej. Stosownie zaś do art. 127 ust. 12 u.p.o. od orzeczeń, o których mowa w ust. 10, rodzice dziecka mogą złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia odwołanie do kuratora oświaty. Skład i tryb powołania zespołów orzekających działających w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w publicznych poradniach specjalistycznych oraz szczegółowe zasady działania zespołów orzekających, tryb postępowania odwoławczego od wydanego orzeczenia, a także wzory orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające zostały szczegółowo uregulowane w powoływanym rozporządzeniu. Co jednak najistotniejsze, w zakresie nieuregulowanym w sposób szczególny w przywołanych wyżej przepisach, zastosowanie mają przepisy k.p.a. W piśmiennictwie i judykaturze podkreśla się bowiem, że zespoły orzekające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych są organami administracji. Wskazując na decyzyjny charakter orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego zaznaczono, że łączą one cechy "klasycznego" indywidualnego aktu administracyjnego oraz specjalistycznej, quasi-medycznej opinii biegłego. Właściwie można powiedzieć, że chodzi o akt o charakterze co najmniej zbliżonym do decyzji administracyjnej, a wręcz o decyzję administracyjną, chociaż - z uwagi na ów fachowy charakter wypowiedzi organu - szczególnego rodzaju (por. M. Pilich (w:) A. Olszewski, M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, Lex, Art. 127; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 223/14). Podstawę zatem normatywną stosowania przepisów k.p.a. stanowi art. 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 242/25). Podkreślenia też wymaga, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wymaga przeprowadzenia działań oraz ocen zespołu specjalistów, które zostały szczegółowo określone w rozporządzeniu. Przewodniczący oraz cały zespół orzekający są zobowiązani do wykonania i odpowiedniego udokumentowania wszystkich czynności przewidzianych procedurą wydawania orzeczenia. Działania te podlegają zasadom postępowania administracyjnego i mogą być kontrolowane najpierw przez kuratora oświaty, a następnie przez sąd administracyjny. Natomiast treści merytoryczne zawarte w orzeczeniu - takie jak diagnoza funkcjonowania dziecka, rekomendowane warunki i formy wsparcia, cele rozwojowe i terapeutyczne czy proponowane formy kształcenia specjalnego - mają charakter specjalistyczny i ekspercki. W związku z tym nie mogą być samodzielnie oceniane ani podważane pod względem merytorycznym przez organ administracji oświatowej (kuratora). Jako organ odwoławczy, kurator oświaty sam nie może przeprowadzić diagnozy dziecka, ani dokonać pozostałych ocen wymaganych rozporządzeniem. Weryfikacja przez kuratora polega na zbadaniu, czy procedura poprzedzająca wydanie orzeczenia spełniała wymogi przepisane prawem, czy samo orzeczenie zawiera elementy ustalone prawem. W przypadku wątpliwości, co do ustaleń zespołu orzekającego kurator może zasięgnąć opinii specjalisty w trybie § 25 ust. 5 rozporządzenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 664/23; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 884/19). Również kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy zaskarżone działania organów administracji publicznej zostały podjęte z zachowaniem obowiązującej procedury i odpowiadały w tym względzie prawu. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1823/18 zadaniem zespołu jest wydawanie orzeczeń o potrzebie (braku potrzeby) kształcenia specjalnego w oparciu o specjalistyczną wiedzę medyczną. Sąd administracyjny natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Tym samym sąd nie jest uprawniony do kwestionowania określonej przez zespół orzekający diagnozy oraz przyczyn wydania orzeczenia (por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1252/25). Oceniając zaskarżoną decyzję, w tak zakreślonych granicach kontroli sądowej, stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Utrzymując w mocy orzeczenie Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy z dnia 15 maja 2025 r. organ odwoławczy wskazał, że z zaświadczenia lekarskiego z dnia 21 sierpnia 2023 r. wydanego przez psychiatrę – D. G. wynika, że u dziecka rozpoznano zespół Aspergera i ze względu na charakter zaburzenia dziecko może źle reagować na zmiany, może to pogarszać jego stan psychiczny. Należy jednak zauważyć, że w odwołaniu z dnia [...] czerwca 2025 r. (jak i w toku całego postępowania) skarżący podnosił, iż zaświadczenie to nie jest rzetelne, na dowód czego załączył do odwołania stenogram z rozmowy telefonicznej z psychiatrą – D. G.. W zaświadczeniu tym stwierdza się bowiem, że u dziecka rozpoznano zespół Aspergera, gdy tymczasem z rozmowy telefonicznej wynika, iż rozpoznanie to miało jedynie charakter wstępny, celem jego dalszego potwierdzenia lub wykluczenia w procesie diagnostycznym. W tym kontekście wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy III Wydział Karny z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt III Kp 207/24, na podstawie którego uchylono postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w przedmiocie poświadczania nieprawdy w zaświadczeniach lekarskich dotyczących stanu zdrowia M. R. i przekazano sprawę do dalszego prowadzenia. W postanowieniu tym podniesiono, że istnieje wyraźna sprzeczność między kategorycznym stwierdzeniem zawartym w zaświadczeniu o istnieniu danego schorzenia a rozmową telefoniczną, w której osoba podejrzewana wyraźnie twierdzi, że wpisane przez nią rozpoznanie było jedynie rozpoznaniem wstępnym. Nadto, w odwołaniu skarżący podniósł, że raport z badania ADOS-2 z dnia 11 grudnia 2024 r. został potraktowany przez Zespół Orzekający wybiórczo. Pominięto bowiem ważne fragmenty raportu, które podważają istnienie zespołu Aspergera u syna, mianowicie, że "podczas badania ADOS-2 nie zaobserwowano żadnych zachowań odbiegających od normy. Dziecko potrafiło spokojnie siedzieć w miejscu, gdy się tego od niego oczekiwało, eksplorowało otoczenie adekwatnie do poziomu rozwoju. Nie zaobserwowano zachowań agresywnych, negatowistycznych ani wybuchów złości. Brak oczywistych objawów niepokoju." W odwołaniu skarżący wskazał także na analizę arkusza obserwacji pedagogicznej M. R. w Przedszkolu "[...]" w roku szkolnym 2024/2025, w którym uwypuklono zachowania dziecka przeczące występowaniu zespołu Aspergera, np. umiejętność elastycznego myślenia, empatie wobec ludzi i zwierząt, przestrzeganie zasad, posługiwanie się zwrotami grzecznościowymi. Podkreślenia wymaga, że jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada przekonywania zawarta w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Op 556/10). Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 11 k.p.a. W wyroku z dnia 2 lipca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 778/07 WSA w Warszawie stwierdził, że w sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania sformułowanej w art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych przez stronę argumentów. Nadto, uzasadnienie decyzji, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a., nie może ograniczać się tylko do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie, niż organ administracji publicznej. Innymi słowy, skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji organ winien odnieść się do tych wątpliwości (por. wyrok WSA z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 340/09). Zdaniem Sądu, Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty naruszył art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do powyższych zarzutów strony zawartych w odwołaniu, mianowicie że: - w zaświadczeniu z dnia 21 sierpnia 2023 r. psychiatra – D. G. stwierdziła, że u dziecka rozpoznano zespół Aspergera, gdy tymczasem - zdaniem skarżącego - z rozmowy telefonicznej wynika, iż rozpoznanie to miało jedynie charakter wstępny, co oznacza, że diagnoza psychiatry jest wadliwa, - Zespół Orzekający pominął ważne fragmenty raportu z dnia 11 grudnia 2024 r. z badania ADOS-2, które - według skarżącego - podważają istnienie zespołu Aspergera u syna skarżącego, - w analizie arkusza obserwacji pedagogicznej M. R. w Przedszkolu "[...]" wskazano na zachowania dziecka przeczące występowaniu zespołu Aspergera. Jeżeli Kurator nie podziela powyższych zarzutów i przedstawionej przez skarżącego argumentacji, to powinien wyjaśnić w decyzji, dlaczego tak uważa. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie wskazanych przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Strona zarzuca także organowi brak udziału w badaniu ADOS-2. Odnosząc się do tego zarzutu w zaskarżonej decyzji wskazano, że według podręcznika - "Protokół obserwacji do diagnozowania zaburzeń ze spektrum autyzmu", wydanego przez Pracownię Testów Psychologicznych, wynika, że podczas badania za pomocą modułu T2 powinien być obecny rodzic/opiekun. Przewodnicząca Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy - Magdalena Urbańska-Huk podkreśliła liczbę pojedynczą. Oznacza to, że liczba osób obecnych podczas badania winna być jak najmniejsza, albowiem ocena w pozycjach należących do poszczególnych modułów ADOS-2 powinna bazować przede wszystkim na zachowaniach skierowanych do diagnosty. Obecność innych osób (obserwator, osoba notująca) może powodować kierowanie zachowań badanego właśnie do nich co może zaburzyć miarodajność badania. Nadto, w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że z oświadczenia Magdaleny Urbańskiej-Huk wynika, że badanie M. R. w dniu 11 grudnia 2024 r. testem ADOS-2 modułem T2 zostało dokonane z zachowaniem wszystkich procedur wymaganych przez Pracownicę Testów Psychologicznych. Podkreślenia jednak wymaga, że w aktach sprawy brak jest fragmentu podręcznika - "Protokół obserwacji do diagnozowania zaburzeń ze spektrum autyzmu", na który powołuje się organ. Brak jest także wskazanego wyżej oświadczenia Magdaleny Urbańskiej-Huk. Co więcej z zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy dokonał analizy dokumentacji przekazanej przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną nr 1 w Bydgoszczy, m.in. karty indywidualnej nr [...], w szczególności protokołów posiedzeń Zespołu Orzekającego z dnia 3 września 2024 r., 17 września 2024 r. i 15 października 2024 r., opinii o uczniu z dnia 23 października 2023 r. wydanej przez [...] Przedszkole [...]" w Bydgoszczy, oceny rozwoju procesów integracji sensorycznej dokonanej przez Centrum Terapii i Rehabilitacji w Bydgoszczy w dniu [...] listopada 2023 r., wyników badania psychologicznego z dnia 23 października 2023 r. i pedagogicznego z dnia 28 września 2023 r. przeprowadzonych przez specjalistów Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy, orzeczenia o niepełnosprawności wydanego dla M. R. przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Bydgoszczy w dniu 18 kwietnia 2024 r. W aktach sprawy brak jest jednak powyższych dokumentów. W konsekwencji akta przedmiotowej sprawy są niekompletne. Ustalenia faktyczne, na których organ oparł rozstrzygnięcie nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Akta nie zawierają dokumentów, na które powołuje się organ. W rezultacie Sąd nie mógł zweryfikować prawidłowości ustaleń organu. Wskazać należy, że stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazane sądowi akta powinny być kompletne. Nadto, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga sprawę wyrokiem na podstawie akt sprawy. Zatem sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które wynikają z akt i legły u podstaw jej wydania, co oznacza, że musi mieć dostęp do dowodów, na których opierał się organ. Jedynie wyjątkowo, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające. Takim wyjątkiem nie jest jednak sytuacja, gdy organ przesyła akta, w których brakuje znacznej części dowodów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z kolei, na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. Zdaniem Sądu powyższe przepisy zostały naruszone, ponieważ w aktach rozpatrywanej sprawy brak jest znacznej części dowodów, na których organ odwoławczy powołuje się w zaskarżonej decyzji i oparł swoje rozstrzygnięcie. Ponownie rozpatrując sprawę organ uzupełni akta sprawy o brakujące dokumenty. Wskazać też należy, że dla uzasadnienia swoich racji organ w zaskarżonej decyzji powołuje się na ustalenia zawarte w orzeczeniu z dnia 17 września 2024 r., nr [...] wydanym przez Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. Stwierdza się w nim, np. że "chłopiec sprawia wrażenie wycofanego, nieobecnego, niezainteresowanego otoczeniem. Ma wąskie, nietypowe dla jego wieku zainteresowania. Zmiany w codziennej rutynie są dla dziecka trudne." Podkreślenie jednak wymaga, że orzeczenie nr [...] zostało uchylone przez Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty decyzją z dnia 29 listopada 2024 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Kurator nie może powoływać się na ustalenia zawarte w uchylonym orzeczeniu. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te złożył się wpis od skargi w wysokości 200 zł.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 października 2025
Symbol z opisem
6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/ Joanna Ziołek Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny