II SA/Bd 647/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [T.Z.] na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 12 kwietnia 2024 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego [T.Z.) kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 29 maja 2024 r. [T.Z.] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. o skreśleniu go z listy studentów. Z treści powyższej skargi wynika, że została ona poprzedzona wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ. Jednak wobec braku reakcji organu skarżący zdecydował się wnieść również skargę do tut. Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał jednocześnie, że w decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2024 r. o skreśleniu z listy studentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935); zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3). Przywołany przepis dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z dniem doręczenia stronie takiej decyzji terminy do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo skargi do sądu administracyjnego rozpoczynają bieg równolegle, zaś ustawodawca, w takim przypadku, stronie pozostawił wybór środka ochrony prawnej pomiędzy skargą do sądu administracyjnego, a wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie oznacza to jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 28/20). W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie skarżący mógł wybrać sposób zaskarżenia decyzji i albo skorzystać z prawa złożenia od niej do Rektora [...] wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wnieść do sądu administracyjnego skargę bez uprzedniego składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd zauważa, że z tych środków prawnych nie można jednak korzystać kumulatywnie. Skargę do sądu można złożyć skutecznie tylko wtedy, gdy strona nie skorzysta z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym kontekście należy wskazać, że w przypadku postępowania, w którym uczestniczy więcej niż jedna strona, może dojść do takiej sytuacji, że jedna ze stron tą samą decyzję zaskarży do sądu administracyjnego, a druga złoży od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wówczas jednak, w art. 54a p.p.s.a. - w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron, wskazano zasadę pierwszeństwa drogi administracyjnej, zgodnie z którą złożoną do sądu administracyjnego skargę drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takim przypadku, jeżeli sprawa znalazła się już w sądzie, Sąd obowiązany jest niezwłocznie sprawę przekazać organowi, a ten skargę drugiej ze stron rozpoznaje jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przypadek zbiegu postępowań – administracyjnego i sądowoadministracyjnego, przewiduje także art. 56 p.p.s.a., który dopuszcza wniesienie skargi do sądu administracyjnego po wszczęciu postępowania administracyjnego, jednak dotyczy to wyłącznie tzw. postępowań "nadzwyczajnych", tj. mających na celu zmianę, uchylenie, stwierdzenie nieważności aktu lub wznowienie postępowania w odniesieniu do ostatecznego aktu wydanego w postępowaniu zwykłym. W takich przypadkach, z woli ustawodawcy, postępowanie sądowoadministracyjne zostaje zawieszone, jeżeli zostało wszczęte po skutecznym uruchomieniu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Zatem ten przepis także daje niejako pierwszeństwo – prymat postępowaniu administracyjnemu przed sądowoadministracyjnym. Reasumując, co do zasady, skorzystanie z administracyjnych środków zaskarżenia (m.in. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) skutkuje tym, że skarga na to samo rozstrzygnięcie administracyjne staje się niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. W przypadku, gdy strona decyduje się najpierw skorzystać z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie wnosi skargę do sądu administracyjnego, skarga jest niedopuszczalna. Celem przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. nie jest bowiem przyznanie stronie możliwości dwutorowej/niejako dwukrotnej weryfikacji tego samego aktu administracyjnego, lecz prawo wyboru procedury weryfikacji: wniosku albo skargi. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] maja 2024 r. wpłynął do organu wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Rektora [...]z dnia [...]2 kwietnia 2024 r. następnie w dniu [...] maja 2024 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, za pośrednictwem organu, skargę na wskazaną decyzję z dnia [...] kwietnia 2024 r. Z powyższego wynika, że wolą skarżącego było uruchomienie kontroli decyzji w administracyjnym trybie "instancyjnym". Skoro tak, to skarga złożona już po skutecznym wszczęciu postępowania w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest niedopuszczalna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.