II SA/Bd 640/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku złożenia w terminie wniosku o rejestrację pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2025r. nr [...] 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] Starosta Ś., działając na podstawie art. 140mb ust. 5, art. 140n ust. 1 i 2, 5, 6 w związku z art. 73aa ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 – dalej "p.r.d."), orzekł o nałożeniu na M. K. (dalej: "Skarżący") kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu marki [...] w terminie nieprzekraczającym 180 dni od dnia jego sprowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał w szczególności podstawy prawne wydanej decyzji oraz wyjaśnił, że Skarżący [...] stycznia 2024 r. sprowadził używany pojazd marki [...], a zatem termin na złożenie wniosku o rejestrację upłynął [...] kwietnia 2024 r., jednak wniosek taki nie został złożony również do dnia wydania decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zaskarżył ją w całości i zarzucił jej naruszenie: - art. 73aa ust. 1 pkt 3 p.r.d. poprzez brak przyjęcia, że zbycie pojazdu przed upływem terminu otwartego na podstawie wymienionego przepisu wyłącza konieczność złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, ponieważ obowiązkiem tym objęty jest wyłączenie właściciel pojazdu, a w momencie zbycia pojazdu podmiot przestaje nim być, a tym samym nie podlega on w ogóle hipotezie przepisu; - art. 35 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez brak wzięcia pod uwagę objaśnień prawnych Ministerstwa Infrastruktury Departamentu Transportu z dnia 11 października 2024 r., znak DTD-3.440.558.2024 "Informacja dotycząca art. 73aa ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251), podczas gdy mając na uwadze treść przywołanego przepisu, dokument tej jest wiążący dla organu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i nałożyło na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku złożenia w terminie nieprzekraczającym 90 dni wniosku o rejestrację pojazdu marki [...]. W ocenie Kolegium przepisy ustawy p.r.d. w zakresie dotyczącym przedmiotu postępowania są klarowne i nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Logiczne jest również, że zbycie pojazdu uniemożliwia stronie złożenie wniosku o rejestrację pojazdu, ponieważ z chwilą sprzedaży pojazdu może z takim wnioskiem wystąpić jedynie nowy właściciel i tylko on posiada w tym zakresie legitymację. W sytuacji zaś, gdy pojazd zostanie zbyty w terminie wcześniejszym, przed upływem 90 dni od sprowadzenia pojazdu na terytorium Polski z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, to wówczas końcowy termin na złożenie wniosku o rejestrację pojazdu jest równoznaczny z terminem dokonania zbycia sprowadzonego pojazdu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73aa ust. 1 pkt 3 p.r.d. Kolegium uznało go za niezasadny, wskazując, że dostrzega rozbieżności i brak jednolitej linii orzeczniczej wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie nakładania kar administracyjnych za niedopełnienie tego obowiązku, jednakże przedstawione przez Skarżącego orzeczenia samorządowych kolegiów odwoławczych, czy sądów administracyjnych, w których zawarte są korzystne dla niego rozstrzygnięcia (uchylające decyzje organów pierwszej instancji i umarzające postępowania), nie mogą same przez się przesądzać o słuszności wyrażonych w nich poglądów, co do interpretacji przepisów. Odnosząc się z kolei do drugiego zarzutu, który dotyczy zignorowania przez organ I instancji objaśnień prawnych Ministerstwa Infrastruktury Departamentu Transportu Drogowego, to Kolegium podkreśliło, że pismo to nie stanowi źródła prawa, a jego autor w końcowej części sam zawarł, że wydanie decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb p.r.d., należy do wyłącznej właściwości organu rejestrującego pojazdy, który jest również uprawniony do dokonania wykładni prawa w danej indywidualnej sprawie jako organ stosujący prawy i dokonujący rozstrzygnięcia sprawy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wątpliwości organu odwoławczego wzbudziła natomiast wysokość wymierzonej kary administracyjnej, którą w oparciu o treść art. 140mb ust. 5 pkt 2 p.r.d. określono na [...] zł. Zgodnie natomiast z art. 140mb ust. 2 p.r.d., który stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73 aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Natomiast w myśl ust. 5 tegoż przepisu ustawodawca przewidział, że w przypadku niezłożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 180 dni od dnia, o którym mowa odpowiednio w art. 73aa ust. 1 albo 2, karę pieniężną, o której mowa: - w ust. 1, nakłada się w wysokości 1000 zł; - w ust. 2, nakłada się w wysokości 2000 zł. Kolegium podniosło, że ustawodawca w tym przepisie, który przez odesłanie do 140mb ust. 2 faktycznie pozwala na wymierzenie przedsiębiorcy kary w podwójnej wysokości (tj. 2000 zł), warunkuje to upływem 180 dni od dnia sprawdzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zdaniem Kolegium, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że w okresie od 19 do 29 stycznia 2024 r. Skarżący był właścicielem pojazdu i w chwili jego zbycia sam w sposób świadomy skrócił termin przysługującego mu prawa do złożenia wniosku o rejestrację. Zdaniem Kolegium w tej sytuacji po dacie sprzedaży nie mógł on już skutecznie zarejestrować pojazdu, ale do sprzedaży bez wątpienia doszło w trakcie trwania 90-ciodniowego terminu do złożenie tego wniosku i tym samym zasadne było wymierzenia kary przewidzianej w art. 140 ust. 2 p.r.d., czyli w wysokości 1000 zł. W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika (radcę prawnego) zarzucił naruszenie: 1. art. 73aa ust. 1 pkt 3 p.r.d. poprzez brak przyjęcia, że zbycie pojazdu przed upływem terminu otwartego na podstawie wymienionego przepisu, wyłącza konieczność złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, ponieważ obowiązkiem tym objęty jest wyłącznie właściciel pojazdu, a w momencie zbycia pojazdu podmiot przestaje nim być, a tym samym nie podlega on w ogóle hipotezie przepisu; 2. art. 35 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców poprzez nieuwzględnienie objaśnień prawnych Ministra Infrastruktury Departamentu Transportu Drogowego z dnia 11 października 2024 r., znak: DTD-3.4400.558.2024 "Informacji dotyczącej art. 73aa ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251)", podczas gdy, mając na uwadze treść przywołanego przepisu, dokument ten jest wiążący dla organu; 3. art. 74 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 74 ust. 2b p.r.d. poprzez nieuwzględnienie tego przepisu i pominięcie okoliczności, że złożenie wniosku o rejestrację pojazdu przez podmiot zajmujący się profesjonalnie handlem pojazdami spowoduje, że przez kilka tygodni (w okresie trwania pozwolenia czasowego, tj. tzw. miękkiego dowodu) sprzedaż pojazdu będzie niemożliwa, ponieważ nowy właściciel nie będzie w stanie zarejestrować go na siebie; 4. art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym poprzez wyłączenie możliwości zastosowania tego przepisu i wyłączenie możliwości otrzymania zwrotu akcyzy z uwagi na rejestrację pojazdu, podczas gdy obowiązku rejestracji nie ma. Skarżący wniósł uchylenie decyzji organów I i II instancji i przeprowadzenie wskazanych w skardze dowodów. Wniósł również o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Pismem procesowym z [...] lutego 2026r. pełnomocnik Skarżącego zwrócił uwagę na zmianę linii orzeczniczej Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który w tożsamym stanie prawnym wydał już kilkanaście decyzji uchylających decyzje Starosty Ś. i umarzających postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie procesowym z [...] marca 2026r. wskazało na niejednolitość stanowisk judykatury oraz na zaawansowanie prac legislacyjnych zmierzających do znowelizowania przepisów p.r.d. w zakresie w jakim przepisy różnicują sytuację podmiotów w zależności od pochodzenia pojazdu. Kolegium podtrzymało swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola sądu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej "p.p.s.a.") Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy -Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 73aa ust. 1 p.r.d., właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia: 1) nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej; 3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W przypadku, gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni (art. 73aa ust. 3 p.r.d.). Z kolei zgodnie z art. 140mb ust. 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Wymierzenie kary pieniężnej na podstawie ww. przepisu wymaga zatem ustalenia, czy właściciel pojazdu będący przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie obrotu pojazdami uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni od sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zwrócić uwagę, że ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Bezsporne bowiem jest to, że Skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w dniu [...] stycznia 2024 r. sprowadził używany pojazd marki [...], natomiast [...] stycznia 2024 r. przedmiotowy pojazd został przez niego sprzedany (co potwierdza faktura nr [...] – k. 7 akt adm.) bez wcześniejszego złożenia wniosku o jego rejestrację. W tak ustalonym stanie faktycznym organy uznały, że Skarżący, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 2 p.r.d. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne i wynika z niewłaściwej wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem na Skarżącego kary pieniężnej. Spór w niniejszej sprawie obejmuje rozstrzygnięcie tego, czy karze określonej w art. 140mb ust. 2 p.r.d. podlega przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie obrotu pojazdami w sytuacji, w której - przed upływem wynikającego z art. 73aa ust. 3 p.r.d. terminu do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu - zbył ten pojazd (sprowadzony do kraju z Unii Europejskiej). Zagadnienie to nie jest jednolicie rozstrzygane. W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się bowiem zasadniczo dwa rozbieżne poglądy. Według jednego z tych poglądów, przedsiębiorca importujący do Polski pojazdy z krajów Unii Europejskiej winien każdorazowo złożyć wniosek o rejestrację takiego pojazdu, a fakt sprzedaży sprowadzonego auta przed upływem ustawowego terminu do dokonania wskazanej czynności nie wyłącza wskazanego obowiązku i pozostaje bez wpływu na kwestię odpowiedzialności (ukarania przedsiębiorcy karą pieniężną) za brak dopełnienia tegoż obowiązku (por. np. wyroki WSA w Lublinie z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. III SA/Lu 705/24, z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. III SA/Lu 607/24 oraz WSA w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. III SA/Po 690/24, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W opozycji do tej linii orzeczniczej są wyroki, w których sądy uważają, że zbycie przez przedsiębiorcę pojazdu sprowadzonego z kraju członkowskiego UE przed wynikającym z przepisów terminem na złożenie wniosku o jego rejestrację wyklucza możliwość nałożenia kary określonej przepisem art. 140mb ust. 2 p.r.d. (por. np. wyroki WSA w Łodzi z dnia 26 marca 2025 r., sygn. III SA/Łd 3/25, z dnia 30 października 2024 r., sygn. III SA/Łd 460/24, z dnia 21 marca 2025 r. sygn. III SA/Łd 890/24 oraz WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. III SA/Kr 1698/24 oraz z dnia 2 lipca 2025 r. sygn. III SA/Kr 1908/24, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2026r. sygn. II SA/Bd 643/25 – dostępne w bazie CBOSA). Sąd orzekający w tej sprawie podziela pogląd przedstawiony jako drugi, przyjmując za własną argumentacją prezentowaną w powołanych wyżej wyrokach. Zgodnie z przytoczoną regulacją art. 73aa ust. 1 p.r.d., obowiązek wystąpienia z wnioskiem o rejestrację pojazdu nałożony został jedynie na właściciela pojazdu. W konsekwencji, zbycie pojazdu jest równoznaczne z utratą tytułu własności tego pojazdu. Skutkuje to tym, że na byłym właścicielu nie ciąży już obowiązek rejestracyjny, ponieważ stracił on legitymację do zainicjowania takiego postępowania. Obowiązek ten, z mocy prawa, przechodzi na nowego właściciela pojazdu. Powyższa konstatacja bezpośrednio rzutuje na ocenę zaistnienia przesłanek do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb ust. 2 p.r.d.. Wykładnia literalna tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że dopuszcza nałożenie kary na podmiot będący właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o jego rejestrację w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3 p.r.d. Nie jest zatem możliwe, a przez to uprawnione, nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 2 p.r.d. na byłego właściciela pojazdu, którego obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu wygasł z uwagi na zbycie tego pojazdu w otwartym terminie do dokonania czynności zgłoszenia wniosku o jego rejestrację. Za odstąpieniem od literalnej wykładni powołanych wyżej przepisów nie może przemawiać ich wykładnia systemowa, odwołująca się do art. 73aa ust. 7 p.r.d., wprowadzającego zwolnienie od obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, gdy jego właściciel nabył go na terytorium RP i dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3. W ocenie Sądu treść art. 73aa ust. 1 i 3 oraz art. 140mb ust. 2 p.r.d. nie budzi istotnych wątpliwości interpretacyjnych, przez co brak podstaw do odwoływania się do wykładni systemowej wewnętrznej, zwłaszcza, że jej wynik skutkowałby koniecznością wszczynania bezprzedmiotowych postępowań administracyjnych jedynie w celu uniknięcia nałożenia kary, podczas gdy celem wprowadzenia omawianych regulacji prawnych była poprawa referencyjności danych znajdujących się w centralnej ewidencji pojazdów. Wszczynanie postępowań wobec byłych właścicieli służyłoby jedynie formalnemu nakładaniu kar, a nie realizacji faktycznego celu ustawy. Reasumując, wskazać należy, że prawidłowa wykładnia art. 73aa ust. 1 i ust. 3 p.r.d. prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wyznaczony w ustawie termin na wypełnienie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację nie upłynął, a właściciel dokonał zbycia pojazdu, wygasa obowiązek wynikający z art. 73aa ust. 1 albo ust. 3 p.r.d. W konsekwencji brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb p.r.d. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że na podstawie ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. poz. 1734) zmianie uległa z dniem 24 grudnia 2025 r. treść przepisu art. 73aa ust. 7 p.r.d. Aktualnie przewiduje on, że "Przepisu ust. 1 nie stosuje się, w przypadku, gdy właściciel pojazdu dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1, 2 albo 3". Ust. 3 odnosi się do przedsiębiorców prowadzących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami. Wynika z tego, że intencją ustawodawcy było to, aby dostosować treść cyt. przepisu obowiązującą wcześniej w taki sposób, aby uniknąć dotychczasowych sporów interpretacyjnych i jednoznacznie ustalić zakres obowiązków przedsiębiorców wymienionych w ust. 3 art. 73aa p.r.d. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jednocześnie, skoro w momencie zbycia pojazdu podmiot będący dotychczas jego właścicielem przestaje nim być i traci możliwość złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, a obowiązek ten przechodzi na nowego właściciela, dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego wobec Skarżącego należy uznać za bezprzedmiotowe, dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu tego postępowania. O kosztach postępowania (100 zł wpisu, 480 zł koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa) orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).