II SA/Bd 554/14

Dnia 15 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę w części dotyczącej nadania klauzuli wykonalności.

II SA/Bd 554/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia ... 2012 r. nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję z dnia ...2012 r. nr ..., którą Prezydent Miasta T. orzekł na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 108 kpa o cofnięciu M. K. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w kategorii B nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Powołując się na orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z ....14- Nr ..., którym stwierdzono bezterminowo istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez M. K. pojazdami silnikowymi i wskazano, że organ nie miał innej możliwości jak zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z 20 czerwca 1997 r. W kwestii zastosowania art. 108 § 1 kpa SKO uznało za trafne stanowisko odwołującego się, że nadanie decyzji tego rygoru jest wyjątkiem od zasady, iż decyzja podlega wykonaniu po nabraniu waloru ostateczności oraz w związku z tym niezbędność niezwłocznego działania musi być uzasadniona ochroną dóbr osobistych wymienionych w przepisie. Jakkolwiek decyzja organu I instancji nie zawiera żadnego uzasadnienia w tym zakresie, to jednak nie stanowi to podstawy do uchylenia jej, gdyż w istocie decyzja ta odpowiada prawu. M. K. złożył skargę na decyzję SKO, wnosząc o jej uchylenie, zarzucając naruszenie: art. 7, 8 i 108 § 1 Kpa - poprzez dowolne uznanie, że decyzji organu I instancji należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności, podczas gdy w rzeczywistości brak było przesłanek "niezbędności", które wskazywałyby na zagrożenie życia lub zdrowia, oraz art. 76 § 3 Kpa poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu z opinii Wydziału Medycznego UMK w T., jako dowodów przeciwko treści dokumentu w postaci orzeczenia lekarza Instytutu Medycyny Pracy w Ł.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc m.in., że stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami uzasadniało nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, że do odwołania od orzeczenia lekarskiego nr ... załączono kserokopie kart konsultacyjnych neurologicznych do badań kierowców, z których wynika, że konsultacje zostały przeprowadzona przed wydaniem orzeczenia przez Instytut Medycyny Pracy oraz, że orzeczenie Instytutu przez uprawniony podmiot odwoławczy, którego orzeczenie jest ostateczne. WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r. – II SA/Bd 408/12 uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymującym w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia .... 2012 r. nr ... w części dotyczącej zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz uchylił tą decyzję w części dotyczącej zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, w pozostałym zakresie skargę oddalił, stwierdzając, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu i zasądził na rzecz skarżącego 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., zaskarżając go w zakresie pkt 1 i 4, wskazując na naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.: a) w zakresie w jakim Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części, w której organ II nie orzekał i nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, które znalazłoby swój wyraz w osnowie decyzji organu. Sentencja wyroku: "uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymującym w mocy decyzję Prezydenta Miasta Torunia w części dotyczącej zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności" oznacza, że Sąd orzekł o uchyleniu aktu nieistniejącego; b) w zakresie w jakim Sąd uznał, że organ II instancji nie orzekając w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności aktu organu I instancji, naruszył prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy; c) w zakresie w jakim Sąd oddalając skargę co do istoty uznał, że należy uchylić także decyzję organu I instancji w części dot. nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy jednocześnie nie stwierdził, aby rozstrzygnięcie organu odwoławczego było ad meriti niezgodne z prawem, co oznacza, że ewentualne uchybienie organu I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.; d) w zakresie w jakim Sąd stwierdził naruszenie przez organ I instancji art. 108 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy jednocześnie oddalił skargę co do istoty, a przede wszystkim ustalił, że biegli w postępowaniu administracyjnym stwierdzili przeciwwskazania do kierowania przez skarżącego pojazdem ze względu na chorobę. 2. art. 206 p.p.s.a. wobec niezastosowania w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona tylko w części rozstrzygnięcia akcydentalnego (swoistego środka zapobiegawczego), a oddalona co do istoty sprawy w całości. Wobec powyższego SKO wniosło o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy WSA w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skargę kasacyjną wniósł również M. K., zaskarżając go w części dot. pkt 2. Jako podstawę kasacyjną wskazał naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 76 § 2 i 3 k.p.a. poprzez uznanie, że SKO jako organ odwoławczy nie jest właściwym do przesłuchania na rozprawie zawnioskowanych przez stronę świadków pomimo złożenia dokumentów z Kliniki Neurologii X Wojskowego Szpitala Klinicznego w B., co powinno wzbudzić uzasadnioną wątpliwość, co do orzeczenia lekarza Instytutu Medycyny Pracy w Ł.i skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji ze wskazaniem powołania przez organ I instancji zawnioskowanego biegłego Wydziału Medycznego UMK w T., aby wypowiedział się co do stanu zdrowia strony w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Wobec powyższego, wniósł o uchylenie wyroku w części dot. pkt 2 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. NSA wyrokiem z 1 kwietnia 2012 r. – I OSK 2682/12 uchylił zaskarżony wyrok w pkt 1 i 4, w tym zakresie przekazując sprawę WSA w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania i oddalił skargę kasacyjną M. K., zasądzając od niego na rzecz SKO w T. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. NSA stwierdził, że skarga kasacyjna SKO w T. została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Podniesione zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 108 § 1 Kpa są uzasadnione. Trafnie zarzucono, że wobec przymiotu ostateczności przysługującemu rozstrzygnięciu organu II instancji, decyzja organu I instancji, w części nadającej rygor natychmiastowej wykonalności, stała się bezprzedmiotowa Zgodnie z art. 130 § 1 i 2 Kpa - przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§ 1), a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). Wyjątki od tej ogólnej reguły zostały zawarte w § 3 i § 4 przepisu art. 130 Kpa. Jednym z nich jest wypadek, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 Kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy musiał mieć także na uwadze przepis art. 190 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika z niego m.in., że sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (zdanie 1 art. 190). Z powyższej regulacji w kontekście przywołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie, że rozpoznając ponownie skargę profesjonalnego pełnomocnika M. K. wobec oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny jego skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy musiał ograniczyć się do rozpoznania tej skargi tylko i wyłącznie odnośnie zarzutu zawartego w pkt I tej skargi, a mianowicie zarzutu dotyczącego naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 108 § 1 Kpa, poprzez dowolne uznanie przez organ administracji II instancji, że decyzji organu I instancji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. B prawa jazdy należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności, podczas gdy w rzeczywistości brak było jakichkolwiek przesłanek "niezbędności", które wskazywałby na zagrożenie życia lub zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy musiał więc przy ponownym rozpoznaniu skargi pozostawić poza zakresem rozpoznania zarzut zawarty w jej w pkt II tj. zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tzn. art. 76 § 3 Kpa, poprzez uniemożliwienie skarżącemu przez organy obu instancji przeprowadzenia dowodu z opinii Wydziału Medycznego UMK w T., dowodu z zeznań neurologa lek. med. J. S. oraz z zeznań prof. dr hab. med. Z. M. z Kliniki Neurologii X Wojskowego Szpitala Klinicznego w B., jako dowodów przeciwko treści dokumentu w postaci orzeczenia lekarza Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nr .... Ponowne rozpoznanie całej skargi w odniesieniu do całości zaskarżonej decyzji SKO w T. z ... 2012 r. byłoby przekroczeniem granic sprawy a także stanowiłoby oczywiste naruszenie dyspozycji przywołanego wyżej przepisu art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym należy zauważyć – na co już zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie w swoim wyroku z 1 kwietnia 2012 r., że w rozpoznawanej sprawie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia ... 2012 r. Na skutek wydania tej zaskarżonej decyzji której z mocy prawa przysługuje przymiot ostateczności i związanej z tym wykonalności, utracił swoją moc rygor natychmiastowej wykonalności nadany w trybie art. 108 § 1 Kpa decyzji organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji był fakt, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji nie zostało właściwie uzasadnione na co wskazywał skarżący. Naruszenie tych przepisów prawa procesowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Tym samym brak było podstawy – przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - do uwzględnienia przez Sąd Wojewódzki skargi w tym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. I dlatego na podstawie art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę w części dotyczącej nadania klauzuli wykonalności, tj. w części która na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie wymagała ponownego rozpoznania.