II SA/Bd 550/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 11 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. w I. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Pismem z dnia 9 maja 2023 r. K. Z. (dalej jako "Komisja" lub "strona skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w sprawie ustalania regulaminu wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina [...]. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej jako : "p.p.s.a", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem odpowiadać wymogom określonym w art. 46 i 47 P.p.s.a. W myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jeżeli skargę wnosi osoba prawna, skarga powinna być podpisana w sposób czyniący zadość zasadom reprezentowania tego podmiotu ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). W przeciwnym razie jest to brak formalny skargi podlegający usunięciu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. (por. B. Dauter, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019). Ponieważ strona skarżąca nie załączyła do skargi dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania jej jako osoby prawnej, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału została ona wezwana do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez złożenie tychże dokumentów. Należy w tym miejscu wskazać, że prawidłowe wykazanie osób uprawnionych do reprezentacji strony skarżącej jako osoby prawnej oraz sposób tej reprezentacji można w jej przypadku wykazać przedkładając statut oraz aktualny odpis z KRS. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 854), związek zawodowy podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, zwanym dalej "rejestrem". W myśl natomiast art. 15 ust. 1 tejże ustawy, związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość prawną z dniem zarejestrowania. Na wezwanie Sądu T. M. - Przewodniczący K. Z., który w imieniu strony skarżącej podpisał także przedmiotową skargę, przedłożył zaświadczenia z dnia 22.11.2021 r. i 21.06.2023 r. o statusie prawny skarżącego oraz protokół z ustalenia wyników wyborów Komisji Międzyzakładowej [...]. Ponieważ żaden z powyższych dokumentów nie pozwalał na stwierdzenie, w jaki sposób i przez jakie osoby strona skarżąca może być reprezentowana przed Sądem, strona skarżąca została ponownie wezwana przez Sąd do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginałów lub prawidłowo uwierzytelnionych odpisów dokumentów potwierdzających uprawnienia T. M. do wniesienia skargi w imieniu K. Z., zgodnie z wymogami określonymi w § 42 ust. 7 oraz § 51 i 60 Statutu NSZZ "Solidarność – tj. uchwały o wyborze T. M. na Przewodniczącego Komisji Międzyzakładowej oraz stosownego upoważnienia (decyzji) do podjęcia czynności prawnej. W odpowiedzi na powyższe wezwania strona skarżąca oświadczyła, że jedynym właściwym dokumentem potwierdzającym wybór T. M. na Przewodniczącego K. Z. w I. jest Protokół z ustalenia wyników wyborów władz organizacji międzyzakładowej z dnia [...] marca 2023r, którego uwierzytelnioną kopię załączyła do pisma. Ponadto strona skarżąca przesłała wyciąg z protokołu posiedzenia K. Z. w I. z dnia [...] maja 2023 r., z którego wynika, że Komisja podjęła uchwałę Nr [...] upoważniającą przewodniczącego Komisji Międzyzakładowej do wniesienia skargi do WSA w Bydgoszczy na uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania nauczycieli zatrudnianych w szkołach i placówkach oświatowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina [...] W ocenie Sądu, przedłożenie powyższych dokumentów nie czyni zadość wymogom formalnym skargi, albowiem strona skarżąca jako osoba prawna nie wykazała, że wniesienie skargi nastąpiło w wymagany przepisami sposób, czyli że wniesiona do Sądu skarga została podpisana w sposób zgodny z zasadami jej reprezentowania wynikającymi ze statutu i ujawnionymi w KRS - w chwili jej wniesienia. Przede wszystkim nie został udokumentowany status skarżącego jako jednostki terytorialnej NSZZ "Solidarność". W nadesłanych zaświadczeniach znajduje się odwołanie do KRS-u NSZZ "Solidarność", jednak oświadczenie o treści wpisów do rejestru nie może skutecznie zastąpić odpisu z takiego rejestru. Ponadto brak w aktach oryginału bądź uwierzytelnionej kopii odpisu z KRS-u uniemożliwia weryfikację osób podpisanych pod zaświadczeniem jako upoważnionych do wydawania takich zaświadczeń, tj. reprezentacji NSZZ "Solidarność". Strona skarżąca nie przedłożyła również Sądowi statutu NSZZ Solidarność, na podstawie którego treści Sąd mógłby zweryfikować prawidłowość udzielonego umocowania do reprezentowania strony skarżącej. Odnosząc się do pozostałych przesłanych dokumentów wskazać należy, że nadesłana przez stronę skarżącą kopia protokołu świadczy jedynie, że T. M. uzyskał największą liczbę głosów jako kandydat na Przewodniczącego K. Z. w I., brakuje jednak uchwały potwierdzającej wybranie go na powyższe stanowisko. Strona skarżąca przedłużyła też wyciąg protokołu z posiedzenia Komisji z dnia [...] maja 2023 r., z którego wynika, że podjęto uchwałę upoważniającego przewodniczącego Komisji do wniesienia skargi do Sądu. Strona skarżąca nie przesłała jednak do Sądu wspomnianej uchwały, a tym samym Sąd nie miał możliwości zbadania zgodności udzielonego umocowania ze statutem NSZZ "Solidarność". W związku z powyższym stwierdzić należy, że strona skarżąca pomimo prawidłowego wezwania do wykonania wymienionych wyżej obowiązków, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego, nie uzupełniła braku formalnego skargi, co w świetle przepisów art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. winno skutkować odrzuceniem skargi. Skargę należało również odrzucić z uwagi na to, że strona skarżąca nie wykazała naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały, a zatem nie spełniła warunku określonego w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.) - zwanej dalej u.s.g.. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, a zatem na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Uzasadniając legitymację skargową w niniejszej sprawie, strona skarżąca wskazała na naruszenie art. 19 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 23.05.1991 r. o związkach zawodowych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 854), określającego prawo związków zawodowych do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych. Zgodnie z tym przepisem organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, że jak wynika z akt sprawy, w tym treści samej skargi, strona skarżąca została uwzględniona przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały jako organ opiniodawczy. W dniu 25 stycznia 2023 r. strona skarżąca przedstawiła pisemnie swoje stanowisko i propozycje do projektu uchwały w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina [...]. Następnie Przewodniczący K. Z. został powiadomiony o wyznaczonym terminie spotkania negocjacyjnego z udziałem przedstawicieli Gminy jak i 3 związków zawodowych, jednakże nie wziął w tymże spotkaniu udziału z uwagi na kolizję terminów. Wskazać należy w związku z tym, że w ocenie Sądu, brak zmiany terminu posiedzenia negocjacyjnego, nie może być utożsamiany z pozbawieniem strony skarżącej prawa do zaopiniowania aktu prawnego i naruszenia art. 19 ustawy o związkach zawodowych. Istotne jest to, że stronie skarżącej umożliwiono udział w postępowaniu i mogła ona wyrazić swoje stanowisko i propozycje dotyczące projektu uchwały, co zrobiła w piśmie z dnia [...] stycznia 2023 r., stanowiącym opinię o projekcie przedłożonego jej aktu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli organizacja związkowa zajmuje stanowisko w procesie podejmowania aktów prawa miejscowego w formie stosownej opinii (art. 19 ustawy o związkach zawodowych), to nie przysługuje jej legitymacja skargowa w sprawie, w której zajęła stanowisko w tej formie, bo z mocy prawa jest ona organem współuczestniczącym w tym procesie (por. uzasadnienie wyroku z dnia 13 marca 2013 r., II OSK 2334/11 oraz powołana tam glosa J. Borkowskiego do uchwały Sądu Najwyższego z 6 lutego 1996 r., III AZP 25/96, OSP 1997, nr 1, s. 27 i n.). Jeszcze raz podkreślić należy, że skoro przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga wykazania naruszenia realnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia strony, to podstawą legitymacji skargowej związku zawodowego może być wyłącznie sytuacja, w której naruszone zostało prawo tego związku do zaopiniowania konkretnego projektu aktu prawnego - poprzez niewystąpienie do niego o taką opinię wbrew treści art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Ponieważ ustawodawca uczynił związki zawodowe podmiotem biorącym udział w procesie legislacyjnym w zakresie objętym ich zadaniami, to jedynie naruszenie tego prawa w konkretnej sprawie stanowić może podstawę legitymacji skargowej związku zawodowego. Wyrażenie opinii o projekcie aktu prawnego stanowi bowiem współuczestniczenie w procesie legislacyjnym, wykluczające przedmiotową legitymację (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 29014 r., II OSK 2256/13 oraz powołane w jego uzasadnieniu wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 2306/11 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2013 r., sygn. II SA/Bk 674/13, Lex nr 1388607). Wobec braku w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenia zaskarżoną uchwałą interesu K. Z., jak dla dopuszczalności skargi wymaga tego przepis szczególny w postaci art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skarga podlegała odrzuceniu stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi, uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł podlegał zwrotowi stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w sentencji postanowienia