II SA/Bd 525/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na działanie Wójta Gminy Białe Błota w przedmiocie skargi na działanie organu postanawia odrzucić skargę.

Pismem z dnia 19 stycznia 2026 r. M. K. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na działanie Wójta Gminy Białe Błota (dalej "Wójt", "organ") w przedmiocie skargi na działanie organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając w uzasadnieniu stosowną argumentację na jej poparcie. Pismem z dnia skarżąca doprecyzowała żądanie skargi wskazując, iż dotyczy ona prowadzenia przez organ postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżąca wskazała, iż jej skarga dotyczy w szczególności: - wystosowania do niej wezwania do zapłaty w październiku 2024 r. przed skutecznym doręczeniem decyzji określającej wysokości i wymagalność należności, - podjęcia czynności egzekucyjnych wobec skarżącej w listopadzie 2024 r., mimo złożenia wniosku o rozłożenie należności głównej na raty oraz o umorzenie odsetek, - prowadzenia postępowania w przedmiocie ulgi w sposób, który w ocenie skarżącej nie doprowadził do rzeczywistego i wszechstronnego rozpoznania sprawy, - nieprawidłowego zaliczenia wpłat dokonanych przez skarżącą mimo ich jednoznacznego oznaczenia jako wpłaty na poczet należności głównej, - naliczenia oraz utrzymywania odsetek za zwłokę, kwestionowanych przez skarżącą jako konsekwencja wcześniejszych nieprawidłowości w toku sprawy, - pominięcia współwłaściciela nieruchomości jako strony postępowania, - naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i podatkowego, w tym zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej, zasady praworządności, obowiązku należytego informowania strony oraz obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Podkreślić należy, że kontrola sądowo-administracyjna, co do zasady, rozciąga się wyłącznie na tę aktywność administracji publicznej, która podejmowana jest w formach wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Działania administracji, których nie da się sklasyfikować, jako jednej z form wskazanych w powołanym przepisie nie podlegają kontroli sądowej, a próby jej zainicjowania poprzez wniesienie skargi nie będą skuteczne. Przy czym na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarga dotyczy działania Wójta w postępowaniu dotyczącym opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżąca pismem z dnia 24 kwietnia 2026 r. doprecyzowała, iż jej skarga dotyczy w szczególności: - wystosowania do niej wezwania do zapłaty w październiku 2024 r. przed skutecznym doręczeniem decyzji określającej wysokości i wymagalność należności, - podjęcia czynności egzekucyjnych wobec skarżącej w listopadzie 2024 r., mimo złożenia wniosku o rozłożenie należności głównej na raty oraz o umorzenie odsetek, - prowadzenia postępowania w przedmiocie ulgi w sposób, który w ocenie skarżącej nie doprowadził do rzeczywistego i wszechstronnego rozpoznania sprawy, - nieprawidłowego zaliczenia wpłat dokonanych przez skarżącą mimo ich jednoznacznego oznaczenia jako wpłaty na poczet należności głównej, - naliczenia oraz utrzymywania odsetek za zwłokę, kwestionowanych przez skarżącą jako konsekwencja wcześniejszych nieprawidłowości w toku sprawy, - pominięcia współwłaściciela nieruchomości jako strony postępowania, - naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i podatkowego, w tym zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej, zasady praworządności, obowiązku należytego informowania strony oraz obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Tego rodzaju skargę kwalifikować należy, jako tzw. skargę powszechną, o której mowa w art. 227 i następnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Przedmiotem tej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wnosi się ją zaś do właściwych organów wymienionych w art. 229 powołanej ustawy, a nie sądów administracyjnych, których kognicja nie obejmuje orzekania zarówno w sprawach tych skarg jak i sposobu ich rozpoznania. To zaś oznacza, że przedmiotowa skarga wniesiona do tut. sądu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia