II SA/Bd 517/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 lipca 2020 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (..) z dnia (...) 2020r, nr (...) w przedmiocie uznanie za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) 2020r, nr (...)

Prezydenta M. T. decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] uznał D. S. (zwanego dalej "Skarżącym") za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ wskazał, że Skarżący nie złożył wniosku o rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy celem uzyskania statusu osoby bezrobotnej albo poszukującej pracy. Wysłane do Skarżącego wezwanie do złożenia tego wniosku pomimo dwukrotnego awizowania wróciło do organu z adnotacją "nie podjęto w terminie". Ponadto w odpowiedzi na zapytanie organu komornik sądowy pismem z [...] sierpnia 2019 r. powiadomił organ, że w okresie ostatnich 6 miesięcy (tj. od 1 lutego do [...] lipca 2019 r.) Skarżący nie wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że Skarżący do dnia orzekania przez organ pierwszej instancji oraz podczas orzekania przez organ odwoławczy nie dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy i nadal nie wywiązuje się z nałożonego obowiązku alimentacyjnego w kwocie co najmniej 50 % miesięcznie kwoty bieżących ustalonych alimentów, która wynosi [...] zł miesięcznie. Kolegium podniosło, że art. 5 ust. 3 ustawy z dnia [...] września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, (zwanej w skrócie "u.p.o.u.a.") określa przypadki kiedy organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie administracyjne dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. stanowi natomiast kiedy dłużnika alimentacyjnego nie uznaje się za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium, wskazując na pismo [...] Sądowego z [...] sierpnia 2019 r. oraz brak dokumentu z PUP w T. uznało, że Skarżący nie spełnia tych warunków. W skardze do sądu D. S. podniósł, że jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP w T., bez prawa do zasiłku. Wskazał, że płaci dług alimentacyjny w kwocie, w jakiej jest w stanie tj. [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 5 ust. ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie natomiast do art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Przesłanki wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, które w istocie - łącznie z przesłanką negatywną z art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. - określają również warunki wydania decyzji w tym przedmiocie, zostały w sposób enumeratywny wymienione w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 u.p.o.u.a. Przy czym wskazać należy, że wprawdzie postępowanie o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może nastąpić po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 u.o.p.o.u.a., ale jej spełnienie nie stanowi jedynej podstawy do wydania decyzji orzekającej o uchylaniu się dłużnika alimentacyjnego. Rozstrzygająca pozostaje bowiem treść art. 5 ust. 3a u.o.p.o.u.a., który wymaga ustalenia, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Ustalenia organu w powyższym zakresie powinny mieć odbicie w treści zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. W przedmiotowej sprawie w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta M. T. z [...] lutego 2020 r. (tj sprzed dnia orzekania przez Kolegium) o uznaniu Skarżącego z dniem [...] lutego 2020 r. za osobę bezrobotną. Jednocześnie brak w aktach sprawy jakiegokolwiek dokumentu, w szczególności w postaci pisma [...] Sądowego z [...] sierpnia 2019 r., z którego wynikałoby, że Skarżący przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Trzeba przy tym zauważyć, że skoro pismo komornika pochodzi z [...] sierpnia 2019 r., to dotyczy okresu wcześniejszego, a pomiędzy datą sporządzenia tej informacji przez komornika a datą orzekania przez organ odwoławczy (17 marca 2020 r.) upłynęło ponad 6 miesięcy. Trudno wobec tego przyjąć, że organ odwoławczy dysponował wiedzą odnośnie tego, jak skarżący przez okres "ostatnich 6 miesięcy" wywiązywał się z zobowiązań alimentacyjnych, skoro gdyby nawet faktycznie dysponował informacją od komornika z [...] sierpnia 2019 r. – to nie dotyczyła ona żadnego z miesięcy składających się na okres "ostatnich 6 miesięcy" poprzedzających datę orzekania. Powyższe prowadzi do wniosku, że organy z uchybieniem wynikającego z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozpatrzenia sprawy orzekły, że zachodzą przesłanki do uznania Skarżącego z dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) należało orzec jak w sentencji wyroku. W ponownym postępowaniu organy winny orzec uwzględniając treść znajdującej się w aktach sprawy decyzji Prezydenta M. T. z [...] lutego 2020 r. o uznaniu Skarżącego z dniem [...] lutego 2020 r. za osobę bezrobotną oraz po uzupełnieniu materiału dowodowego o dokument pozwalający na ocenę, czy skarżący przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.