II SA/Bd 327/17

Dnia 17 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.

Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016r. poz. 627), zwaną dalej: "u.k.p.", skierował skarżącego A. D., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii: A, B, C, T., na badanie lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...].11.2016r. do Wydziału z Komisariatu Policji wpłynęło pismo [...] z dnia [...].11.2016r. o skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu oceny stanu zdrowia i stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jak podano w ww. piśmie w trakcie czynności przyjęcia zawiadomienia od skarżącego, wielokrotnie nie potrafił logicznie odpowiadać na zadane pytania, unikał odpowiedzi lub wypowiadał się na zupełnie inne tematy, opowiadał o sytuacjach, które w rzeczywistości nie mogły mieć miejsca. W ocenie organu opisana sytuacja stanowiła podstawę z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Organ dodał, że przed podjęciem tej decyzji pismem z dnia [...].12.2016r. poinformowano skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, z którego pouczenia strona skorzystała w dniu [...].12.2016r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący stwierdził, że wydana decyzja jest wadliwa, ponieważ wszystkie badania niezbędne do kierowania pojazdami wykonywane są na bieżąco. Wyjaśnił też, że przedmiotowa sprawa wynika z faktu, że jest nielegalnie śledzony i prześladowany przez jakiegoś inspektora, który stosuje stalking i próbuje nakłaniać do odpisania mieszkania i związanie się z jakąś kobietą. Inspektor ów, jak mówią na niego osoby korzystające z CB radio, pozakładał kamery, na które skarżący nie wyraził zgody. Ponadto ten inspektor komentuje życie prywatne zawodowe skarżącego, oczernia, wyśmiewa i znieważa go. W ten sposób może posiadać dostęp do konta bankowego oraz loginy różnych stron internetowych. Jak dalej wyjaśnił skarżący, za radą prawnika odwołujący postanowił zgłosić ten fakt policji i w trakcie rozmowy policjant nie miał żadnych zastrzeżeń i stwierdził, że sprawa zostanie przekazana do prokuratury. Podczas zgłoszenia było także dwóch innych policjantów. Otrzymane z Urzędu Miasta pismo niej jest więc zgodne ze zdarzeniami mającymi miejsce na komisariacie policji. Zdaniem skarżącego, Wydział Komunikacji posiada aktualne badania lekarskie i psychologiczne do kierowania pojazdami. Ze względu na najniższe wynagrodzenie nie stać go na wykonania badań na swój koszt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, u.k.p., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy podjął w oparciu o następujące ustalenia i rozważania: Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie wiarygodnej informacji otrzymane z Komisariatu Policji. Stronie postępowania administracyjnego zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez co spełniony został wymóg, o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają. Podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy. W przedmiotowej sprawie przesłanki takie wystąpiły i zostały właściwie udokumentowane, a także wynikają z treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Z użytego przez ustawodawcę w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, u.k.p., sformułowania "istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" wynika, że organ administracji jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy również interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy, a ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, u.k.p. nie pozostawia organowi administracji luzu decyzyjnego w kwestii skierowania na badania lekarskie, gdy zajdą przewidziane ustawowo przesłanki. W skardze złożonej do Sądu, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez organy poprzez błędną oceną, że zebrany w sprawie materiał dawał dostateczne podstawy do skierowania na badania lekarskie. Strona wskazała, że jest kierowcą od wielu lat i swe obowiązki służbowe wykonuje sumiennie i odpowiedzialnie. Podkreśliła, że nigdy nie było zastrzeżeń do jej umiejętności zawodowych. Skarżący stwierdził, że nigdy nie spowodował żadnej kolizji ani wypadku drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest skierowanie skarżącego na badanie lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kwestię tę reguluje art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., który stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. ustawy, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a także rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949), które określa m. in. szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego oraz jego zakres. Zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących decyzja o skierowaniu na badania wydawana jest przez starostę: 1) z urzędu: a) na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b, b) na podstawie informacji uzyskanych od administratora centralnej ewidencji kierowców - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5, c) na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b; 2) na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Powołane przepisy nie wskazują jednak precyzyjnie jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, a celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy (por. W. Kotowski, Ustawa Prawo o ruchu drogowym, Komentarz praktyczny, Warszawa 2004, s. 959; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26.09.2007 r., sygn. IV SA/Po 668/06, niepubl.). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w dniu [...].12.2016 r., w związku z pismem Komisariatu Policji z [...].11.2016 r. o skierowanie skarżącego na badania lekarskie z uwagi na zachodzące wątpliwości co do jego stanu zdrowia psychicznego w związku z jego opisanym w ww. piśmie zachowaniu na komisariacie policji. Należy uznać, że organ prawidłowo, zgodnie z art. 99 ust. 2 pk 1 lit a, u.k.p., wydał z urzędu decyzję, w oparciu o powzięte, dostarczone przez Policję informacje. Nie sposób uznać, by informacje uzyskane przez organ od Policji mogły budzić zastrzeżenia co do wiarygodności opisanych w nich zdarzeń z uwagi na podmiot sporządzający te informacje, albowiem podmiot ten powołany jest do strzeżenia bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust 1 ustawy o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 z późn. zm.). Nie można też zakwestionować trafności oceny dokonanej przez organ, opisanych zachowań skarżącego, że budzą one uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia psychicznego, z uwagi na to, iż jego zachowanie i wypowiedzi należy ocenić jako nieracjonalne i nieadekwatne do sytuacji, w której się znajdował. Stan zdrowia skarżącego należało więc poddać kontroli lekarskiej, celem ewentualnego zapobieżenia narażenia tak strony, jak i innych uczestników ruchu na niebezpieczeństwo. Podkreślić przy tym należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W rozpoznawanej sprawie ma dać odpowiedź na pytanie czy z uwagi na opisane przez Policję niekonwencjonalne zachowania strony jest on w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Bez znaczenia pozostają natomiast poruszane przez skarżącego w skardze kwestie związane z wykonywaniem sumiennie, odpowiedzialnie i bezkolizyjnie pracy kierowcy. Relacje skarżącego, tak opisane w ww. piśmie Policji i sporządzonej policyjnej notatce urzędowej z dnia [...]11.2016 r. (k. 35 akt sądowych) oraz jego wyjaśnienia złożone przed Sądem budzą poważy niepokój, co do jego stanu zdrowia psychicznego. Dotyczy to zwłaszcza nieprawdopodobnych relacji odnośnie jego prześladowań i ich rodzaju. Wywołuje to uzasadnione wątpliwości, czy jego stan emocjonalny, psychiczny, postrzeganie permanentnego zagrożenia, nie przyczyni się np. do podjęcia w trakcie prowadzenia pojazdu, nieracjonalnych, nieprzewidzianych czy niebezpiecznych manewrów w celu uniknięcia domniemanych prześladowców, co mogłoby zagrozić bezpieczeństwu zarówno samej skarżącego, jak też innych uczestników ruchu drogowego. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.