II SA/Bd 303/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2020 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.

UZSADNIENIE Pismem z dnia [...] listopada 2019r. znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. nad N., w związku z postanowieniem dotyczącym ponaglenia na niezałatwienie sprawy legalności budynku gospodarczego, legalności budowy instalacji grzewczej i innych robót oraz legalności i adaptacji budynku, a także w związku z przeprowadzoną z kontrolą, poinformował wnioskodawcę - R. D. o prowadzeniu trzech odrębnych postępowań. Poinformowano również, że z uwagi na brak oddziaływania robót na nieruchomość wnioskodawcy - w sprawie legalności robót dotyczących budynku mieszkalnego sąsiada - w toczących się przed tym organem postępowaniach, nie można wnioskodawcy uznać za stronę. We wniesionym zażaleniu R. D. uznał, że przesłane pismo stanowi postanowienie, a podział spraw zgłoszonych na podstawie jednego wniosku jest niedopuszczalny. Wskazał też, że jemu przysługuje status strony, gdyż legitymuje się interesem prawnym w opisanych sprawach. Postanowieniem K. - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdzono niedopuszczalność zażalenia. Organ podkreślił, że przesłane pismo ma charakter informacyjny. Nie można go więc uznać za postanowienie w rozumieniu art. 124 k.p.a., gdyż nie posiada cech i formy postanowienia. Przede wszystkim, nie zawiera rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, nie ma zatem charakteru aktu administracyjnego. Tym samym, nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. R. D. wniósł skargę na wydane postanowienie zarzucając: - naruszenie art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. i pominięcie przez organ, że pismo zawiera postanowienie o rozdzieleniu postępowania na trzy odrębne postępowania i wyłączeniu skarżącego jako strony w sprawach, w których był wnioskodawcą posiadającym interes prawny, - naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a przez wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia, - naruszenie art. 141 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie lub błędną wykładnię i uznanie, że niemożliwym było złożenie zażalenia, - pominięcie przez organ ważnej okoliczności, że konsekwencją pisma z dnia [...] listopada 2019 r. jest utrata przez skarżącego przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nad N. z dnia [...] listopada 2019r. znak [...].MP oraz umorzenie postępowania administracyjnego w zakresie rozdzielania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania na trzy odrębne postępowania oraz wyłączenia skarżącego jako strony w sprawach, w których był wnioskodawcą, ewentualnie do zobowiązania organu do rozpatrzenia zażalenia merytorycznie. W ocenie skarżącego, pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nad N. z dnia [...] listopada 2019 r. kształtuje prawa skarżącego jako strony, zatem nie może być potraktowane wyłącznie jako pismo informacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna a kontrolowane postanowienie nie uchybia prawu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego na pismo informujące o rozdzieleniu postępowania na trzy odrębne postępowania i braku podstaw do nadania skarżącemu statusu strony w postępowaniu w sprawie legalności robót w budynku mieszkalnym sąsiada, z uwagi na brak oddziaływania obiektu na działkę skarżącego. Zgodnie z. art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (chodzi o Rozdział 11 "Zażalenia" w Kodeksie postępowania administracyjnego) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie zaś z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Omawiany przepis ma charakter ius cogens, co oznacza, że jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. W konsekwencji, wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu. Z kolei art. 141 § 1 K.p.a. stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie jest środkiem zaskarżania postanowień, który może być wniesiony tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w Kodeksie. Niedopuszczalność odwołania, o czym stanowi art. 134 K.p.a., może nastąpić z przyczyn podmiotowych, tj. gdy zostało wniesione przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. Odwołanie może być również niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, jak na przykład w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia, wyłączenia przez przepisy prawne możliwości wniesienia środka zaskarżenia czy też wyczerpania przysługujących środków odwoławczych. Wbrew stanowisku skarżącego, pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nad N. z dnia [...] listopada 2019r. znak [...].MP nie miało formy ani treści postanowienia w rozumieniu art. 124 K.p.a.. Jak wynika z tego przepisu, koniecznym elementem postanowienia jest m.in. rozstrzygnięcie. Jeżeli pismo nie zawiera rozstrzygnięcia, lecz jedynie informację o podejmowanych przez organ działaniach czy wyjaśnia stronie kwestie, które wywołały u niej wątpliwości prawne, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie organ wydał postanowienie. Postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego załatwiają poszczególne kwestie wynikające w toku postępowania. Nie można zaś zrównywać udzielenia informacji z wydaniem rozstrzygnięcia. Pismo z [...] listopada 2019 r. z uwagi na niespełnienie wymogów zawartych w art. 124 K.p.a. nie mogło zatem zostać uznane za postanowienie w rozumieniu tego przepisu. Pismo to nie stanowi bowiem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie informację, wyjaśnienie przekazane wnioskodawcy o toczącym się postępowaniu. Skoro pismo PINB nie stanowiło rozstrzygnięcia administracyjnego i nie wymagało wydania postanowienia, zatem złożone na to pismo zażalenie prawidłowo organ odwoławczy uznał za niedopuszczalne. Z powyższych względów Sąd uznał, że stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Dodatkowo, przepisy K.p.a. nie przewidują możliwości wydania odrębnego aktu orzekającego, czy określony podmiot jest lub nie jest stroną postępowania. Status strony wynika z przepisów prawa materialnego. Każdy podmiot ma oczywiście prawo, by na każdym etapie toczącego się postępowania administracyjnego wyrazić wobec organu administracyjnego wolę udziału w prowadzonym postępowaniu jako jego strona. W takim przypadku, organ obowiązany jest zbadać legitymację prawną takiego podmiotu. Jeżeli podmiot taką legitymację posiada, organ zawiadamia go o podejmowanych czynnościach procesowych, a późnej doręcza takiemu podmiotowi decyzję administracyjną. Jeżeli dana osoba, która zostałaby pozbawiona statusu strony w postępowaniu administracyjnym i tę okoliczność kwestionuje, to może ona złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Sam fakt nieprawidłowego ustalenia kręgu stron jest samodzielną podstawą wznowienia postępowania administracyjnego. Konkludując, skoro pismo PINB z [...] listopada 2019 r. nie podlegało zaskarżeniu, to również brak było podstaw do odnoszenia się do kwestii dotyczących merytorycznej oceny czy skarżący posiada interes prawny i czy powinien uzyskać status strony w toczących się przed organem postępowaniach. Dla przyznania statusu strony niewystarczające jest też złożenie wniosku o podjęcie czynności przez organ, jeżeli wnioskodawca nie ma interesu prawnego w danej sprawie a organ może podjąć czynności z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.