II SA/Bd 254/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Miasta Włocławek z dnia 28 lutego 2001 r. nr 269/2001 w przedmiocie określenia opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych i urządzeń cmentarnych postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz M. S. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 26 stycznia 2026 r. M. S. (dalej "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na uchwałę Rady Miasta Włocławek z dnia 28 lutego 2001 r. nr 269/2001 w przedmiocie określenia opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych i urządzeń cmentarnych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 25 marca 2026 r. skarżąca została wezwana do wykazania czy przed wniesieniem skargi do Sądu, skarżąca wezwała na piśmie organ do usunięcia naruszenia prawa stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2017 r. poz 935), a także do udzielenia informacji, czy organ udzielił na to wezwanie odpowiedzi, oraz do nadesłania kopii tej odpowiedzi, jeśli została udzielona – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 17 kwietnia 2026 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. – 41 akt). W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca wniosła pismo w którym wyjaśniła, że pismami z dnia 25 listopada 2025 r. wystąpiła do firmy A. oraz do firmy B. o zwrot opłat pobranych bez podstawy prawnej, ponieważ obie te instytucje pobierały opłaty za korzystanie z cmentarzy i urządzeń cmentarnych w imieniu Gminy Miasto Włocławek. Dalej skarżąca wskazała, że firma A. udzieliło odpowiedzi pismem z dnia 29 grudnia 2025 r., natomiast firma B. pismem z dnia 1 grudnia 2025 r. przesłała pismo skarżącej do firma C. zgodnie z kompetencjami. Następnie firma C. udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. Skarżąca wyjaśniła, że opisane wyżej dokumenty zostały załączone do skargi jako załączniki od nr 3 do nr 7. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi sąd zobowiązany jest do ustalenia jej dopuszczalności. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), skarga podlega odrzuceniu, jeśli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Wnosząc skargę na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego wydaną przed dniem 1 czerwca 2017 r., strona skarżąca zobowiązana jest do wyczerpania szczególnego trybu jej zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm. – dalej "u.s.g.") w jej brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z przytoczonego przepisu wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia jest obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy. Z regulacją tą koresponduje art. 52 § 4 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), wedle którego w przypadku aktów innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto zakres kontroli został przez ustawodawcę ograniczony treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Z kolei, stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), w przypadku, o którym mowa m.in. w art. 52 § 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07). W tym miejscu odnotowania wymaga, że wprawdzie przepisami art. 2 pkt 1 oraz art. 9 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) z dniem 1 czerwca 2017 r. został zniesiony zawarty w wyżej przytoczonym przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. obowiązek wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa, a przepis art. 52 § 4 p.p.s.a. został uchylony oraz zmieniony został termin określony w art. 53 § 2 p.p.s.a., jednakże na mocy art. 16 i art. 17 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej, zmiany te dotyczą wyłącznie aktów lub czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie tej ustawy. W konsekwencji wystąpienie z wezwaniem w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. warunkuje, możliwość skutecznego zaskarżenia uchwały podjętej przed dniem 1 czerwca 2017 r. i warunek ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, w której przedmiotem skargi jest uchwała z dnia 26 lutego 2001 r. Skarżąca została wezwana do wykazania, że wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. Wezwanie w tym przedmiocie strona skarżąca odebrała w dniu 17 kwietnia 2026 r. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca wniosła pismo w którym wyjaśniła, że pismami z dnia 25 listopada 2025 r. wystąpiła do firmy A. oraz do firmy B. o zwrot opłat pobranych bez podstawy prawnej. Dalej skarżąca wskazała, że firma A. udzieliło odpowiedzi pismem z dnia 29 grudnia 2025 r., natomiast firma B. pismem z dnia 1 grudnia 2025 r. przesłała pismo skarżącej do firmy C. zgodnie z kompetencjami. Następnie firma C. udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. Skarżąca wyjaśniła, że opisane wyżej dokumenty zostały załączone do skargi jako załączniki od nr 3 do nr 7. Należy jednak zaznaczyć, że ww. pisma skarżącej skierowane zostały do podmiotów zarządzających cmentarzami, nie zaś do do organu stanowiącego gminy, który wydał zaskarżoną uchwałę. Tym samym należało przyjąć, że skarżąca nie wykazała spełnienia warunku przedsądowego wezwania z art. 52 § 1 p.p.s.a., co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności skargi, na podstawie wskazanego wyżej art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił i orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.