II SA/Bd 194/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (sprawozdawca) sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi B. H. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2026 r. nr 100 w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Świeciu z dnia 2 stycznia 2026r. nr 1, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy na rzecz B. H. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym rozkazem personalnym nr 100 z 26 stycznia 2026r. Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej: "Organ II instancji", "KWP’’) utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej: "Organ I instancji’’), którym to zawieszono B. H. (dalej: "Skarżący’’) w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy. Zaskarżony akt został wydany w następującym stanie sprawy. Prokurator Rejonowy w [...] pismem z [...] stycznia 2025r. zawiadomił Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wszczęciu postępowania karnego i ogłoszeniu w jego toku funkcjonariuszowi Policji B. H. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. na szkodę M. O.. Do pisma dołączono: - kopię postanowienia z 2 stycznia 2025r. o wszczęciu śledztwa w sprawie spowodowania naruszenia czynności narządu ciała pokrzywdzonej na okres trwający nie dłużej niż 7 dni oraz o objęciu ściganiem z urzędu czynu prywatnoskargowego, - kopię postanowienia z 2 stycznia 2025r. o przedstawieniu B. H. zarzutu opisanego w postanowieniu o wszczęciu śledztwa. W oparciu o powyższe Komendant Powiatowy P. [...] działając na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2025r., poz. 636 ze zm. – dalej: "u.o.p."), rozkazem personalnym nr 1 z 2 stycznia 2025r. zawiesił Skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy (z dniem 2 stycznia 2025r.), jednocześnie zobowiązał do niezwłocznego rozliczenia się z obowiązków służbowych oraz realizacji zadań i czynności służbowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał treść przepisu art. 39 ust. 1 u.o.p. i wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy zawieszenie w czynnościach służbowych jest obligatoryjne, albowiem zarzucany Skarżącemu czyn jest przestępstwem umyślnym, ściganym co prawda z oskarżenia prywatnego, jednakże został objęty ściganiem z urzędu przez prokuratora. Od powyższego rozkazu strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie wnosząc o jego uchylenie. W odwołaniu zarzucono obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 39 ust. 1, art. 39a ust. 1 pkt 6 lit c, art. 39 c ust. 1 pkt 3 i ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 oraz art. 124 ust. 1 u.o.p. Skarżący wyraził stanowisko, że objęcie przez prokuratora ściganiem z urzędu przestępstwa prywatnoskargowego nie zmienia ani jego charakteru ani formalnej kwalifikacji. Na poparcie tej argumentacji w uzasadnieniu skargi przytoczono obszerny fragment wyroku Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2008r., V KK 5/08. W odwołaniu sformułowano wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt osobowych Skarżącego celem wykazania wzorowego dotychczas przebiegu jego służby. W wyniku rozpoznania odwołania Komendant Wojewódzki Policji w B. wydał rozkaz personalny opisany na wstępie. W ocenie KWP zaskarżony rozkaz personalny nie narusza prawa i wydany został zgodnie z intencją ustawodawcy opisaną w dyspozycji art. 39 ust. 1 u.o.p. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie bezsporne jest, że przeciwko Skarżącemu zostało wszczęte postępowanie o czyn umyślny i ścigany z oskarżenia publicznego. Organ zaznaczył jednak, że tryb publicznoskargowy wynika w sprawie z decyzji prokuratora, podjętej w oparciu o art. 60 § 1 k.p.k. W ocenie organu, skoro wobec decyzji prokuratora doszło do przekształcenia trybu ścigania sprawcy na tryb publicznoskargowy to oznacza, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 39 ust. 1 u.o.p. W dacie ogłoszenia funkcjonariuszowi Policji zarzutu czyn stypizowany w art. 157 § 2 k.k. posiadał rangę czynu umyślnego i ściganego z oskarżenia publicznego. Odnosząc się do zgłoszonego w odwołaniu wniosku dowodowego KWP wyjaśnił, że wobec obligatoryjnej podstawy zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych okoliczność wzorowej postawy policjanta w służbie nie ma żadnego znaczenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w B. B. H., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie rozkazów personalnych organów obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący sformułował alternatywne zarzuty. Wskazał na naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie – tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. (poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z akt osobowych Skarżącego) , a na wypadek nie podzielenia powyższych zarzutów wskazał na obrazę prawa materialnego – tj. art. 39 ust. 1, art. 39a ust. 1 pkt 6 lit c, art. 39 c ust. 1 pkt 3 i ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 oraz art. 124 ust. 1 u.o.p. poprzez ich błędną wykładnie i zastosowanie. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację prezentowaną w odwołaniu od rozkazu wydanego przez organ I instancji. Komendant Wojewódzki Policji w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowana argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Dokonując kontroli sądowej w tak zakreślonych granicach sąd uznał, że zarówno zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. jak i poprzedzający go rozkaz Komendanta Powiatowego P. w [...] naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona zatem została od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym. Rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 39 ust. 1 u.o.p. ma zatem charakter związany, a organowi nie został pozostawiony żaden margines swobody co do jego treści. Sporne między stronami w sprawie jest to, czy zostały spełnione przesłanki obligatoryjnego zawieszenia Skarżącego w czynnościach służbowych w sytuacji, gdy postawiono jemu zarzut popełnienia czynu z art. 157 § 2 k.k. w postępowaniu karnym wszczętym z urzędu przez oskarżyciela publicznego. W ocenie organów decydujące znaczenie dla zastosowania art. 39 ust. 1 u.o.p. ma fakt objęcia czynu zarzucanego Skarżącemu ściganiem z urzędu w oparciu o art. 60 § 1 k.p.k. Sąd tego stanowiska nie podziela. Zauważyć należy, że art. 39 ust. 1 u.o.p. nie jest przepisem procedury karnej, ale przepisem prawa administracyjnego. W przepisach u.o.p. nie zdefiniowano jednak pojęcia "przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego" i podobnie pojęcia "przestępstwa umyślnego". Pojęcia te należą do kategorii prawa karnego. O tym bowiem, czy z tego rodzaju przestępstwami mamy w konkretnym przypadku do czynienia, stanowi Kodeks karny, a dokładnie - jego część szczególna. Dzieli ona przestępstwa na dwie kategorie, tj. ścigane z oskarżenia publicznego i ścigane z oskarżenia prywatnego. Powyższego rozróżnienia ustawodawca dokonuje poprzez zamieszczenie (w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego) w treści danego przepisu stosownej wzmianki. Pozostałe przestępstwa, niezawierające takiej wzmianki, są ścigane z oskarżenia publicznego, tj. innymi słowy - z urzędu. Powyższy podział jest czytelny i jednoznaczny, a dokonuje go prawo karne materialne, gdyż to ono przesądza o ciężarze gatunkowym popełnionego przez policjanta przestępstwa, a więc o rozmiarze zła wyrządzonego społeczeństwu. Zatem ocena, czy w danym przypadku mamy do czynienia z przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego, winna być dokonywana zgodnie z podziałem, który wynika z części szczególnej Kodeksu karnego. Przeciwne rozumowanie doprowadziłoby do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej policjantów oskarżonych o takie samo przestępstwo umyślne i uzależnienia zastosowania normy prawa administracyjnego od dyskrecjonalnej decyzji oskarżyciela publicznego co do skorzystania z uprawnień określonych w art. 60 § 1 k.p.k. Zatem w przypadku popełnienia określonego przestępstwa przez funkcjonariusza Policji przepisy ustawy o Policji znajdują zastosowanie następczo, tj. po stwierdzeniu na podstawie ustawodawstwa karnego (przepisów k.k.) faktu popełnienia przestępstwa i określeniu jego rodzaju Należy się zgodzić ze Skarżącym, że dany czyn zabroniony nie przestaje być przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnoskargowego tylko dlatego, że zamiast pokrzywdzonego działa oskarżyciel publiczny. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżony rozkaz KWP i poprzedzający go akt organu I instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 39 ust. 1 u.o.p. polegającym na przyjęciu, że objęcie ściganiem z urzędu przestępstwa prywatnoskargowego przekształca prawną jego kwalifikację i w konsekwencji stanowi wypełnienie hipotezy ww. regulacji, a co za tym idzie - obliguje organ do zawieszenia funkcjonariusza Policji w czynnościach służbowych. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.