II SA/Bd 1548/13

POSTANOWNENIE Dnia 18 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. i S.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

W dniu 22 stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) Z. i S.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnili trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na ich utrzymaniu pozostaje syn, który jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dochód miesięczny gospodarstwa składający się ze świadczeń emerytalno-rentowych wynosi łącznie [...] zł. Są współwłaścicielami mieszkania o powierzchni [...] m2. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zwolnił Z.C. i S.C. od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Z. i S.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. W dniu 26 maja 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek (formularz PPF) S.C. o przyznanie prawa pomocy w tym przypadku w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną i zdrowotną oraz tym, że zamierza złożyć skargę kasacyjną od zapadłego w przedmiotowej sprawie wyroku. Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnim bezrobotnym synem. Dochód miesięczny gospodarstwa składający się ze świadczeń rentowych wynosi łącznie [...] zł. Małżonkowie są współwłaścicielami mieszkania o powierzchni [...] m2. Oświadczył, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek S.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, S.C. złożył sprzeciw wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie, na mocy postanowienia Referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2014 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych tj. od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł oraz opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 2 kwietnia 2014 r. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W konsekwencji, ponowny wniosek S.C. o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, przy czym podkreślić należy, że jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie np. stopień skomplikowania sprawy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie wykazał, aby ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika mogło wywołać uszczerbek w utrzymaniu koniecznym małżonków. Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje to w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Z powołanego przepisu wynika, że jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawca jest zatem obowiązany przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. W świetle przedstawionej przez wnioskodawcę sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, że nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Wnioskodawca nie wskazał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponosi ponadprzeciętne wydatki, tj. np. związane ze swym leczeniem, utrzymaniem czy prowadzeniem gospodarstwa domowego. Wskazano bowiem, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną i dorosłym synem. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi około [...] zł. Wnioskodawca wskazał, że ponosi duże wydatki na leki, jednakże nie wskazał, jaka jest to kwota. Z wniosku wynika, że wnioskodawca jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m². Oświadczył też, że nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. W konsekwencji, w ocenie Sądu, nie zaszły w sprawie okoliczności uzasadniające przyznanie stronie prawa pomocy w żądanym zakresie, ustanowienia adwokata, bowiem skarżący uzyskuje stały dochód oraz dysponuje majątkiem w postaci nieruchomości mieszkalnej. Argumentacja przedstawiona w formularzu PPF, że zamierza przedłożyć skargę kasacyjną i w związku z tym wnosi o przydzielenie mu adwokata nie jest przekonywująca, ponieważ skarżący nie ma obowiązku składania skargi kasacyjnej. Jak wyżej wskazano, o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku decyduje sytuacja majątkowa skarżącego – ta natomiast nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja nie występuje. Wnioskodawca posiada dochód i majątek, nie korzysta z pomocy społecznej, nie jest ponadto obciążony żadnymi wierzytelnościami wymagającymi spłaty. Reasumując, przyznanie prawa pomocy, jako forma dofinansowania z budżetu państwa, jest instytucją przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.