Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Bd 1472/16

Wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 lutego 2017 r., II SA/Bd 1472/16 – skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie

Wynik

stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części, oddalono skargę w pozostałym zakresie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia
28 lutego 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we Włocławku na uchwałę Rady Gminy Fabianki z dnia 17 lutego 2011 r. nr IV/27/2011 w przedmiocie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe lub działalność sportową 1. stwierdza nieważność § 22 zaskarżonej uchwały, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Na podstawie art. 70 ustawy z dnia [...] stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze Dz. U. z 2016 r., poz.177), art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 3, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) P. W. zaskarżył Uchwałę Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe lub działalność sportową - opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa K. - P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] poz.799 W skardze zarzucił: naruszenie przepisów § 32 ust. 1, §134 i §135 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U., Nr 100, poz. 908 z 2002 r.) w związku z art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 35 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2010 r., Nr 127 poz. 857 zm.) poprzez: 1. wskazanie w § 5 uchwały uprawnionych do zgłoszenia wniosków o stypendia (klubu sportowego zrzeszającego zawodnika, Komisji Oświaty, Kultury, Sportu, Zdrowia, Bezpieczeństwa i porządku publicznego) mimo, iż: • ograniczenie to nie mieści się w upoważnieniu do określenia warunków przyznawania stypendiów, o których mowa w art. 31 ust. 3 cyt. ustawy o sporcie, • jest modyfikacją wskazanego w art. 31 ust. 1 upoważnienia, • stanowi istotne naruszenie zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 Konstytucji RP 2. określenie: -w § 10 ust. 1 - "Wysokość stypendium nie może przekraczać miesięcznie [...] zł, -w § 13 ust. 2 - "Wysokość nagrody określa Wójt [...]", w § 15 ust. 1 - "Nagroda pieniężna ...może być przyznana w wysokości do [...] zł.", w § 15 ust. 2 - "Wartość nagrody rzeczowej ... nie może przekraczać kwoty określonej w ust. 1", w § 15 ust. 3 – "Trenerom lub działaczom .... może być przyznana nagroda w wysokości do [...] zł", -§ 17 - "Zawodnikom sportowych gier zespołowych ...w wysokości do 50 % nagrody indywidualnej..." -w § 10 ust. 2 i § 19 ust. 2 - " O podziale środków finansowych ...decyduje Wójt Gminy F." . "Wójt Gminy F. podejmuje ostateczną decyzję o podziale środków finansowych przeznaczonych na wyróżnienia i nagrody" mimo, iż kompetencje w zakresie określenia wysokości stypendium, przysługują wyłącznie organowi stanowiącemu Gminy, 3. wskazanie w § 22 w punktach 1 i 2 - "Tracą moc uchwały Rady Gminy mimo, że uchwały te utraciły moc obowiązującą z dniem utraty mocy ustaw na podstawie których zostały wydane. Uwzględniając powyższe zarzuty wniósł o: - stwierdzenie nieważności przepisów § 5, §10, §13 ust. 2, §15, § 17, §19 ust. 2, §22 Uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu skargi prokurator zarzucił, iż uchwała nie spełnia warunku wskazanego w 31 ust. 1 ustawy o sporcie, bowiem nie określa znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego, która jest brana pod uwagę przy ustalaniu rodzaju i wysokości stypendium sportowego. Z regulacji uchwały nie wynika, które z dyscyplin są znaczące dla gminy. Ponadto wywiódł, że Rada Gminy uchybiła udzielonym jej przez ustawodawcę upoważnieniom, ponieważ wprowadzono nie przewidziane upoważnieniem ustawy o sporcie, ograniczenie w postaci nadania uprawnienia do zgłoszenia wniosków o stypendia. Unormowania uchwały powodują nierówne traktowanie zawodników zrzeszonych w klubach lub nie zrzeszonych w klubach, poprzez uprzywilejowanie sportowców będących członkami klubów. Wskazany przepis art. 31 ustawy nie zawiera upoważnienia dla rady gminy do określenia kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie stypendium sportowego. Z upoważnienia ustawy wynika, że krąg podmiotów, których uchwała może dotyczyć - to osoby fizyczne osiągające wyniki sportowe. Rada podejmując uchwałę w wykonaniu upoważnienia ustawowego nie może wprowadzać w uchwale regulacji odmiennych od tych, które ustanowił sam ustawodawca. Skarżący zakwestionował także § 10 ust. 1, § 13 ust. 2, § 15 , §17, § 19 ust. 2 uchwały zarzucając niezgodność z prawem powyższych uregulowań, prezentując pogląd, że wysokość nagród i stypendiów powinna być określona precyzyjnie w uchwale - bądź przez wskazanie kwoty, jaką otrzyma osoba uprawniona za swoje osiągnięcia, bądź przez określenie sposobu jej wyliczenia. Wartości, które posłużą temu wyliczeniu muszą być możliwe do ustalenia przez każdego adresata tej uchwały i to na każdym etapie jej obowiązywania i stosowania. Kompetencje w tym zakresie w myśl ww. delegacji ustawowej przysługują wyłącznie organowi stanowiącemu, który nie może ich przekazać innemu organowi. Dodatkowo zarzucił, że Rada nie posłużyła się żadnym kryterium ocennym pozwalającym na prawidłowe przyznawanie nagród, czym w istocie pozbawiła unormowania przedmiotowej uchwały obligatoryjnego jej elementu, a mianowicie zasad przyznawania nagród. Organ na podstawie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) wniósł o: 1) odrzucenie skargi Prokuratora Rejonowego, ewentualnie 2) jej oddalenie. W ocenie organu, wnoszący skargę powinien wykazać legitymację procesową. Organ nie kwestionuje uprawnienia prokuratora do wniesienia skargi na mocy przepisu art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2016 r., poz. 177 z późn. zm.), przewidującego, że jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego jest niezgodna z prawem, prokurator - oprócz możliwości zwrócenia się o zmianę lub uchylenie wadliwej uchwały - może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego. Z uprawnieniem tym korelują jednak przepisy art. 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 oraz art. 53 § 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie, skarga została podpisana przez zastępcę prokuratora rejonowego, a w świetle art. 24 § 3 ustawy o prokuraturze prokuraturą rejonową kieruje prokurator rejonowy, natomiast zastępca prokuratora rejonowego kieruje prokuraturą rejonową w zakresie ustalonym przez prokuratora rejonowego i w tym zakresie jest prokuratorem przełożonym prokuratorów wykonujących czynności w tej jednostce. Dodatkowo zgodnie z art. 9 § 1 tej ustawy prokurator przełożony może powierzyć podległym prokuratorom wykonywanie czynności należących do jego zakresu działania, chyba że ustawa zastrzega określoną czynność wyłącznie do jego właściwości. Z treści skargi nie wynika, aby zastępca prokuratura rejonowego był uprawniony do wniesienia skargi. W sytuacji nieuwzględnienia powyższego zarzutu, organ wniósł o oddalenie skargi. Organ zgodził się z zarzutem dotyczącym § 22 uchwały ze względu na naruszenie art. 94 Konstytucji RP oraz § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Skarżący zarzucił, że wbrew regulacji § 22 wskazane w niej uchwały utraciły moc w dniu 16 października 2010 r., to jest w dacie uchylenia przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym, na podstawie art. 93 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie. Przepisy powołanych ustaw stanowiły podstawę prawną uprzednich uchwał Rady Gminy, a zatem uchylenie tych ustaw spowodowało z mocy prawa wyeliminowanie z obrotu prawnego tych uchwał. Zgodnie z brzmieniem powołanego § 32 ust. 1, jeśli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu. Gdy akt prawa miejscowego wydany został na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie materialnej, która następnie została uchylona, akt ten traci swoją moc obowiązującą. Zasada ta wynika z podustawowego charakteru aktów prawa miejscowego, a jedyny wyjątek od niej wynikać mógłby z wyraźnej treści nowej ustawy przewidującej dalsze obowiązywanie uchwał wydanych na podstawie starej ustawy (D.Dąbek, Prawo miejscowe, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2007, s. 326). Przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie nie zawierają takiego uregulowania, co oznacza, iż przepisy prawa miejscowego wydane na podstawie ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym utraciły moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. W pozostałym zakresie organ nie podzielił zarzutów Prokuratora . Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze uchwała nie narusza art. 31 ustawy o sporcie. W ocenie organu, wynikający z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie obowiązek wskazania istotnych dla gminy dyscyplin sportowych może przybrać dowolną formę. Ustawodawca nie zobowiązał rady gminy do enumeratywnego wyliczenia w treści uchwały dyscyplin sportowych i wskazania, że są one znaczące dla gminy. Istotną z punktu widzenia ustawy o sporcie definicję sportu zawiera art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że: "sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub organizowane, wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej oraz rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach". Taka definicja jest potrzebna z uwagi na zadania władz publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego, które mogą wspierać kulturę fizyczną jako całość. Zgodnie z treścią uzasadnienia do tej ustawy, jednostki samorządu terytorialnego będą mogły jak dotychczas, ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za wybitne wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, w szczególności w sportach olimpijskich (art. 38 projektu ustawy - druk sejmowy nr 2313). Z powyższego bezsprzecznie wynika, iż projektodawca nie przewidział dodatkowych, poza wyraźnie wyartykułowanymi kryteriów, jakie winny zostać spełnione przez jednostki samorządu terytorialnego, aby finansować nagrody czy inne wyróżnienia za wyniki sportowe. Przedmiotowy obowiązek wskazania istotnych dla gminy dyscyplin może przybrać dowolną formę. W ocenie organu gmina wskazała istotne dla niej dyscypliny sportu poprzez odwołanie do zawodów o różnej randze (krajowe, międzynarodowe), jak i dyscyplin uprawianych w klubach mających siedziby w gminie. Ustawodawca nie nałożył obowiązku, aby wszystkie dyscypliny zostały w uchwale enumeratywnie wymienione, lecz nakłada obowiązek wskazania za wyniki, w jakich dyscyplinach zawodnik może otrzymać nagrodę. Gmina w uchwale wskazała, iż istotne dla niej są te dyscypliny sportowe, w których współzawodnictwo odbywa się w zawodach i konkursach , które uprawiane są w ramach klubów działających na terenie Gminy. Zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie prowadzi do wniosku, że gmina winna wskazać istotne dla niej dyscypliny, lecz ustawodawca nie zobligował jej do enumeratywnego wskazania dyscyplin, gdyż określając ten obowiązek poprzestał jedynie na ogólnym i nieostrym sformułowaniu. Wystarczające jest w tym zakresie "wskazanie na zawodników będących jednocześnie mieszkańcami gminy albo członkami stowarzyszeń kultury fizycznej lub klubów sportowych działających na terenie gminy, wiedząc, jakie sekcje są w nich prowadzone" (por. wyrok WSA z dnia 18 kwietnia 2011 r., III SA/G1 162/11, wyrok WSA z dnia 1 września 2011 r., II SA/Lu 579/11). Zdaniem organu zastosowane przez Radę Gminy kryteria są zgodne z delegacją ustawową wyrażoną w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, jako że uwzględniają zarówno osiągnięte wyniki sportowe zawodników, jak też określają znaczenie danych sportów dla Gminy F.. Nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, że uchwała powoduje nierówne traktowanie zawodników zrzeszonych i nie zrzeszonych w klubach. Zapisy uchwały nie modyfikują kategorii osób, którym te świadczenia mogą być przyznane, bowiem nadal krąg tych osób pozostaje określony jako zawodnicy osiągający wysokie wyniki we współzawodnictwie sportowym. Uchwała nie narusza delegacji ustawowej, gdyż zgodnie z § 2 uchwały stypendium może być przyznane każdemu mieszkańcowi gminy, a zatem regulacja ta obejmuje wszystkie osoby fizyczne mieszkające na terenie gminy. Zakwestionowanie określenia kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o stypendia, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Wskazanie takich podmiotów mieści się w pojęciu określenia trybu przyznawania stypendiów, a wskazanie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku nie modyfikuje w żadnej mierze podmiotów, których uchwała może dotyczyć - osób fizycznych osiągających wyniki sportowe. Wskazana w uchwale górna wysokość stypendiów, czy nagród za osiągnięcia indywidualne i zespołowe wynika ze stanu budżetu gminy. Takie postanowienia zawarte w uchwale, dają możliwość zróżnicowania wysokości nagród za zajęcie pierwszego czy kolejnego miejsca. Odnośnie zarzutu, iż w istocie Rada Gminy nie określiła wysokości nagrody, organ podał, że z ustawy wynika jedynie obowiązek ustalenia wysokości nagród oraz wskazania za jakie osiągnięcia są one należne, lecz brak jest precyzyjnych uregulowań ustawowych. Mając na względzie zasadę racjonalnego działania ustawodawcy, przemilczenie kwestii ustalenia szczegółowych warunków, poczytywać należy jako celowe przekazanie uprawnień w tym zakresie Gminie. Obowiązek ustawowy został w skarżonej sprawie wykonany poprzez ustalenie konkretnej wartości stypendium, czy nagrody (nie może przekroczyć....,do... zł). Organ ponadto zauważył, że ustalenie szczegółowo poszczególnych wyników (innych niż miejsce zawodnika), nie jest ani technicznie, ani praktycznie możliwe. Nie sposób przewidzieć ilu zawodników otrzyma nagrodę, Gmina natomiast w ramach finansowania nagród i wyróżnień dla zawodników ograniczona jest budżetem przeznaczonym corocznie na ten cel. Z ustawy nie wynika, aby wysokość nagród i stypendiów musiała być wprost wskazana w uchwale. Nawet gdyby przyjąć za skarżącym, że zgodnie z treścią art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie postanowienia uchwały powinny być bardziej szczegółowe, nie stanowi to istotnego naruszenia prawa. W przypadku zaś nieistotnego naruszenia prawa, nie stwierdza się nieważności uchwały, wskazując jedynie, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w części zasadna. Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Do istotnych naruszeń prawa należy zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał czy przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (Z.Kmieciak, M.Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, [...] terytorialny 2001/1-2, s. 102). W dniu [...] lutego 2011 r. Rada Gminy działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 mara 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142 ze zm.) oraz art. 31 ust. 3, art. 35 ust. 6 dnia [...] czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2010 r., Nr 127, poz. 857 ze zm.) podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe lub działalność sportową. P. W. zaskarżył powyższą uchwałę. Organ zaś zakwestionował legitymację skarżącego, gdyż skarga została podpisana przez zastępcę prokuratora rejonowego. Udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jednym z aspektów realizacji zasady państwa prawnego. Podmiot ten, inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym, działa w imieniu obiektywnie pojętego porządku prawnego i nie musi wykazywać swej legitymacji do wniesienia skargi. W świetle art. 8 p.p.s.a. prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a słuszność tej decyzji nie podlega ocenie ze strony sądu administracyjnego (v.wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 1009/16 LEX nr 2204798). Zarzut organu o braku legitymacji skarżącego z powodu podpisania skargi przez zastępcę prokuratora rejonowego nie znajduje uzasadnienia, gdyż dokonana czynność procesowa nie została zakwestionowana przez prokuratora rejonowego i nie ma podstaw do kwestionowania samego faktu złożenia skargi. Przechodząc do meritum, należy wskazać, że art. 31 ustawy o sporcie formułuje ogólne zasady ustanawiania i finansowania przez jednostki samorządu terytorialnego stypendiów oraz nagród i wyróżnień przyznawanych osobom fizycznym za osiągnięty wynik sportowy oraz stypendiów i nagród dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym, upoważniając jednocześnie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia w drodze uchwały szczegółowych zasad i warunków przyznawania tych świadczeń. Z treści ust. 1 wynika, że każda z jednostek samorządu terytorialnego może we własnym zakresie ustanawiać i finansować okresowe stypendia oraz nagrody i wyróżnienia, których beneficjentem mogą być osoby fizyczne. Przepis ten nie zobowiązuje, ale uprawnia organy jednostek samorządu terytorialnego do ustanawiania i finansowania stypendiów sportowych, co oznacza, że wyłącznie od uznania organu samorządowego zależy, czy uchwała w przedmiocie stypendiów w ogóle zostanie podjęta. Zarówno ust. 1, jak i ust. 3 art. 31 ustawy o sporcie nie określają szczegółowo kryteriów, jakie powinny być zachowane przez jednostkę samorządu terytorialnego przy wypełnianiu delegacji ustawowej tego przepisu. Z wykładni językowej art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie wynika jedynie, że beneficjentami stypendiów, nagród i wyróżnień mają być osoby fizyczne (ust. 1), a kryteriami, które organ ma obowiązek wziąć pod uwagę, ustalając szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość tych świadczeń, są: znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (ust. 3). W ramach tak zakreślonych kryteriów ustawowych organ jednostki samorządu terytorialnego może samodzielnie kształtować zasady i warunki przyznawania stypendiów sportowych i pozostałych świadczeń określonych w art. 31 ustawy o sporcie. Sąd podziela stanowisko organu, że wskazany przepis należy interpretować nie tylko przy uwzględnieniu wykładni językowej, ale i wykładni celowościowej, w kontekście całego aktu prawnego, jakim jest ustawa o sporcie. Ustawodawca nie sprecyzował w tym przepisie szczegółowo kryteriów, jakie powinny być zachowane przez jednostkę samorządu terytorialnego przy wypełnianiu zawartej w nim delegacji ustawowej. Obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli chce skorzystać z uprawnienia do ustanawiania i finansowania okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe, jest kompleksowe określenie w drodze uchwały, szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2 biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. W pierwszej kolejności należało zbadać zgodność podjętej uchwały z delegacją ustawową wynikającą z powyższego przepisu (art. 31 ust. 3), gdyż ten przepis i art. 35 ust. 6 został wskazany w podstawie prawnej jej podjęcia. Sporną uchwałą Rada Gminy ustanowiła stypendia sportowe finansowane z budżetu Gminy F., przeznaczone dla szczególnie uzdolnionych zawodników , zamieszkałych na terenie Gminy lub zrzeszonych w klubach sportowych mających siedzibę i działających na terenie Gminy, uprawiających sport i osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym (§ 2 uchwały). Warunki i tryb przyznawania stypendiów sportowych określono w § 3 i § 4 uchwały. W powołanym § 4 uchwały Rada wskazała, kto może uzyskać stypendium sportowe i wymieniła rodzaje dokumentów uprawniających do udziału w zawodach sportowych mając na względzie poziom osiągniętych wyników sportowych oraz warunki jakie musi spełniać zawodnik. Zgodnie z § 5 uchwały, stypendium przyznaje i pozbawia Wójt gminy F. na wniosek wymienionych w uchwale podmiotów. Akty prawa miejscowego, a takim jest zaskarżona uchwała, w świetle art. 87 ust. 2 Konstytucji RP są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Adresatami tych aktów pozostają więc przede wszystkim mieszkańcy danej jednostki samorządu terytorialnego, ale także wszelkie podmioty przebywające na terenie działania danego organu, niekoniecznie mieszkańcy tej jednostki. Akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, nie mogą być sprzeczne, zarówno z ustawą, w której zawarta jest delegacja i na podstawie której zostały wydane, ale także z konstytucją i innymi aktami ustawodawczymi, które bezpośrednio lub pośrednio dotyczą tej samej materii. W granicach ustawowego upoważnienia mieści się możliwość przyznania stypendium sportowego na wniosek wymienionych w uchwale podmiotów. Nie ma podstaw do przyjęcia, że zawodnikom nie zrzeszonym w klubach sportowych prawo do świadczenia nie będzie przysługiwało o ile spełnią pozostałe warunki określone w § 4 uchwały. W § 5 uchwały podano, że Wójt przyznaje stypendium i go pozbawia na wniosek: klubu sportowego zrzeszającego zawodnika, Komisji Oświaty, Kultury, Sportu, Zdrowia, Bezpieczeństwa i porządku publicznego a także z własnej inicjatywy Wójta [...]. W ocenianej regulacji Sąd nie dostrzega ograniczenia czy nieuzasadnionego uprzywilejowania jakiejś grupy zawodników. Zdaniem Sądu zapis ten nie stanowi naruszenia prawa w postaci przekroczenia upoważnienia ustawowego, gdyż nie ma podstaw do twierdzenia, ze stwarza ograniczenia dotyczące osób (podmiotów) mogących być beneficjentami przyznawanych środków finansowych. Przez wskazany krąg podmiotów jako wnioskodawców nie można stwierdzić, że występuje ryzyko dyskryminacji pewnej kategorii członków wspólnoty samorządowej w dostępie do nabycia prawa do stypendium sportowego. O ile zapis ograniczający wyłącznie prawo do złożenia wniosku przez klub sportowy mógłby nieść obawy o faworyzowanie zawodników klubów, o tyle przyznanie prawa złożenia wniosku pozostałym podmiotom nie stwarza zagrożenia pominięcia osób, które osiągają wysokie wyniki sportowe i spełniają kryteria określone w uchwale a nie są zrzeszone w klubie. § 5 uchwały nie dotyczy osób uprawnionych do ubiegania się o stypendium, ale osób uprawnionych do złożenia wniosku, tj. zainicjowania procedury przyznania stypendium. Wskazanie osób mogących zainicjować procedurę przyznania stypendium mieści się w zakresie określenia "zasad i trybu ich przyznawania", do określenia którego upoważniona została rada gminy. Nie można zaś wywieść, że ze wskazania podmiotów uprawnionych do zgłoszenia wniosków dojdzie do nierównego traktowania zawodników. Rodzaj tych podmiotów nie rodzi obawy o pominięcie kogokolwiek, kto powinien zostać wyróżniony. Wbrew stanowisku strony skarżącej, zapisy zaskarżonej uchwały nie naruszają zatem konstytucyjnej zasady równości. W świetle art. 32 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ust. 1), a także nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2). Równość należy postrzegać w kategoriach zasady systemu praw i wolności jednostki, odnoszącej się do całego systemu tych praw i wolności oraz wyznaczającego sposób stosowania poszczególnych konstytucyjnie gwarantowanych praw i wolności. Nie chodzi przy tym o bezwzględną równość wszystkich obywateli, gdyż z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Stąd, rozważenie zarzutu naruszenia zasady równości należy poprzedzić wyodrębnieniem cechy relewantnej grupy, w ramach której do nierówności dochodzi, biorąc pod uwagę treść i cel danej regulacji prawnej. Dopiero w następnej kolejności dokonuje się oceny kryterium, na podstawie którego dokonano zróżnicowania w ramach tej grupy, to jest ustalenia, czy odstępstwo od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych znalazło podstawę w przekonujących argumentach. Kryterium to winno pozostawać w związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Z powyższego wynika, że "równe traktowanie" nie oznacza otrzymania równych udziałów rozdzielanych dóbr, lecz stosowanie takiej samej miary wobec wszystkich zainteresowanych otrzymaniem rozdzielanych dóbr bądź ponoszących ciężary związane z ich tworzeniem, ocenianie ich sytuacji według tych samych kryteriów oraz przywiązywanie równej wagi do ich potrzeb i interesów. Kolejny zarzut dotyczy braku wskazania znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego. Art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie zezwala organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego na określenie w drodze uchwały szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, o których mowa w ust. 1 i 2, przy wzięciu pod uwagę znaczenia danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągniętego wyniku sportowego. Sąd podziela tu stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 162/11 LEX nr 994355, że zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa art. 31 ust. 3 ustawy z 2010 r. o sporcie, prowadzi do wniosku, że gmina winna wskazać istotne dla niej dyscypliny, lecz ustawodawca nie zobligował jej do enumeratywnego wskazania dyscyplin, gdyż określając ten obowiązek poprzestał jedynie na ogólnym i nieostrym sformułowaniu. Istotną z punktu widzenia ustawy o sporcie definicję sportu zawiera art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że: "sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub organizowane, wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, i rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach". Taka definicja jest potrzebna z uwagi na zadania władz publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego, które mogą wspierać kulturę fizyczną jako całość. Przedmiotowy obowiązek wskazania istotnych dla gminy dyscyplin może przybrać dowolną formę. Gmina wskazała istotne dla niej dyscypliny sportu poprzez odwołanie do zawodów o różnej randze (krajowe, międzynarodowe), a także poziomu osiągnięć sportowych. Inny zarzut związany jest z brakiem precyzyjnego określenia wysokości świadczeń i ostatecznego przyznania świadczenia przez Wójta. Rada Gminy w § 10 ust. 1 określiła, że wysokość stypendium nie może przekroczyć miesięcznie [...] zł, w § 13 ust. 2 ustaliła, że wysokość nagrody określa Wójt [...], w § 15 ust. 1 określiła, że nagroda pieniężna może być przyznana w wysokości do [...] zł, w § 15 ust. 3 określono, że wartość nagrody dla trenera może być w wysokości do [...] złotych, w §17 określono wartość nagrody zbiorowej dla zespołu zawodnikom gier zespołowych w wysokości do 50% nagrody indywidualnej. W § 19 ust. 2 ustalono, że Wójt Gminy F. podejmuje ostateczną decyzję o podziale środków finansowych przeznaczonych na wyróżnienia i nagrody. Wprawdzie Rada nie zamieściła w uchwale określonej kwoty czy konkretnych przesłanek, od zaistnienia których uzależnione byłoby przyznanie świadczenia w określonej wysokości to jednak tym kryterium, którym się posłużyła była pozycja we współzawodnictwie, zależna o zajęcia konkretnego miejsca. Delegacja ustawowa nakazuje organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego określenie w uchwale rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, ale nie wskazuje konkretnie na jeden właściwy sposób sprecyzowania tej wysokości. Zgodnie zaś z zasadą racjonalnego prawodawcy, wyłącznie do gminy należy uprawnienie do przyjęcia formy tego wskazania, gdyż nie zostało ono wyraźnie wyartykułowane. Niewątpliwie zgodnie z aktualnym stanem prawnym tylko organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma możliwość stanowienia o wysokości stypendiów i nagród, które są przyznawane na podstawie zawartych w uchwale zasad i trybu. Tu zostały one przez właściwy organ określone widełkowo. Nie można więc stwierdzić, że zapis, wedle którego wysokość nagrody określa Wójt [...] jest poza regulacją rady. Właściwa wysokość nagrody będzie znana Wójtowi dopiero w końcowym etapie przyznawania nagród. Jest ona bowiem zależna od ilości kandydatów do nagrody oraz od wielkości środków przeznaczonych na ten cel w budżecie gminy. Idealnym rozwiązaniem byłoby precyzyjne określenie wysokości nagród i stypendiów w uchwale bądź przez wskazanie kwoty, jaką otrzyma osoba uprawniona za swoje osiągnięcia, bądź przez określenie sposobu jej wyliczenia. Przyznawanie stypendiów stanowi jednak kompetencję wykonawczą związaną z realizacją budżetu. Organem wykonawczym gminy pozostaje wójt, a zatem jego wskazanie, jako organu decydującego o przyznaniu stypendium w ramach zasad określonych przez Radę Gminy w zaskarżonej uchwale, mieści się w zakresie upoważnienia do ustalenia zasad i trybu ich przyznawania i koresponduje z funkcją wykonawczą, jaką pełni wójt. Z ustawy wynika obowiązek ustalenia wysokości świadczeń oraz wskazania za jakie osiągnięcia są one należne, lecz brak jest precyzyjnych uregulowań. Mając na względzie zasadę racjonalnego działania ustawodawcy, przemilczenie kwestii ustalenia szczegółowych warunków, poczytywać należy jako celowe przekazanie uprawnień w tym zakresie Gminie. Obowiązek ustawowy został zaś w skarżonej sprawie wykonany poprzez ustalenie wartości świadczeń (do... zł) Takie zapisy, w ocenie gminy, dają możliwość zróżnicowania wysokości nagród za zajęcie określonego miejsca, mając jednocześnie na względzie ograniczenia w budżecie. Jak słusznie podniósł organ, nie do przewidzenia jest ilość zawodników osiągających wyniki (miejsca nagradzane). Ustalenie szczegółowo poszczególnych wyników jest technicznie i praktycznie trudne przy uwzględnieniu dyscypliny budżetowej. Oceniając przepisy uchwały Rady, których stwierdzenia nieważności domagała się strona skarżąca, Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady równości ani wadliwego wykonania delegacji ustawowej. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że art. 31 ustawy o sporcie pozostawia organom samorządowym szeroki zakres swobody, zarówno w kwestii podjęcia uchwały w przedmiocie stypendiów sportowych, jak i treści zawartych w niej norm, co jest uzasadnione zwłaszcza tym, że to jednostka samorządu ponosi wyłączny ciężar finansowania świadczeń, o których mowa w tym przepisie. Sąd nie kwestionuje również zapisu, że wspomniane stypendia "przyznaje Wójt po uprzednim rozpatrzeniu wniosku wymienionych podmiotów. Sprawa w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy z dnia [...] czerwca 2010 r. o sporcie stanowi indywidualną sprawę administracyjną. Rozstrzygnięcie o przyznaniu lub o odmowie przyznania konkretnej osobie stypendium finansowanego ze środków publicznych na podstawie przepisów prawa miejscowego przybiera postać aktu administracyjnego mającego cechy decyzji administracyjnej, bez względu na to, jak ten akt zostanie formalnie nazwany. Skoro zatem wspomniane postępowanie prowadzone jest przed organem administracji publicznej w należącej do właściwości tego organu sprawie indywidualnej, która powinna być rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, podany zapis nie narusza obwiązującego prawa. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała z wyjątkiem § 22 nie narusza prawa. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o stwierdzenie nieważności § 22 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały, należy podzielić stanowisko skarżącego, że przepis ten, zgodnie z którym traci moc uchwała Nr [...] w sprawie zasad i trybu przyznawania stypendiów i uchwała Nr [...] Rady Gminy w sprawie określenia rodzajów wyróżnień i nagród dla zawodników, trenerów i działaczy sportowych , narusza prawo w sposób istotny. Powołana wyżej uchwała została bowiem wydana w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w art. 22 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 81, poz. 889 ze zm.) oraz art. 35 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. 155, poz. 1298 ze zm.), które utraciły moc w dniu 16 października 2010 r., to jest w dacie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie. Uchwała wydana na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w wyżej wskazanych ustawach, utraciła zatem moc wiążącą w dacie ich uchylenia, tj. w dniu 16 października 2010 r. Zasada ta wynika z podustawowego charakteru aktów wydawanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego, a jedyny wyjątek od niej wynikać mógłby z wyraźnej treści nowej ustawy przewidującej dalsze obowiązywanie uchwał wydanych na podstawie starej ustawy (D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2007, s. 326). Przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie nie zawierają takiego uregulowania, co oznacza, iż akty podustawowe wydane na podstawie upoważnień zawartych w ustawie z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej oraz ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym utraciły moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 22 zaskarżonej uchwały jako naruszającego prawo w sposób istotny, zaś na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 listopada 2016
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Gminy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski Leszek Tyliński /przewodniczący/ Renata Owczarzak /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny