II SA/Bd 1455/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi D. Z. i F. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2005 (omyłkowo datowanym na rok 2004) F. W. (skarżący), działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Starosty [...] o wydanie decyzji w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w I. przy ul. [...], oznaczonych geodezyjnie jako działki nr [...] o pow. 293 m˛ i [...] o powierzchni 17 m˛, ewentualnie przyznanie zgodnie z art. 131 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami gruntu zamiennego o tej powierzchni na działce nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w roku 1995 wniosek w przedmiotowej sprawie złożyła J. Z. – poprzednik prawny skarżącego - domagając się zwrotu wskazanych nieruchomości wywłaszczonych w 1975 r. pod budowę domu młodzieży. Podniósł, że z uwagi na to, że zmieniono przeznaczenie nieruchomości, roszczenie o zwrot stało się zasadne. Decyzją z [...] marca 2005 r. Starosta I. odmówił zwrotu przedmiotowych nieruchomości, wskazując, że zostały one trwale zagospodarowane trawnikiem i chodnikiem wchodzącym w skład pasa drogowego. Wojewoda, decyzją z dnia [...] maja 2005 r., rozstrzygnięcie powyższe uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z [...] lipca 2005 r., Starosta ponownie odmówił zwroty przedmiotowych nieruchomości, podnosząc, że uzupełniony materiał dowodowy potwierdza prawidłowość przyjętego pierwotnie stanowiska. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] października 2005 r. która z kolei uchylona została, wraz z decyzją organu I instancji, wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2006 r. – Sąd wskazał, że organy arbitralnie uznały, iż przedmiotowe nieruchomości wchodzą w skład pasa drogowego oraz nie wyjaśniły, czy na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Skargę Wojewody na powyższy wyrok Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem o sygn. I OSK 1003/06. Rozpoznając ponownie sprawę, Starosta I., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., odmówił zwrotu przedmiotowych działek – rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Wyrokiem z dnia [...] marca 2009 r. WSA w Bydgoszczy uchylił obie decyzje, uznając że w sprawie nie zostały wyjaśnione wątpliwości w zakresie przeszkód do zwrotu działek. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Starosta odmówił zwrotu przedmiotowych nieruchomości, co utrzymał w mocy Wojewoda decyzją z [...] lutego 2011 r. Decyzje te zostały ponownie uchylone przez WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 października 2011 r., wskazując m.in., że skarżący zrezygnowali z roszczenia zwrotu tych części działek, które zajęte są przez chodnik, przez co rozstrzyganie o zwrocie przedmiotowych działek w całości naruszyło art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Starosta rozstrzygnął o zwrocie zaprojektowanych działek nr [...] oraz umorzył postępowanie w odniesieniu do projektowanych działek [...] – organ przeznaczył do zwrotu działki leżące między 0,75 m od krawędzi chodnika wraz ze ścieżką rowerową drogi kategorii powiatowej a ogrodzeniem oddzielającym pas drogowy od nieruchomości sąsiedniej. Decyzję powyższą Wojewoda uchylił decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. i przekazał sprawę Staroście do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] lutego 2015 r. Starosta odmówił zwrotu nieruchomości, która to decyzja została ponownie uchylona przez Wojewodę po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] czerwca 2015 r. Wojewoda wskazał, że brak w zgromadzonym materiale dowodowym wystarczających dowodów w kwestii zasięgu pasa drogowego i kategorii drogi. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], Starosta I. zwrócił na rzecz D. Z. i F. Z., po połowie, nieruchomość będącą własnością Gminy Miasta I., położoną w I. przy al. [...], oznaczoną w projekcie podziału stanowiącym załącznik do tej decyzji jako działki nr [...] o pow. 0,0098 ha i nr [...] o pow. 0,0003 ha, arkusz mapy 69, obręb [...]; odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej w projekcie podziału nr [...] i pow. 0,0185 ha i nr [...] o pow. 0,0014 ha, arkusz mapy 69; ustalił na rzecz Gminy Miasta I. należność tytułem zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości [...] zł, obciążając nią skarżących po połowie; oraz w punktach 4 i 5 sentencji ustalił termin i warunki uiszczenia powyższej należności. W uzasadnieniu decyzji organ, po przytoczeniu obszernego stanu faktycznego, wskazał, że pierwotnie nieruchomość objęta wnioskiem stanowiła działkę nr [...], która została zbyta na rzecz Skarbu Państwa przez poprzedniczkę prawną skarżącego w trybie wywłaszczenia pod budowę hotelu robotniczego. Organ wyjaśnił, że w wyniku podziału geodezyjnego dokonanego w 1989 r. wyodrębniono z powyższej działki nieruchomości o nr [...] (pow. 0,1884 ha) i nr [...] (pow. 0,0017 ha), a dalej działka [...] podzielona została na działki [...] (pow. 0,0771 ha), [...] (pow. 0,0830 ha) i [...] (pow. 0,0283) w celu wydzielenia ulicy i dokonania ewentualnego zwrotu pozostałych gruntów. Organ wskazał, że w przeszłości dokonano zwrotu działek nr [...] i działki [...], przez co skarżący uzyskali łącznie grunt o pow. 0,1601 ha, a wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczy pozostałej części nieruchomości wywłaszczonej w 1975 r. Dalej organ wyjaśnił, że działki [...] przeszły w 1990 r. z mocy prawa na własność Gminy Miasta I.; że brak jest możliwości odszukania archiwalnej dokumentacji budowlanej dotyczącej drogi i że dla wyjaśnienia kwestii zasięgu pasa drogowego powołano w sprawie biegłego, który zakwalifikował drogę do kategorii technicznej G zaś granicę pasa określił w odległości 70 cm od zewnętrznej krawędzi najdalej wysuniętego elementu pasa drogowego; oraz że powołany w sprawie biegły geodeta opracował projekt podziału, w którym wyodrębniono działki nr [...] i [...] w celu wydzielenia gruntu trwale zagospodarowanego w postaci chodnika oraz przynależnego do pasa drogowego al. [...]. Organ przytoczył treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że cel, na jaki została nabyta przedmiotowa nieruchomość nie został osiągnięty – nie rozpoczęto budowy i nie zrealizowano w określonych ustawowo terminach zaplanowanej inwestycji. Organ podniósł, że zwracane działki nr [...] wydzielone zostały zgodnie ze wskazaniami wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 19 października 2011 r., oraz że ustalona kwota odszkodowania na rzecz Gminy Miasta I. określona została na podstawie operatu szacunkowego wartości przedmiotowej nieruchomości, wedle ustawowych reguł waloryzacji. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, odwołali się od powyższej decyzji do Wojewody, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że nie zgadzają się z określonym zasięgiem spornego pasa drogowego oraz nadanej mu klasie technicznej, albowiem w ich ocenie al. [...] jest drogą powiatową dwujezdniową o klasie technicznej Z. Skarżący zakwestionowali prawidłowość dokonania ekspertyzy biegłego geodety w sprawie zasięgu pasa drogowego i jego klasyfikacji technicznej, wskazując, że ustaleniom zawartym w opinii przeczą niewzięte pod uwagę parametry drogi, w tym usytuowanie chodników, szerokości drogi w liniach rozgraniczających i odległości od skrzyżowania ulic. Ponadto wskazali, że pojęcia pasa drogi i drogi nie są tożsame i o ile nabycie własności drogi publicznej przez osobę fizyczną nie jest możliwe, to możliwe jest nabycie elementu pasa drogi publicznej, jakim jest trawnik. Decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...], Wojewoda utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu, po obszernym przytoczeniu stanu faktycznego w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść art. 7 i art 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 4 pkt 17, art. 216 ust. 1 i art. 217 ust. 2 u.g.n. oraz art. 2a ust. 1 i 2, art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 2, ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, organ odwoławczy wykluczył możliwość merytorycznej oceny ustaleń zawartych w opinii biegłego. Wskazał, że okoliczność, iż przedmiotowa droga stanowi drogę powiatową, jest w sprawie bezsporna, a w związku z tym nieuzasadnione są zarzuty dotyczące arbitralnego zaliczenia jej przez organ do kategorii dróg powiatowych. Podkreślając, że organ I instancji uzupełnił w wymaganym zakresie materiał dowodowy, m.in. uzyskując opinię biegłego w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy zauważył, ż w toku postępowania wszelkie wątpliwości skarżących względem tej opinii były wyjaśniane na bieżąco, a zarzuty dotyczące prawidłowości jego sporządzenia pojawiły się dopiero w odwołaniu. Organ potwierdził zasadność zaliczenia przez organ I instancji al. [...] do drogi klasy technicznej G, powtarzając, że wynika to ze sporządzonej w toku postępowania opinii biegłego. Zarzuty względem tej opinii organ odwoławczy uznał za bezpodstawne, wskazując, że jest ona opinią specjalistyczną, sporządzoną przez osobę uprawnioną i odpowiada ona wymogom formalnym. Przywoławszy definicje z ustawy o drogach publicznych organ podniósł, że elementy pasa drogi publicznej nie podlegają obrotowi, ponieważ są one połączone funkcjonalnie z drogą publiczną i stanowią własność publicznoprawną. Podkreślił, że zwrot nieruchomości wywłaszczonej dokonuje się w takim stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu, w związku z czym nie mają wpływu na rozmiar zwracanych nieruchomości okoliczności, że wybudowana jest na nich droga rowerowa o szerokości 1,6 m oraz zjazd na parking urzędu skarbowego. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. F. Z. i D. Z., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenia art. 137 u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie, art. 4 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. przejawiające się w utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji oraz art. 80 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem. Skarżący wnieśli o zmianę decyzji organu odwoławczego i zwrot stronie spornych nieruchomości, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji II instancji, podnosząc ponadto, że podczas długoletniego postępowania w przedmiotowej sprawie sporne nieruchomości przechodziły liczne transformacje legalizujące stan niekorzystny dla skarżących, oraz że żadne z wymienionych ustawowo urządzeń nigdy nie występowało na działkach [...], a więc ustalenie odległości pasa drogowego w sposób w jaki czynią to organy administracyjne jest nieuprawnione. Podnieśli, że twierdzeniu o tym, iż przedmiotowa droga ma klasę techniczną G przeczy ustalona przez biegłego szerokość jezdni oraz, że ma ona dwa pasy ruchu. Wskazali, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. szerokość pasa ruchu drogi klasy Z może być zwiększona do 3,5 m, a więc można zaliczyć do tej kategorii przedmiotową drogę, a ponadto organ zaakceptował zakwalifikowanie tej drogi do klasy G tylko na podstawie jednego parametru (szerokość drogi). Podnieśli, że sporządzona na potrzeby postępowania opinia biegłego nie zawiera uzasadnienia zajętego stanowiska. Wskazawszy, że przedmiotowa droga nie osiąga wymaganej przepisami dla klasy G szerokości 35 m, skarżący nie zgodzili się z twierdzeniami organu dotyczącymi pojęć pasa drogowego i drogi, podnosząc, że pojęcie pasa drogowego, jako pojęcie szersze, konsumuje pojęcie drogi. W związku z powyższym, w ich ocenie, element pasa drogowego, jakim jest trawnik, może przejść na własność osoby fizycznej. Końcowo skarżący zauważyli, że zasadności ich roszczeń nie może pozbawiać fakt nakładów czynionych na nieruchomość w postaci rozbudowy drogi, albowiem inwestycje te nie są związane z realizacją pierwotnego celu wywłaszczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprawidłowego wyznaczenia szerokości pasów ruchu, organ powołał się na twierdzenia zawarte w zapadłym wcześniej w toku sprawy wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 19 października 2011 r., II SA/Bd 452/11. Powtórzył, że opinia biegłego jest ekspertyzą specjalistyczną nie poddającą się merytorycznej ocenie organu administracji, oraz że żaden z elementów pasa drogowego nie podlega obrotowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1975 r. J. Z. (poprzedniczka prawna wnioskujących o zwrot nieruchomości skarżących: D. Z. i F. Z.) sprzedała Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) działkę nr [...] położoną w I. przy ul. [...] z przeznaczeniem pod budowę hotelu robotniczego. Po wykupie działki dokonano jej podziału na działki nr [...], przy czym tę ostatnią działkę podzielono następnie w 1996 r. na działki [...], [...] i [...], celem wyodrębnienia działki zajętej pod urządzoną drogę (działka nr [...]) oraz działek przeznaczonych do ewentualnego zwrotu (działki [...] i [...]. Działki nr [...] zwrócone zostały następcom prawnym J. Z. - D. Z. i F. Z.. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] października 2005 r., Wojewody, Starosta I. odmówił D. Z. i F. Z. zwrotu działek nr [...] trwale zagospodarowanych jako chodnik i trawnik wchodzących w skład pasa drogowego ulicy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 marca 2006 r. sygn. II SA/Bd 1138/05 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] października 2005 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody wniesioną od tego wyroku. W uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy stwierdził, że jakkolwiek kluczowym w sprawie jest ustalenie, czy działki nr [...] wchodzą w skład pasa drogowego, pasa tego jako wydzielonego linami granicznymi gruntu zdefiniowanego w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych nie wskazano – nie porównano stanu faktycznego z ustawową definicją. Przedmiotem rozpoznania organów były działki [...], [...], [...] oraz działka [...] Z działki [...] wydzielono działki [...], a z działki [...] wydzielono działki [...] Powyższego podziału dokonano przy zastosowaniu kryterium, że działka [...] wchodzi w skład drogi, a działka [...] leży poza jej granicami. By dokonać kontroli zasadności zaskarżonej decyzji należało na wstępie stwierdzić, że bezspornym w sprawie jest, iż cel na jaki wykupiono aktem notarialnym z [...] lipca 1975 r. nieruchomość (tj. budowa hotelu robotniczego), nie został zrealizowany, co otworzyło wnioskodawcom drogę do żądania zwrotu nieruchomości w oparciu o art. 136 ust. 3 ugn. Rozpoznając przedmiotową sprawę, zarówno organy, jak i Sąd, na mocy art. 153 p.p.s.a., były związane stanowiskiem WSA w Bydgoszczy wyrażonym w wyroku z dnia 19.10.2011, sygn. Akt II SA/Bd 452/11, w którym stwierdzono, że: "1/ art. 2a ustawy o drogach publicznych wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, 2/ zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym przez określenie to należy rozumieć zajęty pas gruntu w ramach linii rozgraniczających drogę obejmujący zarówno jezdnie jak i chodniki, ścieżki rowerowe, miejsca postojowe i parkingi, zieleń przydrożną, a także usytuowane na nim obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu; chodzi tu o usytuowanie na nieruchomości pasa drogowego lub jego części (art. 4 pkt 1,5, 6, 22 ustawy o drogach publicznych), 3/ oceny, czy wywłaszczona nieruchomość (lub jej część) znajduje się w liniach rozgraniczających drogi publicznej należy dokonać w oparciu o dokumentację, na podstawie której wybudowano ulicę, 4/ przy ocenie, czy wywłaszczona nieruchomość (lub jej część) znajduje się w liniach rozgraniczających drogi publicznej - nie ma znaczenia zmiana parametrów tejże ulicy w kolejnych planach zagospodarowania przestrzennego." Sąd w ww. wyroku wskazał również, że do zmiany klasy drogi w postaci ul. [...] na klasę techniczną G (główna), może dojść jedynie poprzez uzyskanie pozwolenia na budowę w oparciu – nie o plan zagospodarowania przestrzennego, lecz o projekt uwzględniający wymogi § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpadać drogi publiczne i ich usytuowanie, a następnie faktyczne wykonanie drogi stosownie do pozwolenia na budowę wskazującego konkretną klasę drogi publicznej. Sąd w powyższym wyroku stwierdził też, że w celu ustalenia szerokości drogi publicznej – [...] konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie w oparciu o oparciu o dokumentację budowy drogi, jakiej jest ona klasy technicznej, w szczególności na podstawie dokumentacji budowy parkingu, pomiędzy ulicami [...] a [...], która mogła obejmować także kwestię włączenia parkingu (wjazdu) do [...], a tym samym dokumentacja ta mogła określać granice pasa drogowego tej ulicy. Jak wskazał sąd w ww. wyroku, w przypadku niepowodzenia w poszukiwaniach stosownej dokumentacji określającej klasę techniczną [...] (a tym samym określającej jej szerokość), przy określeniu szerokości ww. ulicy należy stosować zasady określone w art. 34 ustawy o drogach publicznych, a stosownie do tego przepisu odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m, a dla autostrad i dróg ekspresowych - co najmniej 2 m. W omawianym wyroku stwierdzono, że z na [...] brak jest wykopu, nasypu czy rowu stanowiącego urządzenie będące częścią drogi w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, do którego odwołuje się cytowany art. 34, a w takim przypadku punktem odniesienia dla dokonania pomiaru, o którym mowa w ww. art. 34 powinna być zewnętrzna (względem środka drogi) krawędź chodnika, będącego stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 6 częścią drogi. W przedmiotowej sprawie chodnik spełnia bowiem taką samą funkcję jak wykop, nasyp czy rów, tj. oddziela drogę od jej otoczenia. Wobec powyżej przytoczonych wytycznych WSA w Bydgoszczy zawartych w ww. wyroku, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, należało wyjaśnić, czy organy prawidłowo wykonały przytoczone wskazania zawarte w powyższym wyroku. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy powyższe wytyczne zrealizowały w sposób prawidłowy. Przede wszystkim dokonały poszukiwania dokumentacji budowy drogi, a w szczególności parkingu. Starosta I., pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., zwrócił się do Zarządu Dróg Powiatowych w I. o nadesłanie dokumentacji, na podstawie której dokonano przebudowy drogi na odcinku przyległym do spornej nieruchomości, przytaczając stanowisko wyrażone w ww. wyroku (vide: k. 289 akt organu I instancji). Nadesłana dokumentacja, tj. projekt budowlany (k.310 ww. akt) oraz opis techniczny do projektu architektoniczno – budowlanego (k. 304 ww. akt), nie zawierała jednak informacji w zakresie określenia klasy technicznej drogi. Organ I instancji zwrócił się ponadto, pismem z dnia [...] września 2012 r. do Urzędu Miasta I. o informację, czy zachowała się dokumentacja dot. Budowy parkingu pomiędzy ulicami [...] i al. [...] z 1989 r. (vide: k. 352 ww. akt). Na powyższe pismo Urząd Miasta I. udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2012 r., o braku ww. dokumentacji (vide: k. 353 ww. akt). W tych warunkach, zgodnie z przytoczonymi wyżej wytycznymi zawartymi w ww. wyroku, należało zastosować zasady określone w art. 34 ustawy o drogach publicznych. Z przepisu tego wynika, że odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m, a dla autostrad i dróg ekspresowych - co najmniej 2 m. Skoro analizowana droga nie stanowi autostrady, powyższa odległość winna wynosić co najmniej 0,75 m od urządzeń w rozumieniu art. 4 pkt 1 i 2 ww. ustawy. W przytoczonym wyroku przesądzono, że punktem odniesienia dla dokonania pomiaru, o którym mowa w ww. art. 34 powinna być zewnętrzna (względem środka drogi) krawędź chodnika, będącego stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 6 częścią drogi. W przedmiotowej sprawie chodnik spełnia bowiem taką samą funkcję jak wykop, nasyp czy rów, tj. oddziela drogę od jej otoczenia. Z uwagi na powyższe zgodzić się należy z organami, że brak było warunków do zwrotu działek [...], albowiem stanowią one chodnik wraz ze ścieżką rowerową i przynależnym do pasa drogowego gruntem o szerokości 0,7 m, licząc od najdalej wysuniętego ww. elementu pasa drogowego. Wydzielenie powyższych działek nastąpiło zgodnie z wytycznymi zawartymi w przytoczonym wyżej wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 19 października 2011 r. Skoro bowiem nie odnaleziono dokumentacji, na podstawie której można by było określić klasę drogi, to należało przy określeniu szerokości omawianej ulicy, zastosować zasady określone w art. 34 ustawy o drogach publicznych, czego też w sprawie organy prawidłowo dokonały, opierając się na opinii biegłego sądowego nr [...] (vide: k.555 ww. akt). Należy zauważyć, że w ww. opinii biegły wypowiedział się do klasy technicznej drogi. Uznać jednak trzeba, że wypowiedź w tym zakresie nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro zrealizowano wytyczne wyroku z dnia 19 października 2011 r., w których stwierdzono, że brak dokumentacji z której wynikałaby klasa drogi uprawnia organy do ustalenie jej szerokości w oparciu o art. 34 ww. ustawy z uwzględnieniem tego, co faktycznie na nieruchomości istnieje – a więc jaka faktycznie została wybudowana droga publiczna. Uwzględnić należało zatem zastane przez organy wszystkie elementy wybudowanej drogi, łącznie z chodnikiem i ścieżką rowerową. Z powyższych względów zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową, a złożóną do Sądu skargę, jako niezasadną. W szczególności należy stwierdzić, że z przyczyn już wyżej przytoczonych (zagadnienie braku właściwej dokumentacji) odwoływanie się w skardze do kwestii klasy drogi nie było usprawiedliwione. Nie można było uznać również za zasadnej zawartej w skardze argumentacji dotyczącej problematyki pojęcia drogi i pasa drogowego, skoro wiążące wytyczne w przytoczonym wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 19 października 2011 r., w sposób jasny wskazały, jak należy obliczyć szerokość drogi, a więc określony pas gruntu, który nie podlega zwrotowi. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.