II SA/Bd 1299/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej postanowił: oddalić wniosek.

I W dniu [...] września 2018 r. (uzupełniony [...] października 2018 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną – jest osobą bezrobotną. Wskazał w nim również, że ,,nie jest komfortowe, gdy do nowej pracy przesyłane jest zajęcie wynagrodzenia...". Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Utrzymują się z wynagrodzenia żony skarżącego w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Podał, że jego żona posiada dom oraz samochód. Oświadczył, że nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący podał również, że zobowiązania i stałe wydatki gospodarstwa domowego stanowią m.in. spłata rat kredytu ([...] zł miesięcznie), media ([...] zł miesięcznie) czy opłaty za przedszkole i wyżywienie. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. III Zdaniem orzekającego skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania we wnioskowanym zakresie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie takie potwierdza porównanie będących do dyspozycji wnioskodawcy dochodów oraz ciążących na nim comiesięcznych wydatków. Istotne przy tym jest, że dla oceny możliwości finansowych skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają jedynie wydatki niezbędne (konieczne), tj. związane z bieżącym zaspokojeniem potrzeb egzystencjalnych (mieszkanie, wyżywienie itp.). Wydatków takich nie stanowią natomiast spłacane przez skarżącego raty kredytu. Spłata kredytu ponadto nie jest wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu), niezależnie jakiemu celowi służą, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 17 grudnia 2014 r. I GZ 587/14; z 19 listopada 2014 r. I OZ 1036/14; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać wnioskującego o przyznanie prawa pomocy za osobę ubogą tym bardziej, że pozostaje w związku małżeńskim z żoną, która posiada dom, samochód i stały dochód. Skarżący nie ujawnił również czy otrzymuje świadczenie wychowawcze. Podkreślenia wymaga, że przysługuje mu z całą pewnością kwota [...]zł. To powoduje, że jego dochód jest wyższy niż podany w formularzu PPF. Poza tym w uzasadnieniu wniosku podał, że ,,nie jest komfortowe, gdy do nowej pracy przesyłane jest zajęcie wynagrodzenia...". Rodzi się zatem pytanie czy skarżący podjął nową pracę czy też zamierza ją podjąć. Skoro podjął nową pracę to powinien wykazać wysokość wynagrodzenia z tego tytułu. Nie może być również tak, że osoba radząca sobie z utrzymaniem pragnie przerzucić ciężar finansowania sprawy przed sądem na pozostałych obywateli często znajdujących się w dużo gorszej sytuacji finansowej niż wnioskodawca. IV W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.