II SA/Bd 1187/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania wznowieniowego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Z pouczenia zawartego w postanowieniu wynika, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. P. z dnia [...] grudnia 2019 r. T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na powyższe postanowienie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 P.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystąpiła ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania wznowieniowego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy. Od postanowienia tego skarżący powinien złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działało w niniejszej sprawie jako organ I instancji i stąd też od wydanego postanowienia przysługiwało stronie prawo złożenia w terminie 7 dni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro skarżący nie wykorzystał przysługujących jemu środków prawnych celem wzruszenia zaskarżonego postanowienia, nie został zatem spełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu. Powyższe skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego rozpoznania skargi. Rozpoznanie takiej skargi przez Sąd stanowiłoby naruszenie fundamentalnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniesiona skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu. O powyższym Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a., orzekł w sentencji. W tym stanie rzeczy nie było podstaw także do rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Sąd, na podstawie art. 247 ppsa odstąpił zatem od merytorycznego jego rozpatrywania. Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym i w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 ppsa, a to z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. np. postanowienie NSA z dnia 28.03.2012 r., II GZ 101/12, LEX nr 1145541).