II SA/Bd 1159/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...], [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew postanawia odrzucić skargę [...].

Pismem z [...]. [...] i [...] wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 października 2023 r. wezwano skarżącego [...] do usunięcia braku formalnego skargi pod rygorem jej odrzucenia poprzez określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...] skarżący wskazali, że ich indywidualny interes prawny, tj. byłego oraz obecnego właściciela gruntów związany jest z bezprawnym usunięciem z tych gruntów drzew i krzewów na znacznym obszarze, bez ich zgody. Z uwagi na ustalenie, że na podstawie umowy darowizny z [...] doszło do przekształcenia własnościowego nieruchomości, której dotyczy przedmiotowe postępowanie, zarządzeniem Sędziego z dnia 9 stycznia 2024 r. zobowiązano [...] do oświadczenia czy w niniejszym, postępowaniu zainicjowanym skargą na decyzję [...] z dnia [...] działa w imieniu własnym czy jako pełnomocnik [...]. W odpowiedzi na powyższe [...] pismem z dnia [...] oświadczył, że działa w przedmiotowej sprawie w imieniu własnym. Zarządzeniem Sędziego z dnia 25 czerwca 2024 r. wezwano [...] do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji [...] z dnia [...] nr [...] pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do wykonania ww. zarządzenia doręczone zostało w dniu [...] W zakreślonym w terminie strona nie przedłożyła żadnych dokumentów celem wykazania interesu prawnego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona przez [...] podlega odrzuceniu. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie Sąd, po zbadaniu przesłanek dopuszczalności skargi wniesionej przez [..] uznał, że jego skarga jest niedopuszczalna ze względów podmiotowych. Stosownie do treści art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. O "interesie prawnym" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004 r., OSK 919/04 (publ. OSP 2005, z. 11, poz. 128) ocenił, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005, s. 199 - 130). Istnienie, przywołanej powyżej, legitymacji skargowej, w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., podlega badaniu przez sąd administracyjny. W sytuacji jej braku u skarżącego, w przypadku gdy skargę wnosi podmiot, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (por. np. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96). Kluczowym elementem przy składaniu skargi jest posiadanie interesu prawnego, rozumianego jako istnienie związku miedzy sferą indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Jest to interes o charakterze osobistym przez to że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia powinno być przy tym aktualne. Cechę tę ocenia się na chwilę wejścia w życie danego aktu albo na chwilę wniesienia skargi na wspomniany akt do sądu administracyjnego.Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa. Przymiotu strony nie ma podmiot, który swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występuje interes prawny [...]. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że przedmiotem sprawy jest umorzenie postępowania dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej w sprawie wszczętej na podstawie zgłoszenia [...], tj. dotychczasowego właściciela gruntu rolnego graniczącego z gruntami [...] (uczestnika postępowania), o kompletnym usunięciu krzewów i drzew na dużej powierzchni obejmującej zarówno grunty [...] jak i [...]. Źródłem ewentualnego interesu prawnego [...] w sprawie był zatem tytuł prawny do nieruchomości, z której usunięte zostały drzewa i w związku z czym domagał się on od organu podjęcia określonego działania. Co istotne, z akt administracyjnych wynika jednak, że umową darowizny z dnia 18.10.2022 r. (zob. znajdujący się w aktach administracyjnych organu I instancji akt notarialny Repertorium A. Nr 16201/22) [...] zbył nieruchomość, z którą związane było prowadzone postępowanie administracyjne na rzecz swojego wnuka [...]. Podkreślić należy przy tym, że zdarzenie to miało zatem miejsce jeszcze przed wydaniem decyzji (zarówno I jak i II instancji) w postępowaniu podlegającemu kontroli w niniejszej sprawie przed tut. Sądem. Co prawda w dalszym etapie prowadzonego przed organami postępowania [...] nadal brał udział, jednak legitymował się pełnomocnictwem udzielonym mu przez wnuka. Ponadto, na ww. okoliczność zbycia nieruchomości przez [...] na rzecz wnuka [...] (drugiego skarżącego w niniejszej sprawie) wskazano również na gruncie wniesionej do Sądu skargi. Jednak mimo tego [...] – a więc były właściciel nieruchomości - wskazał że wnosi skargę działając we własnym imieniu. Dlatego też Sąd wezwał go do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone, jednak [...]w zakreślonym przez Sąd terminie nie wykazał w żaden sposób swojego interesu prawnego do bycia stroną skarżącą w przedmiotowej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.