II SA/Bd 1118/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 13 września 2022 r. nr NHŻ.906.10.2022 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem znak [...] z dnia [...] września 2022 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. na podstawie art. 58 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej powoływana jako kpa) - odmówił T. D., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] T. D. (dalej określany jako Skarżący) przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji nr [...], znak: [...] z dnia [...].02.2021 r. wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał ww. decyzję nakazującą Skarżącemu zaprzestanie działalności pubu S., ul. W., [...] B. Rozstrzygnięciu decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji wniósł o przywrócenie terminu do jego wniesienia, podnosząc, że została ona doręczona dopiero 2.08.2022 r. Organ natomiast nie przedłożył żadnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji lub potwierdzenia podwójnego jej awizowania (próby doręczenia). Skarżący podkreślił, że 6.02.2021 r. podczas kontroli w lokalu reprezentował go pełnomocnik, a więc organ zgodnie z dyspozycją art. 40 § 2 w związku z art. 110 § 1 kpa powinien ją doręczyć pełnomocnikowi. Organ nie przedłożył potwierdzenia doręczenia decyzji również pełnomocnikowi. W ocenie Skarżącego bieg terminu do złożenia odwołania nie zaczął jeszcze biec, gdyż decyzja nie została mu w żaden sposób doręczona, niemniej z ostrożności procesowej złożył wniosek o przywrócenie terminu z uwagi na wyżej wskazane okoliczności. Ponadto Skarżący wskazał, że jeżeli na krążącym w Internecie filmiku, dostępnym pod adresem [...], został utrwalony moment doręczenia przedmiotowej decyzji o zamknięciu lokalu, którego w sposób oczywisty nie można uznać za skuteczne doręczenie, a funkcjonariusze, którzy podjęli się takiego bezprawnego działania polegającego na pozostawieniu decyzji na stole, powinni odpowiadać służbowo i karnie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W ocenie organu zaskarżona decyzja została dostarczona 6.02.2021 r. do pubu, co potwierdza adnotacja służbowa z 6.02.2021 r. Została ona odczytana przez przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. obecnej na miejscu pracownicy baru, która odmówiła podpisania zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Powyższa czynność została przeprowadzona w obecności funkcjonariuszy Policji, co zostało utrwalone także na przytoczonym przez stronę nagraniu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 39 kpa organ administracji publicznej może doręczać pisma przez swoich pracowników. Działania podjęte przez pracowników organu I instancji były także zgodne z art. 46 § 2 kpa, zgodnie z którym, jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo. Istotnym jest fakt, że właściciel pubu nie potwierdził przyjęcia decyzji, gdyż wcześniej oddalił się z miejsca prowadzonej kontroli, a decyzja, jak wspomniano powyżej, została odczytana pracownicy baru, co było działaniem prawidłowym, gdyż w przypadku nieobecności kierującego zakładem lub jego upoważnionego przedstawiciela czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika kontrolowanego zakładu. Powyższe koresponduje z art. 40 § 1 kpa, na mocy którego pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Ponadto podkreślić należy, że z akt sprawy nie wynika, iż [...] został ustanowiony pełnomocnikiem Skarżącego, wobec czego działania organu I instancji były zgodne z przepisami prawa i skutkowały skutecznym doręczeniem stronie ww. decyzji. Skargę na ww. postanowienie złożył Skarżący, zarzucając mu: 1. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na jego treść: art. 58 § 1 kpa poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której uprawdopodobnił, że przez swoje niezawinione zachowanie nie odwołał się od decyzji w terminie, gdyż decyzja ta nie została mu nigdy przez organ doręczona i do 2 sierpnia 2022 r. nie wiedział o jej treści; art. 110 § 1 kpa poprzez uznanie, że decyzja niedoręczona wywołuje skutki prawne; art. 39 § 2 pkt 2, art. 39 § 3 pkt 2, art. 40 § 1 i art. 42 § 1 kpa poprzez zaakceptowanie przez organ II Instancji niedoręczenia wydanej przez organ I instancji decyzji w żaden prawem przewidziany sposób; art. 43 kpa poprzez uznanie, że próba przymuszenia barmanki do odbioru decyzji i jej odmowa odbioru decyzji z uwagi na brak ważnego upoważnienia od Skarżącego do odbioru korespondencji i następne pozostawienie decyzji na stole w lokalu świadczy o skutecznym doręczeniu decyzji stronie postępowania administracyjnego w sytuacji, w której w przypadku nieobecności adresata decyzję zgodnie z przepisami można pozostawić u dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu tylko wtedy, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, co w niniejszej sprawie, zgodnie z nagraniem przedstawiającym moment domniemanej próby doręczenia decyzji, nie nastąpiło, a ponadto organ nie pozostawił żadnej informacji o pozostawieniu korespondencji u jednej z tych osób, więc nie sposób uznać, że decyzja została skutecznie doręczona; art. 40 § 1 kpa poprzez uznanie skutecznego doręczenia decyzji niedoręczonej pełnomocnikowi strony postępowania administracyjnego oraz uznanie, że zgodnie z aktami administracyjnymi [...] nie był pełnomocnikiem Skarżącego w sytuacji, w której moment udzielenia pełnomocnictwa został uwieczniony na nagraniu dostępnym pod linkiem[...] (minuta 49 nagrania), a więc organ I instancji nie tylko nie doręczył Skarżącemu decyzji, ale również nie sporządził w sposób wyczerpujący i prawidłowy akt postępowania administracyjnego, nie podjął nawet próby doręczenia wydanej decyzji pełnomocnikowi strony; art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie wyczerpująco materiału dowodowego, w tym szczególnie nieprzeprowadzenie dowodu z nagrań znajdujących się na platformie YouTube, które w sposób bezpośredni wskazują na bezprawność działania organu I instancji, a w konsekwencji wydania postanowienia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny; art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, bez uwzględnienia zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, w wyniku wydania postanowienia w sposób nieuwzględniający przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i próby bezpodstawnej legitymizacji bezprawnych działań organu I instancji; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia polegający na bezzasadnym przyjęciu, że wydana w sprawie decyzja administracyjna została skutecznie doręczona Skarżącemu oraz że nie wyznaczył on pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II Instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że aby móc rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, organ powinien w pierwszej kolejności ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy doręczenie decyzji zostało dokonane prawidłowo. Jeżeli organ stwierdzi nieskuteczność doręczenia, to oznaczać będzie, że termin nie rozpoczął biegu, a więc nie mógł zostać uchybiony (tak słusznie wyrok NSA z 27.06.2017 r., II GSK 2905/15, LEX nr 2349830). W analizowanej sprawie z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja z [...] .02.2021 r. nie została doręczona Skarżącemu w dacie wskazanej przez organ, tj. podczas przeprowadzania czynności kontrolnych dnia [...] .02.2021 r. Zupełnie niezrozumiałe i nie znajdujące żadnego odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach są twierdzenia organu, że do doręczenia doszło na skutek odczytania treści decyzji pracownicy Skarżącego. Zgodnie z art. 42 § 1 kpa, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Natomiast w myśl art. 43 zd. 1 kpa: "W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania". W przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z ww. okoliczności. Podkreślenia wymaga to, że pracownica Skarżącego nie była w żaden sposób zobowiązana do odbioru pisma. Zgodnie z art. 50 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 162, która to ustawa nota bene nie była w ogóle przywoływana przez organ), w przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez przedsiębiorcę obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika przedsiębiorcy lub osoby zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Ww. przepis stanowi jedynie o wykonywaniu czynności kontrolnych w obecności pracownika, natomiast w żaden sposób nie reguluje kwestii doręczania mu decyzji. Nie jest również zrozumiałe stanowisko organu odnośnie kwestii opuszczenia przez Skarżącego miejsca, gdzie odbywała się kontrola. Żaden przepis nie nakazuje być obecnym przedsiębiorcy osobiście podczas kontroli i może on opuścić miejsce, gdzie się ona odbywa w dowolnym czasie. Reasumując, stwierdzić trzeba, że z uwagi na to, że decyzja nie została Skarżącemu doręczona w dniu kontroli, lecz – jak wynika z akt sprawy – 2.08.2022 r., Skarżący nie uchybił terminu do wniesienia odwołania, które zostało nadane w placówce pocztowej 9.08.2022 r. Skoro nie nastąpiło uchybienie terminu, tym samym nie było podstaw do orzekania w przedmiocie jego przywrócenia. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływana jako "ppsa"), orzeczono jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 ppsa, w szczególności uwzględnienie tego, że z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona Skarżącemu (jego pełnomocnikowi) dopiero 2.08.2022 r. Na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżącego wpisu w kwocie 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.