Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OZ 998/26

Postanowienie NSA z 6 października 2026 r., II OZ 998/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie i odmówiono wstrzymania wykonania decyzji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
6 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Bk 450/26 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi C.M. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2026 r. nr WOP.7721.20.2026.TN w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty gospodarczo-magazynowej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; 2. zwrócić A.M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) złotych.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 10 lipca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku "WINB", którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku znak PINB.5160.27.2025.MK z dnia 24 lutego 2026 r. – nakazującą C.M. rozbiórkę wiaty gospodarczo - magazynowej. Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub może spowodować trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu rozbiórka wiaty, zgodnie z zaskarżoną decyzją, doprowadzić może do tak istotnej bądź trwałej zmiany rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić jedynie po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła uczestniczka postepowania – A.M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. W zażaleniu sformułowano zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo iż strona skarżąca nie wykazała, że jej wykonanie spowoduje wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W piśmie z 18 sierpnia 2026 r. skarżący ustosunkował się do zarzutów zażalenia wskazując, że wykonanie decyzji spowoduje zmianę istniejącego stanu faktycznego, a odtworzenie rozebranego obiektu będzie się wiązało z poniesieniem nakładów finansowych oraz czasu i pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Choć zasadniczo Sąd pierwszej instancji ma rację, że wykonanie nakazu rozbiórki wiaty ze swej istoty może powodować zaistnienie przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a., jednak tego rodzaju argumentacja nie może być wystarczająca do wykazania, że w konkretnej sprawie zaistnieją przesłanki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena w tym zakresie wymaga wykazania określonego stanu rzeczy, tj. istnienia konkretnych okoliczności, które w powiązaniu z wykonaniem nakazu mogłyby wskazywać na zaistnienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym zakresie ocena Sądu pierwszej instancji jest lakoniczna, ponieważ opiera się jedynie na stwierdzeniu, że strona skarżąca wykazała, że wykonanie nakazu objętego zaskarżoną decyzją, może wywołać takie niebezpieczeństwo. Jeżeli skarżący wskazuje na koszty finansowe związane z wykonaniem nakazu to powinien wykazać jaki jest koszt wykonania przedmiotowego nakazu oraz przedstawić swoją sytuację finansową tak aby można było w ogóle ocenić, czy może być mowa w niniejszej sprawie o "znacznej szkodzie" lub "trudnych do odwrócenia skutkach". Tego rodzaju wskazania nie zawiera zaś wniosek skarżącego, w którym poprzestano wyłącznie na ogólnych twierdzeniach wskazujących na bezpowrotne zniszczenie wiaty. Skarżący nie wskazał, że ze względu na sposób wykonania obiektu, jego konstrukcję, nie będzie możliwe dokonanie rozbiórki bez uszkodzenia materiałów użytych do jego realizacji, a także, że wykonanie obowiązku, w tym przywrócenie do stanu pierwotnego, będzie się wiązało z poniesieniem znacznych, konkretnych, nakładów finansowych (a tym samym wpłynie na jego sytuację majątkową zagrażając jego kondycji finansowej), dużym nakładem czasu i pracy. Co do zasady bowiem nakaz rozbiórki generuje jakieś koszty finansowe. Dlatego trafnie argumentuje się w zażaleniu, że stanowisko skarżącego zawarte we wniosku opiera się w istocie tylko na ogólnym powołaniu się na prawnych przesłankach wstrzymania wykonania decyzji bez wskazania konkretów, zaś ocena Sądu pierwszej instancji opiera sią na lakonicznych twierdzeniach. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił, że skarżący w swoim wniosku wykazała zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., dlatego należało uchylić zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji; brak zaś wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. uprawnia do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 sierpnia 2026
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny