II OZ 997/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.L. i F.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 440/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.L. i F.L. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 440/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, orzekając w sprawie ze skargi A.L. i F.L. (dalej skarżący), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę zadaszenia żaluzyjnego, o powierzchni 106 m2, na istniejącej przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w S. pergoli z kształtowników stalowych, poprzez rozbiórkę elementów lamelowych (ruchomych) wraz z systemem odprowadzania wody i instalacją elektryczną. W decyzji wskazano, że po wykonaniu robót rozbiórkowych istniejąca konstrukcja z kształtowników stalowych powinna pełnić funkcję pergoli, wybudowanej w oparciu o projekt zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Sopotu z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji odwołał się do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: "P.p.s.a." i podniósł, że skarżący nie wykazali wystąpienia okoliczności, które mogłyby wskazywać na powstanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu wykonanie nakazu rozbiórki zadaszenia, składającego się z elementów ruchomych, z pewnością będzie się wiązało z poniesieniem określonych kosztów, ale nie oznacza to, że koszty te są nieuzasadnione i nieprzewidywalne. Ponadto, z uwagi na nieprzedstawienie przez skarżących swojej sytuacji majątkowej, Sąd za gołosłowną uznał argumentację zawartą we wniosku, że ewentualne koszty naprawy zdemontowanych elementów spowodują znaczną szkodę w majątku skarżących. W ocenie Sądu prawidłowo przeprowadzony demontaż elementów składowych zapewni, że nie ulegną one uszkodzeniu i będzie możliwe ich ponowne wykorzystanie, na co wskazuje nieskomplikowana konstrukcja spornego obiektu, umożliwiająca stosunkowo łatwe jej odtworzenie i ponowne korzystanie z zadaszenia. A zatem Sąd stwierdził, że poprzez wykonanie skarżonej decyzji nie zostanie utracony przedmiot podlegający rozbiórce, a to między innymi stanowi o powstaniu trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, domagając się jego zmiany lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie skarżących wykazali oni spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że wykonanie nakazu rozbiórki zadaszenia żaluzyjnego o pow. 106 m2 spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci demontażu urządzeń, które mogłyby podczas takich prac ulec zniszczeniu lub uszkodzeniu, to zaś z kolei może narazić skarżących na znaczną szkodę majątkową odpowiadającą wartości uszkodzonych elementów. Zwrócili przy tym uwagę, że urządzenia podlegające nakazowi rozbiórki nie stwarzają zagrożenia dla życia i zdrowia użytkowników, jak też dla nieruchomości sąsiednich i osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd po przekazaniu mu skargi może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Zauważyć należy, że co do zasady rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Jednak każdy przypadek rozbiórki należy rozpatrywać indywidualnie odnosząc go do realiów sprawy. Oceniając w tym kontekście wniosek skarżących należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym skarżący nie wykazali w sposób przekonujący i wystarczający okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W rozpatrywanej sprawie nakaz rozbiórki dotyczy zadaszenia żaluzyjnego, o powierzchni 106 m2, na istniejącej przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym pergoli z kształtowników stalowych, poprzez rozbiórkę elementów lamelowych (ruchomych) wraz z systemem odprowadzania wody i instalacją elektryczną. Oczywiście rozbiórka tego zadaszenia pociągnie ze sobą określone koszty, będące normalnymi kosztami związanymi z wykonaniem aktu, ale nie doprowadzi do powstania znacznej szkody po stronie zobowiązanych. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, ze znajdującej się w aktach sprawy karty gwarancyjnej, instrukcji obsługi oraz opisu technicznego w ofercie zakupu pergoli wynika, że pergola lamelowa jest konstrukcją modułową, a każdy jej element podlega osobnemu montażowi, jak również możliwe jest jej rozbudowywanie. A zatem charakter spornego obiektu wskazuje, że możliwy jest również jego demontaż w sposób, który umożliwi ponowną instalację i korzystanie bez uszczerbku dla możliwości użytkowych całości konstrukcji. Prawidłowo przeprowadzony demontaż elementów składowych zapewni więc, że nie ulegną one uszkodzeniu i będzie możliwe ich ponowne wykorzystanie. Wskazać zatem należy, że decyzja dotyczy obiektu, którego rozbiórka nie oznacza zniszczenia wszystkich materiałów użytych do wykonania obiektu. Z okoliczności możliwych do ustalenia na podstawie akt sprawy nie wynikają więc przesłanki zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. Również sami skarżący ani w złożonym wniosku ani w zażaleniu nie wykazali w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedłożyli bowiem jakichkolwiek dokumentów na poparcie swojego stanowiska, zwłaszcza dotyczących ich sytuacji finansowej. Tymczasem w orzecznictwie wielokrotnie już podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, dostępne w CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Same obawy skarżących dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Mając zatem powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. .