Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OZ 994/26

Postanowienie NSA z 6 października 2026 r., II OZ 994/26

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
6 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 6 października 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 150/26 o oddaleniu wniosku H.N. o wyłączenie sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Renaty Siudyki oraz sędziego WSA Krzysztofa Nowaka w sprawie ze skargi H.N. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 9 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z rejestru mieszkańców postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 czerwca 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 150/26, oddalił wniosek H.N. o wyłączenie sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Renaty Siudyki oraz sędziego WSA Krzysztofa Nowaka w sprawie ze skargi H.N. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 9 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z rejestru mieszkańców Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w piśmie z dnia 3 maja 2026 r. skarżący zawnioskował o wyłączenie sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Renaty Siudyki oraz sędziego WSA Krzysztofa Nowaka od rozpoznania jego sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący w odniesieniu do sędziego WSA Stanisława Niteckiego wskazał, że sędzia ten jest "rażąco stronniczy", brał udział w wydaniu niekorzystnych dla skarżącego rozstrzygnięć (II SA/GI 1364/25, II SA/GI 1365/25, II SA/GI 1366/35, II SA/GI 1367/25), zarzucił również "niedopuszczalną solidarność zawodową". Uzasadniając wniosek o wyłączenie sędziego WSA Krzysztofa Nowaka argumentował, że sędzia zacierał prawdę i fakty w postępowaniu dotyczącym wyłączenia sędziego WSA Rafała Wolnika. W odniesieniu zaś do wniosku o wyłączenie sędziego WSA Renaty Siudyki wskazał, że brała ona udział w "zatarciu szkodliwego postępowania sędziego WSA Rafała Wolnika w sprawie II SA/G11368/25". W złożonych do akt sądowych oświadczeniach sędzia WSA Stanisław Nitecki, sędzia WSA Renata Siudyka oraz sędzia WSA Krzysztof Nowak podali, że brak jest podstaw do wyłączenia ich z mocy ustawy oraz, że nie zachodzą inne przyczyny dające podstawę do ich wyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie. Oddalając wniosek o wyłączenie sędziów Sąd Wojewódzki wskazał, że przedstawione przez skarżącego w treści wniosku okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia z wydanych rozstrzygnięć, w tym rozpoznanych wniosków o wyłączenie sędziów, w sprawach o sygn. akt II SA/GI 1364/25, II SA/GI 1365/25, II SA/GI 1366/35, II SA/GI 1367/25, dodatkowo w odniesieniu do sędziego WSA Renaty Siudyki - w sprawie o sygn. akt II SA/GI 1368/25. Przeświadczenie strony co do braku bezstronności sędziego w związku z wydanym rozstrzygnięciem nieodpowiadającym jej oczekiwaniom nie stanowi jednak przesłanki uzasadniającej wyłączenie, co jednolicie akcentuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych. Samo przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, z naruszeniem przepisów prawa, nie stanowi przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego, ponieważ merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków zaskarżenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2026 r., sygn. akt II OZ 227/26). W ocenie Sądu pierwszej instancji, w treści wniosku o wyłączenie skarżący nie przywołał okoliczności, które powodowałyby ewentualne wątpliwości co do bezstronności sędziów w rozumieniu przedstawionym powyżej, mających uzasadniać ich wyłączenie. Mając na uwadze powyższe Sąd Wojewódzki uznał, że w niniejszej sprawie nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego WSA Stanisława Niteckiego, Sędziego WSA Renaty Siudyki oraz sędziego WSA Krzysztofa Nowaka. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył H.N., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że rozstrzygnięcie było dla niego negatywne i szkodliwe, zawierało wiele nieprawdy i stanowiło typowe oszustwo cały czas praktykowane w Sądzie Wojewódzkim, z czym skarżący się nie zgadzał. Wyjaśnił również, że do składu sędziowskiego zawsze wybierani byli sędziowie jedynie z danego Wydziału, którzy wzajemnie się chronili a cały system był obrazą prawa proceduralnego. Żalący zarzucił również, że sędzia WSA Krzysztof Nowak z WSA w Gliwicach był neo-sędzią tzn. został nominowany przez neo-KRS, czyli w sposób niezgodny z obowiązującym prawem, jak również wszystkie wydane orzeczenia z jego udziałem były nieważne. Wniosek H.N. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego WSA Krzysztofa Nowaka i sędziego WSA Anety Majowskiej został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lipca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2026 r., poz. 143, t.j. - dalej "P.p.s.a."), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego - art. 19 P.p.s.a. Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe, kredytowe (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2023 r. sygn. III OZ 451/23, LEX nr 3615808). Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności podane we wniosku mają wpływ na bezstronność sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego nie może przy tym służyć do utrudniania działalności sądów. Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie podstaw wskazanych w art. 19 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2014 r., II OZ 1247/14). O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości, czy też niewłaściwy sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. I FPS 3/22 (ONSAiWSA 2023 r., nr 4, poz. 52), zakres przedmiotowy normy art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których stanowi art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Instytucje te różnią się zarówno zakresem przedmiotowym, jak i procedurą stosowania. W związku z tym, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie mógł badać niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd meriti prawidłowo oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Renaty Siudyki oraz sędziego WSA Krzysztofa Nowaka. W sprawach, w których podstawą wyłączenia jest art. 19 P.p.s.a., do sądu należy bowiem nie tylko zbadanie, czy występują przyczyny (podstawy) wyłączenia, ale także czy z punktu widzenia doświadczenia życiowego przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości, co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994 r., sygn. akt I PO 10/94, OSNP 1995/4, poz. 56). Przy czym należy podkreślić, że przyczyną fakultatywnego wyłączenia sędziego jest wyłącznie okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności konkretnego sędziego - wyłącznie w danej sprawie. Powoływane przez skarżącego argumenty we wniosku i w zażaleniu nie stanowią natomiast żadnej z określonych art. 19 P.p.s.a. przesłanek wyłączenia sędziego od orzekania w tej sprawie. Przesłanki wyłączenia sędziego nie może stanowić okoliczność, że sędzia brał udział w rozpoznawaniu innych spraw skarżącego wyrażając przy tym określone poglądy prawne. Wykonywanie przez sędziów funkcji orzeczniczych - które z mocy regulacji konstytucyjnych (art. 184 Konstytucji RP) i ustawowych (art. 1 § 1 P.p.s.a.) w przypadku sędziów sądów administracyjnych polega na kontroli zgodności z prawem działalności administracji - zawsze wiąże się z określoną oceną prawną tychże działań organów administracji publicznej, a więc wyrażeniem konkretnego poglądu prawnego w danej sprawie. Przyjęcie, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych sprawach - nawet między tymi samymi stronami postępowania - byłoby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłoby do paraliżu sądownictwa, gdyż z istoty sądowego rozstrzygania spraw wynika, że przynajmniej dla jednej ze stron postępowania określone orzeczenie sądowe lub wyrażony w nim pogląd jest niekorzystne, co - w razie przyjęcia poglądów prezentowanych w przedmiotowym wniosku o wyłączenie sędziego - uprawniałoby tę niezadowoloną z rozstrzygnięcia stronę do żądania wyłączenia sędziego, który ją podjął od rozpoznania każdej kolejnej sprawy, w której występowałby ten sam lub zbliżony problem prawny (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 339/10). Natomiast podniesiona przez skarżącego w zażaleniu argumentacja zmierzająca do uznania, że osoba powołana na stanowisko sędziego przez tzw. nową KRS, nie jest sędzią w świetle prawa, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W istocie zmierza do rozszerzenia bezwzględnych przesłanek wyłączenia sędziego o przesłankę nieznaną ustawie, co jak wskazano powyżej jest niedopuszczalne. W rozpatrywanej sprawie zarzucana wadliwość procesu powołania sędziego nie prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób kwestia ta mogłyby znaleźć przełożenie na bezstronność sędziego. Brak wskazania wątpliwości odnoszących się do bezstronności wskazanych przez skarżącego osób w danej sprawie sądowoadministracyjnej powoduje, że wniosek o wyłączenie tych osób jest bezzasadny. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 sierpnia 2026
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny