II OZ 978/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 181/14 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania na pobyt czasowy postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. odrzucił skargę M.. W. z powodu braku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu 2 sierpnia 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 11 lipca 2014 r. odebrała zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Jednak następnego dnia wyjechała na zaplanowany urlop nad morze, gdzie przebywała do 22 lipca 2014 r. Urlop był konieczny ze względu na przemęczenie i stres. Po powrocie z urlopu jej stan psychiczny związany z powrotem do pracy i prowadzoną przeciwko niej sprawą karną spowodował, że była rozkojarzona i nie mogła uiścić wpisu. Jej zły stan psychiczny potwierdził lekarz, udzielając jej zwolnienia lekarskiego od 29 lipca do 1 sierpnia 2014 r. Po tym zwolnieniu poczuła się lepiej i była w stanie rzeczowo podejść do wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Dodała, że wszystkie opisane okoliczności może potwierdzić jej mąż. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Nie spełniła zatem przesłanki, o której mowa w art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Przede wszystkim Sąd podkreślił, że wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o przywrócenie terminu, skarżąca zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego odebrała w dniu 9 lipca, a nie 11 lipca 2014 r.(pocztowe potwierdzenie odbioru – awizo karta 67). Skoro więc na urlop wyjeżdżała 12 lipca 2014 r., to miała 3 dni przed wyjazdem na uiszczenie wpisu sądowego. Jak wynika z załączonej do wniosku o przywrócenie terminu kserokopii potwierdzenia wykonania przelewu, M. W. uiściła wpis drogą przelewu internetowego. Osoba należycie dbająca o własne interesy powinna w ocenie Sądu w ciągu 3 dni, tj. w okresie wystarczającym na wykonanie prostej i krótkiej czynności przelewu internetowego – tak zorganizować swój czas, aby dokonać tej czynności w terminie, bądź też wiedząc, że nie będzie w tym okresie mogła tego zrobić, zlecić dokonanie tej czynności mężowi, który jak wynika, że złożonego wniosku o przywrócenie terminu mógł tę czynność za skarżącą wykonać. Ponadto skarżąca została pouczona o 7-dniowym terminie do uiszczenia wpisu sądowego, powinna więc tak zorganizować swoje zajęcia, w tym w szczególności wykonywanie pilnych czynności urzędowych, by były one zabezpieczone nawet w przypadku jej wyjazdu na urlop. Brak dbałości w prowadzeniu swoich spraw nie może być okolicznością usprawiedliwiającą niedochowanie terminu. Podnieść w tym miejscu należy, że przywrócenie terminu z powodów powołanych przez skarżącą otwierałoby możliwość każdorazowego powoływania się na zaplanowany urlop w terminie do dokonania czynności przed sądem i innymi organami – okoliczność występującą często zwłaszcza w okresie wakacyjnym - w przypadku naruszania terminów procesowych. Odnośnie powołanych we wniosku okoliczności dotyczące złego samopoczucia skarżącej po powrocie z urlopu i uzyskanego przez nią zwolnienia lekarskiego Sąd wskazał, że ze względu na ich nastąpienie już po upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego tj. po dniu 16 lipca 2014 r. - mają znaczenie tylko o tyle, o ile uprawdopodobniają, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (w niniejszej sprawie skarżąca uznała, że czuje się na siłach do uiszczenia wpisu sądowego po zakończeniu zwolnienia lekarskiego co oznacza, że wtedy ustała przyczyna uchybienia terminu). Na marginesie Sąd dodał, że brak winy w uchybieniu terminu w przypadku choroby może być brany pod uwagę tylko wtedy, gdy jest to choroba nagła, całkowicie uniemożliwiająca dokonanie czynności w zakreślonym terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w sposób zawiniony, a tym samym nie spełniła wymagań z art. 87 § 2 p.p.s.a., tj. nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała na swój zły stan zdrowia psychicznego, który trwał już w momencie odbioru zarządzenia o wpisie i który był na tyle poważny, że zakłócał możliwość racjonalnego myślenia, działania i funkcjonowania również przed rozpoczęciem urlopu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Ratio legis instytucji przywrócenia terminu stanowi ochrona stron postępowania przed negatywnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego w przypadku braku winy w niedokonaniu w terminie czynności procesowej. Jedną z zasadniczych przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu jest więc uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminowi (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/04, niepubl.). Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie skarżącego, a uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. Niedopełnienie obowiązku uiszczenia wpisu w okolicznościach niniejszej sprawy należy bowiem ocenić jako brak dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Nie można bowiem uznać, że planowany wyjazd na urlop, który przypada w terminie zakreślonym przez Sąd dla dokonania czynności procesowej oraz złe samopoczucie, przemęczenie i stres to przeszkody, które stronie należycie dbającej o własne interesy uniemożliwiają dokonanie czynność procesowej. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżąca od dnia odbioru wezwania do uiszczenia wpisu do dnia wyjazdu na planowany urlop miała trzy dni na wykonanie wezwania. Zaś w przypadku kłopotów zdrowotnych mogła skorzystać z pomocy męża, który jak wynika z treści wniosku i zażalenia, wiedział o sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca. Odnośnie zaś powoływanych we wniosku, jak również w zażaleniu okoliczności dotyczących stanu zdrowia psychicznego skarżącej, wskazać należy, że samo oświadczenie strony o kłopotach zdrowotnych i ich negatywnym wpływie na możliwość podejmowania w terminie czynności procesowych, niepoparte jednocześnie stosownym zaświadczeniem lekarskim nie jest wystarczające do uznania, że wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. W tej kwestii zasadnie wypowiedział się Sąd pierwszej instancji, że zwolnienie lekarskie przedstawione przez skarżącą dotyczyło okresu, po którym upłynął już termin do uiszczenia wpisu, a zatem okoliczności te mogły być rozpatrywane jedynie w kontekście ustalenia, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony terminie, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Skoro zatem skarżąca nie spełniła przesłanki warunkującej przywrócenie terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie zażalenia. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.