II OZ 977/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 601/24 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 601/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 601/24, odmawiające przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem nazwanym skargą kasacyjną K. P., R. P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie. Pismo to Sąd pierwszej instancji potraktował jako zażalenie i przekazał do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że w przedmiotowej sprawie D. K. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia referendarza sądowego z 27 listopada 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez starszego referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Dodatkowo zwrócenia uwagi wymaga, że zgodnie z art. 252 § 3 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wydane w stosunku do D. K. mogła wnieść tylko D. K.. W związku z tym, skoro K. P., R. P. i D. K. nie byli wnioskodawcami w tej sprawie, to wniesione przez nich zażalenie było niedopuszczalne i również z tej przyczyny podlegało odrzuceniu. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.