Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OZ 969/26

Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OZ 969/26 – warunki zabudowy terenu

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
29 września 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Ke 289/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 16 marca 2026 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 20 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Ke 289/26, odmówił C.K. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 16 marca 2026 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, C.K. - dalej: "skarżący", w skardze na ww. decyzję wniósł m.in. o wstrzymanie jej wykonania podnosząc, że inwestycja polegająca na budowie zespołu paneli fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, budowie kontenerowych stacji transformatorowych (do 15 sztuk) oraz budowie magazynu energii o mocy do 75,0 MW (do 15 sztuk) w zaplanowanej skali ma docelowo całkowicie zmienić krajobraz całej okolicy na co najmniej kilkadziesiąt lat. Dla większości osób w wieku lat pięćdziesięciu oznaczałoby to, że już do końca ich życia będą musieli się godzić z obecnością sąsiedztwa całkiem innego niż to do którego są przyzwyczajeni. Co więcej - obiekt zostanie ogrodzony, tereny dotąd bezpośrednio przystępne staną się terenami zamkniętymi, szlaki komunikacyjne dotąd użytkowane przez ludzi (choćby nieformalnie) i zwierzęta - znikną. W miejsce tego powstanie obiekt, który spowoduje spadek wartości nieruchomości sąsiednich, bardzo mgliste korzyści z jego obecności dla mieszkańców, odstraszy działkowiczów, czy turystów, a którego lokalizacja nakazuje zadać także szereg dodatkowych istotnych pytań, w tym tych o immisje, niekoniecznie zresztą związanych z samą produkcją prądu, lecz przykładowo choćby z konserwacją paneli (pojawia się pytanie choćby o przenikanie chemicznych substancji oczyszczających do wód opadowych i zanieczyszczenie użytkowanego przez skarżącego stawu). Zwierzęta, za wyjątkiem ptaków, nie będą mogły swobodnie się przemieszczać i znikną. Dla przeciętnego mieszkańca zmniejszy się kontakt i stopień obcowania z przyrodą, dużo trudniej zaobserwować będzie np. sarny czy zające, a postrzeganie okolicy jako swoistej oazy życia i bliskości natury - bezpowrotnie zniknie. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem wstrzymania mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 1376/14, LEX nr 1624481). Zaskarżona decyzja - wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć nadających się do wykonania, bowiem nie nakłada ona ani na inwestora, ani tym bardziej na skarżących, żadnych materialnoprawnych obowiązków. Nie przyznaje również im praw, które podlegałyby wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy ma bowiem charakter ustaleniowy - jest rodzajem promesy dającej możliwość realizacji planowanego przedsięwzięcia budowlanego. Jej celem jest wyłącznie wyznaczenie parametrów zabudowy planowanej inwestycji i sprecyzowanie wymagań tej zabudowy w takim zakresie, w jakim przewiduje to ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustala ona zatem jedynie warunki planistyczne, jakie powinny zostać zachowane przy ewentualnej realizacji inwestycji budowlanej oraz otwiera inwestorowi drogę do wystąpienia do organu architektoniczno- budowlanego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę lub ze stosownym zgłoszeniem, które stanowią formalnoprawną podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych. Decyzja ta sama w sobie nie uprawnia więc do rozpoczęcia robót budowlanych. Inwestycja budowlana konkretyzuje się bowiem dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę (zgłoszenia) i dopiero wówczas może zaistnieć po stronie osób trzecich, ewentualność doznania szkody, bądź zaistnienia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wykonaniu podlegać może zatem nie decyzja określająca warunki zabudowy, lecz rozstrzygnięcia, dla których jej wydanie jest warunkiem wstępnym. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł C.K., zarzucając istotny błąd w ustaleniach faktycznych mający bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie, że zaskarżona decyzja administracyjna nie, podlega wykonaniu. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej w całości lub alternatywnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia powyższy zarzut dodatkowo umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie, we wniosku, jak również w zażaleniu nie wykazano istnienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz nie przywołano, poza ogólnikowymi twierdzeniami związanymi z realizacją obiektu, żadnej konkretnej argumentacji w tym zakresie, co zasadniczo nie pozwala na uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Ponadto, jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, nie można mówić o ewentualnym niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w odniesieniu do decyzji wydanej w przedmiocie warunków zabudowy. Nie każda bowiem decyzja może podlegać wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., a do takich decyzji zalicza się decyzję o warunkach zabudowy. Uwzględniając w szczególności przepis art. 4 ust. 2 i art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.) wskazać należy, że z samej istoty tego typu decyzji wynika, że jej wydanie nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też z nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Organy zaś nie mają możliwości użycia środka przymusu do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy daje inwestorowi prawo do wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego ze stosownymi wnioskami, sama jednak nie daje podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji zamierzonej inwestycji bądź do przystąpienia do użytkowania. Jej cel ogranicza się do wskazania, czy inwestycja danego typu może w ogóle być zlokalizowana na konkretnej działce. Nie przesądza ona w żadnym wypadku o tym, czy opisane w niej przedsięwzięcie dojdzie rzeczywiście do skutku. Wprawdzie decyzja ustalająca warunki zabudowy, jako pierwszy etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo wystąpienia do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie pozwolenia na budowę, jednakże z tego faktu nie można wywodzić, że okoliczność ta przemawia za przyznaniem stronie ochrony tymczasowej. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że przedmiotowa decyzja ustalająca warunku zabudowy nie stanowi aktu, który dawałby podstawę inwestorowi do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji, a tym samym wydanie takiej decyzji zasadniczo nie narusza na tym etapie inwestycyjnym praw strony skarżącej, nie powoduje dla niej żadnych realnych zagrożeń. Konkretne rozwiązania projektowe uwzględniające treść decyzji o warunkach zabudowy pojawiają się w projekcie budowlanym, który przedkładany jest na etapie postępowania o udzielenie stosownej zgody. W udzieleniu przez organ architektoniczno-budowlany pozwolenia na realizację inwestycji można ewentualnie upatrywać wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1280/19, LEX nr 2689527; z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3490/18, LEX nr 2606964). Tym samym Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji. W rezultacie wskazywane w zażaleniu negatywne skutki dotyczące planowanej inwestycji, nie mogły stanowić podstawy do ochrony tymczasowej, udzielonej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 sierpnia 2026
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny