Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OZ 955/26

Postanowienie NSA z 23 września 2026 r., II OZ 955/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
23 września 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.G.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 847/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P.G.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2026 r. znak: DOR.7101.197.2025.BPI w przedmiocie obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 847/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 stycznia 2026 r., znak: DOR.7101.197.2025.BPI w przedmiocie obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że strona skarżąca – P.G.W.F. – nie wykazała, że zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca poza samym tylko wskazaniem, że nie dysponuje środkami w wysokości 200 000 zł (bo taki ma być przewidywany koszt ekspertyzy) nie wykazała bowiem jakimi środkami faktycznie dysponuje i dlaczego akurat zapłata ww. kwoty miałaby doprowadzić skarżącą do wyrządzenia znacznej szkody lub do trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawiono jakichkolwiek danych finansowych odnośnie majątku posiadanego przez skarżącą, tym bardziej tego jakie skarżąca osiąga dochody, a jakie ma zobowiązania. Ponadto, Sąd mając na uwadze, że ekspertyza ma dotyczyć stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych wskazał, że ewentualne rozstrzygnięcie co do wstrzymania wykonania postanowienia powinno być poprzedzone przedłożeniem szczegółowych wyjaśnień co do możliwości zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Wyjaśniła, że ocena przesłanki "znacznej szkody" nie może abstrahować od charakteru prawnego strony postępowania oraz zasad gospodarowania środkami publicznymi. Podniosła, że w przypadku jednostek sektora finansów publicznych problem nie sprowadza się wyłącznie do prostego ustalenia, czy dany podmiot posiada majątek o określonej wartości albo osiąga określone dochody. Kluczowe znaczenie ma bowiem możliwość legalnego oraz faktycznego dysponowania środkami publicznymi na konkretny cel i w konkretnym czasie. Nawet podmiot dysponujący znacznym majątkiem może nie posiadać środków możliwych do natychmiastowego przeznaczenia na wykonanie obowiązku wynikającego z aktu administracyjnego, zwłaszcza gdy obowiązek ten dotyczy wydatku nieprzewidzianego w planie finansowym i opiewającego na bardzo wysoką kwotę. Skarżąca wykazała, że sporządzenie wymaganej ekspertyzy wiąże się z koniecznością poniesienia wydatku rzędu kilkuset tysięcy złotych. Podkreśliła, że w przypadku podmiotów sektora finansów publicznych znaczna szkoda może polegać również na konieczności nieplanowanego angażowania środków publicznych kosztem innych zadań publicznych, zakłóceniu realizacji przyjętych planów finansowych czy też ograniczeniu możliwości wykonywania obowiązków ustawowych. Wskazała, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wymaga wygospodarowania bardzo istotnych środków finansowych, które w praktyce musiałyby zostać przesunięte z innych obszarów działalności skarżącej, w tym związanych z bieżącym utrzymaniem infrastruktury przeciwpowodziowej oraz realizacją zadań dotyczących bezpieczeństwa publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie uprawdopodobniła, aby wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia doszło do powstania skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., których wystąpienie warunkuje udzielenie ochrony tymczasowej, a w zażaleniu nie zdołała podważyć prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W okolicznościach tej sprawy podnoszone argumenty, mające przemawiać za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej skarżąca poza wskazaniem, że nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na sporządzenie ekspertyzy nie wykazała jakimi środkami faktycznie dysponuje i dlaczego ich zapłata miałaby doprowadzić skarżącą do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawiono jakichkolwiek danych finansowych odnośnie majątku posiadanego przez skarżącą, tym bardziej tego jakie skarżąca osiąga dochody, a jakie ma zobowiązania. Powyższej oceny nie zmieniają wskazane w zażaleniu okoliczności, że sporządzenie ekspertyzy technicznej wiąże się ze znacznym wydatkiem finansowym. Z wniosku o wstrzymanie wykonania i z zażalenia nie wynika nawet, jaki jest koszt wykonania ekspertyz i jaka jest relacja tych kosztów do ogólnej sytuacji finansowej skarżącej (skarżąca przedłożyła jedynie "przykładową fakturę dokumentującą rzeczywiste koszty analogicznych usług" na kwotę 364 695,00 zł). W tych okolicznościach nie można stwierdzić, że wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia skarżąca poniesie znaczną szkodę. Argumentacja skarżącej uniemożliwia też ocenę, czy można na tym etapie postępowania mówić o nieodwracalnych skutkach. Skarżąca odwołuje się przede wszystkim do skutków finansowych, które z reguły są odwracalne. Ponadto każde postanowienie organu zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, wywołuje pewną dolegliwość finansową. Jednak bez podania konkretnych okoliczności, o których mowa powyżej, dotyczących strony wnioskującej o wstrzymanie aktu administracyjnego brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Fakt, że skarżąca nie przewidziała takiego rodzaju wydatku w budżecie, co wiązałoby się z koniecznością przeniesienia środków zarezerwowanych na inny cel lub odłożeniem w czasie innych inwestycji kosztem sporządzenia ekspertyzy, nie świadczy o trudnych do odwrócenia skutkach. Normalną praktyką jednostek publicznych jest przesuwanie środków w ramach budżetu (planu) celem pokrycia nieplanowanych wydatków. Skarżąca funkcjonująca jako państwowa osoba prawna prowadzi samodzielną gospodarkę finansową, a podstawą jej działania jest roczny plan finansowy. Ma więc możliwość odłożenia planowanych inwestycji, co zazwyczaj nie prowadzi do całkowitej rezygnacji z tych inwestycji. Uiszczenie kwoty niezbędnej do sporządzenia ekspertyzy ze środków zarezerwowanych na inną inwestycję nie doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Będzie można do niej przystąpić kiedy środki finansowe zostaną na nowo przydzielone. Skarżąca wskazując, że wydatkowanie kilkuset tysięcy złotych doprowadzi do rezygnacji z wykonania innych inwestycji publicznych, nie wskazuje jakie inwestycje obecnie prowadzi, na jaką kwotę i ile środków na te inwestycje ma zaplanowane w budżecie. Wobec tego trudno przyjąć nie znając skali zaangażowania środków czy uiszczenie przykładowej kwoty może doprowadzić do powstania znacznej szkody. Wobec tego nie sposób ocenić, czy wykonanie zaskarżonego postanowienia doprowadzi do powstania znacznej szkody w majątku skarżącej. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 sierpnia 2026
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny