II OZ 941/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 733/24 odrzucające skargę K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r., nr 252/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 31 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 733/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. P. i D. K. (skarżące) na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 lutego 2024 r., nr 252/2024. Sąd podał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 25 marca 2024 r. skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżące K. P. i D. K. złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały rozpoznane postanowieniami referendarza sądowego z 29 listopada 2024 r. odpowiednio o sygn. akt VII SPP/Wa 473/24 i VII SPP/Wa 474/24. Sąd postanowieniami z 20 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienia referendarza sądowego. Wobec powyższego zarządzeniem z 27 stycznia 2025 r. Sąd wezwał skarżące do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z 25 marca 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały skutecznie doręczone K. P. 18 lutego 2025 r. oraz D. K. 17 lutego 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął skarżącym odpowiednio 25 lutego 2025 r. oraz 24 lutego 2025 r. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, skarżące nie uiściły wymaganych wpisów od skargi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana: "p.p.s.a."), orzekł o odrzuceniu skargi. Pismami z 24 kwietnia 2025 r. i 5 maja 2025 r. skarżące złożyły zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazały, że nie stać ich na poniesienie kosztów jakimi są obarczane, zakwestionowały także czynności organu podejmowane w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżące nie są zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniami referendarza sądowego z 29 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 473/24 i VII SPP/Wa 474/24, odmówiono odpowiednio K. P. i D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowienia te zostały utrzymane w mocy postanowieniami Sądu Wojewódzkiego z 20 stycznia 2025 r. Z akt wynika nadto, że pismami z 5 lutego 2025 r., w wykonaniu zarządzenia z 27 stycznia 2025 r., wezwano K. P. i D. K. do wykonania zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII z 25 marca 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały doręczone skarżącym odpowiednio 18 lutego 2025 r. i 17 lutego 2025 r. W tym miejscu należy zaakcentować, że zarządzenie wzywające do wykonania zarządzenia nie podlega zaskarżeniu. Skoro skarżące nie uzupełniły braków fiskalnych skargi, co nie jest kwestionowane, prawidłowo Sąd I instancji orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja podniesiona w zażaleniu nie zmienia powyższego zapatrywania. Okoliczność, że skarżące nie są w stanie pokryć kosztów sądowych nie może odnieść zamierzonego skutku na obecnym etapie postępowania. Wydanie zarządzenia z 27 stycznia 2025 r. zostało poprzedzone prawomocnym rozpoznaniem wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.