II OZ 939/25

Dnia 16 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2424/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2024 r. znak: DOR.7101.20.2024.ANE w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Sąd I instancji, uwzględniając treść art. 53 § 1 i 4 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a., wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 19 marca 2024 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 18 kwietnia 2024 r. Skarżąca natomiast skargę wniosła 19 września 2024 r. (data nadania korespondencji zawierającej skargę na adres organu za pośrednictwem operatora pocztowego), a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia, czynność zaś w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna w świetle art. 85 p.p.s.a. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła strona skarżąca, formułując zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 177 § 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia, podczas gdy została, ona złożona w terminie trzydziestodniowym od momentu otrzymania informacji o wyznaczeniu mnie pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Przy odrębnym piśmie z 1 kwietnia 2025 r. strona skarżąca złożyła skargę, w której zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., czego następstwem było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy zaskarżone postanowienie (zawierające prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi) została doręczona stronie 19 marca 2024 r. W związku z powyższym termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 18 kwietnia 2024 r., na co trafnie wskazał Sąd I instancji. Złożenie skargi w dniu 19 września 2024 r. nastąpiło zatem po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że pełnomocnik strony w dniu 1 kwietnia 2025 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi "zwykłej". Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela przyjęte w orzecznictwie stanowisko, że złożenie (o ile nastąpiło w terminie do wniesienia skargi) wniosku o przyznanie prawa pomocy i ewentualne wyznaczenie pełnomocnika z urzędu pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi "zwykłej". Termin do wniesienia skargi należy do kategorii terminów ustawowych. Te zaś terminy nie podlegają modyfikacjom, w tym przedłużeniu. Należy jednak zaznaczyć, że terminy ustawowe, a zatem i termin do wniesienia skargi, może zostać przywrócony. Oznacza to, że ustanowienie pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia skargi, może ewentualnie stanowić okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednakże, aby Sąd I instancji mógł przywrócić termin do wniesienia skargi oraz nadać skardze dalszy bieg, niezbędne jest wystąpienie przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika ze stosownym wnioskiem, co w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło, zarówno w treści skargi, jak i w ewentualnym odrębnym piśmie. W odniesieniu do zarzutu i argumentacji zażalenia należy wskazać, że brak jest w przypadku skargi "zwykłej" do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiednika art. 177 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Kwestia daty ustanowienia pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia skargi może mieć jedynie znaczenie dla ustalenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu, o czym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. (zob. B. Dauter: komentarz do art. 87, teza 5 w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lex/el.2019). Dlatego dla oceny terminowości wniesienia skargi z punktu widzenia treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie ma znaczenia to czy skargę złożono w terminie trzydziestodniowym od momentu otrzymania informacji o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla strony skarżącej. Należy podkreślić, że regulacja zawarta w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia, sąd ma obowiązek odrzucić skargę bez badania przyczyn naruszenia terminu. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje, czy w danej sprawie rzeczywiście nie został dochowany termin na dokonanie czynności procesowej, a w konsekwencji – czy Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku takiego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Ta kwestia może być przedmiotem rozważań w odrębnym postępowaniu wpadkowym, wywołanym wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.