II OZ 938/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. L. i J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 368/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. L. i J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

Postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił W. L. i J. L. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. częściowo utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla M. R. z dnia [...]r., którą to decyzją nakazano dokonanie rozbiórki oficyny budynku nr [...] przy [...]w R. zlokalizowaną na działkach nr ewid. [...],[...],[...] obręb [...] w części klatki schodowej wskutek złego stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Zasadność wstrzymania zaskarżonej decyzji wnioskodawcy wywiedli z faktu, iż część obiektu objętego nakazem rozbiórki znajdująca się na terenie Gminy Miasta R. jest odgrodzona w sposób zabezpieczający przed wejściem osób trzecich. Ponadto skarżący przyznali, że wprawdzie stan przedmiotowej oficyny ulega systematycznie pogorszeniu lecz brak jest wskazań aby mogło dojść do katastrofy w najbliższym czasie. Podkreślili też, że otwory okienne i drzwiowe znajdujące się na parterze oficyny zostały zabezpieczone przed przedostaniem się do wewnątrz osób trzecich oraz, że pilnują aby nikt nie wchodził na teren ewentualnego zagrożenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zawarty w skardze wniosek nie potwierdza istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wyrażonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. stąd też należało rozpatrzeć przedmiotowy wniosek odmownie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli W. L. i J. L. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wyjaśnili, że wniosek o wstrzymanie decyzji rozbiórkowej wnieśli dlatego, iż chcą uzyskać zgodę od współwłaścicieli budynku na przeprowadzenie remontu przedmiotowej oficyny. Wskazali na wysokie koszty ewentualnej rozbiórki oraz to, iż w miejscu wykonanej rozbiórki nie będzie można już wybudować nowego obiektu ze względu na obowiązujące przepisy. Dodali także, że rozbiórka wywoła nieodwracalną szkodę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nakazu rozbiórki określonego obiektu. Należy podkreślić, że tego rodzaju charakter decyzji z reguły przesądza o występowaniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub jeszcze częściej, trudnych do odwrócenia skutków w przypadkach wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd administracyjny wzruszona. Nie oznacza to oczywiście konieczności uwzględnienia w każdej sprawie zawierającej rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 61 zawiera bowiem kryteria, od których uzależnione jest rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zarówno przez sąd, jak i organ administracji odnoszące się do wszelkiego rodzaju decyzji lub postanowień. Decyzje zawierające nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nie stanowią tu więc wyjątku. W związku z tym możliwe jest zarówno uwzględnienie, jak i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawierającej nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. Nie mniej jednak należy pamiętać, iż przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, chodzi więc o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane rozbiórką obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi orzeczenie rozbiórki nie jest prawnie uzasadnione. Może się bowiem okazać, że nie są spełnione warunki do legalnej rozbiórki, co wiąże się z kwestią powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót rozbiórkowych. W okolicznościach niniejszej sprawy wykonanie decyzji spowoduje właśnie takie ryzyko o jakim mowa wyżej. Ponadto stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji pominął zawartą we wniosku kwestię wywozu materiałów porozbiórkowych. Nie można zatem zaprzeczyć, iż skarżący nie sygnalizowali w ogóle o następstwach rozbiórki. W zażaleniu skarżący nawiązali także do rozbiórki, tym razem w kontekście jej ewentualnych kosztów, jak też do możliwości ponownego wzniesienia obiektu na miejsce rozebranego. Te argumenty w świetle art. 61 § 3 cytowanej ustawy i wymagają rozważenia. Stanowią także podstawę do wezwania wnioskodawców do dodatkowych wyjaśnień co do możliwości powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków po ich stronie skoro mimo braków merytorycznych wniosku o wstrzymanie wynika to z obiektywnego stanu rzeczy. Należało także mieć na uwadze, iż zaskarżona decyzja dotyczy obiektu o znacznych rozmiarach a zatem jego odbudowanie a nawet rozbiórka może być dotkliwa finansowo dla wnioskodawców. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a.