II OZ 933/21

Dnia 18 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń A. F. oraz B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 329/21 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1) oddalić zażalenie A. F.; 2) odrzucić zażalenie B. J..

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę, ponieważ na wezwanie Sądu skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi przez własnoręczne podpisanie złożonych odpisów skargi i uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Sąd wskazał, że wezwania zostały skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 12 maja 2021 r., a zatem termin na dokonanie tych czynności upłynął w dniu 19 maja 2021 r. Mimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. Zażalenia na ww. postanowienie wnieśli skarżący A. F. oraz B. J.. W obu zażaleniach przedstawiono merytoryczne stanowisko w sprawie złożonej skargi, jednocześnie niezawierając argumentacji dotyczącej nieuzupełnienia braków formalnych skargi, która to okoliczność stanowiła przyczynę jej odrzucenia przez Sąd I instancji. W piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2022 r. B. J. oświadczyła, że popiera zażalenie A. [...] i wnosi o jego uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie skarżącego A. F. nie zasługuje na uwzględnienie; zaś zażalenie B. J. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jeśli chodzi o nieuiszczenie wpisu sądowego, to samodzielną podstawę prawną do odrzucenia skargi z tej przyczyny stanowi art. 220 § 3 p.p.s.a., ponieważ skarga, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Rozpoznając zażalenie skarżącego A. F. należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia ww. braków formalnych została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 12 maja 2021 r. co oznacza, że do dnia 19 maja 2021 r. przysługiwał skarżącemu termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący jednak w ogóle nie uzupełnił na wezwanie Sądu braków formalnych skargi i okoliczności tej zasadniczo nie kwestionował w zażaleniu, zawierając w nim jedynie wnioski procesowe i argumentację dotyczącą kwestii merytorycznych związanych z wniesieniem skargi na zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. W tych warunkach należało ocenić, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucając skargę w niniejszej sprawie. Odnośnie zażalenia B. J., należy wskazać, że Sąd Administracyjny jest zobowiązany z urzędu badać, czy zażalenie zostało wniesione przez stronę do tego upoważnioną, gdyż jest to jedna z przesłanek dopuszczalności zażalenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono pogląd, zgodnie z którym osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, nabywa status uczestnika postępowania na prawach strony wyłącznie w przypadku skutecznego wszczęcia postępowania sądowego zainicjowanego skargą innej osoby. Ponadto zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, wniesione przez osobę, która nabędzie status uczestnika postępowania na prawach strony, zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., dopiero z momentem skutecznego wniesienia skargi, uznać należy za niedopuszczalne (por. postanowienia NSA: z 17 kwietnia 2018 r., II OZ 367/18; z 6 lutego 2018 r., II OZ 75/18; z 7 lutego 2017 r., II OZ 64/17; z 19 maja 2016 r., II OZ 512/16). W konsekwencji należy uznać, że powyższa reguła ma również zastosowanie do postępowania wywołanego odrzuceniem skargi spowodowanego nieuzupełnieniem przez stronę skarżącą braków formalnych skargi. Z tego względu skoro inne podmioty poza skarżącym A. F. nie posiadają interesu prawnego w sprawie, w której nie nastąpiło skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, niedopuszczalnym jest udział takich podmiotów w postępowaniu w charakterze uczestnika, a tym samym – wnoszenie środków zaskarżenia w toku postępowania, w którym oceniono, że skarga nie została skutecznie wniesiona, np. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w terminie (tak jak w tej sprawie). To z tego względu zasadnym jest odrzucenie zażalenia B. J. na postanowienie o odrzuceniu skargi A. F., ponieważ B. J. aktualnie nie posiada przymiotu strony – uczestnika postępowania. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 postanowienia, orzekł o oddaleniu zażalenia skarżącego A. F. na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. W pkt 2 postanowienia orzeczono o odrzuceniu zażalenia B. J. na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.