II OZ 93/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 138/25 o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2025 r. w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 kwietnia 2024 r., znak DNGS-WOP.734.25.2024.MG w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie. Pismem z dnia 6 czerwca 2025 r. A.B. (dalej: "wnioskodawca") złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarządzeniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2025 r. pozostawiano wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Z uwagi na nieprawidłowe awizowanie przesyłki zawierającej odpis zarządzenia z dnia 23 lipca 2025 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, przesyłka została ponownie nadana do wnioskodawcy. Odpis zarządzenia, wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia sprzeciwu w terminie 7 dni od dnia doręczenia, doręczono dorosłemu domownikowi, B.B. (k. 30 akt sądowych). W piśmie z dnia 8 grudnia 2025 r., złożonym w urzędzie pocztowym 9 grudnia 2025 r., wnioskodawca wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (powinno być: sprzeciwu), wskazując, że o zarządzeniu z dnia 23 lipca 2025 r. dowiedział się dopiero po 16 listopada 2025 r. – co potwierdzić miało złożone do sprzeciwu oświadczenie o terminie uzyskania informacji. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2025 r. W ocenie Sądu I instancji, wnioskodawca nie uprawdopodobnił przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Tym samym nie wyjaśnił dlaczego nie mógł zapoznać się z korespondencją doręczoną mu w trybie zastępczym w dniu 4 listopada 2025 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A.B.. Zarzucił: 1. naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi, 2. naruszenie art. 87 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie oceny zachowania skarżącego bez uwzględnienia rzeczywistych i obiektywnych możliwości dokonania czynności procesowej, 3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że brak reakcji skarżącego w okresie od 4 do 12 listopada 2025 r. wynikał z niedbalstwa, podczas gdy był on w tym czasie nieobecny w miejscu zamieszkania oraz przebywał za granicą. Biorąc powyższe pod uwagę wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia, 2. przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 3. rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu z uwzględnieniem okoliczności obiektywnej nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania w kluczowym okresie biegu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wskazać należy, że uprawdopodobnienie braku winy jest obowiązkiem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu, która stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a., nie musi udowodnić braku winy, a jedynie uprawdopodobnić okoliczności świadczące o jej braku. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że argumentacja wnioskodawcy w żaden sposób nie świadczy o braku jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Nie wykazał bowiem, że przy zachowaniu należytej dbałość o własne sprawy, nie mógł dokonać tej czynności w terminie. Wnioskodawca we wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że o treści zarządzenia z dnia 23 lipca 2025 r. dowiedział się dopiero po 16 listopada 2025 r., ponadto nie pamięta dokładnego dnia odbioru przesyłki, gdyż możliwe że odebrał ją syn. W zażaleniu podkreślił, że ocena Sądu I instancji została dokonana na niepełnym stanie faktycznym. Dodał, że "W okresie kluczowym dla biegu terminu do wniesienia sprzeciwu, tj. od 7 do 14 listopada 2025 r. przebywał poza granicami kraju (Maroko), natomiast w dniach 6 listopada oraz po powrocie do dnia 16 listopada 2025 r. przebywał w Warszawie, a nie w miejscu swojego zamieszkania w [...].". Ponadto do zażalenia dołączył bilet PKP oraz kopie stron paszportu z pieczątkami potwierdzającymi pobyt za granicą. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie negując pobytu wnioskodawcy za granicą, wskazane we wniosku i zażaleniu okoliczności nie uzasadniały przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 62/13 wyraził pogląd, że sam zaś fakt wyjazdu za granicę nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Przy dochowaniu należytej staranności strona, mając świadomość utrudnień mogących wyniknąć z jej wyjazdu za granicę, winna podjąć czynności zmierzające do zabezpieczenia jej interesów w kraju (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I OZ 643/12). Przyjmując obiektywny standard staranności, jakiego można oczekiwać od dorosłego domownika w realiach współczesnych środków komunikacji, należało uznać, że możliwe było niezwłoczne poinformowanie adresata o odebranej w jego imieniu przesyłce sądowej. Trzeba również przyjąć, że domownik zdawał sobie sprawę ze szczególnego charakteru pisma pochodzącego z sądu, a więc wiedział, że informacja o nim powinna zostać przekazana bez zwłoki. Osoba zastępująca adresata podczas jego nieobecności powinna należycie dbać o jego interesy, a skoro zobowiązała się przekazać przesyłkę, należało oczekiwać, że dołoży wszelkich starań, aby to uczynić. Choć skarżący nie miał bezpośredniego wpływu na zachowanie dorosłego domownika, to mając świadomość toczącej się sprawy sądowej, powinien podjąć działania zapewniające, że informacje o takiej korespondencji będą mu przekazywane (zob. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II OZ 229/20). Podkreślić należy, iż to adresat jest odpowiedzialny za osoby, które z mocy prawa mogą podczas nieobecności adresata odebrać kierowaną do niego przesyłkę jak to jest w przypadku doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi. W świetle przytoczonych twierdzeń, wskazane przez wnioskodawcę przyczyny uchybienia terminu nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia, a tym samym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2025 r. uznać należy za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.